2.3. Лаффер қисығының мәні мен мазмұны....................................30 2.4. Милтон Фридмен еңбектері......................................................33 3-тақырып. ШЕТ МЕМЛЕКЕТТЕРДЕ ҚАРЖЫНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ............................................................................36 3.1. Қаржы құрылымы.......................................................................— 3.2. Табыс құрылымы........................................................................40 3.3. Шығын құрамдары.....................................................................43 3.4. Мемлекеттік қаржыны баскару.................................................45 4-тақырып. АҚШ-та МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЖЫЛАРДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.......................................48 4.1. АҚШ - жоғары технологиялы экономикасы дамыған мемлекет ретінде........................................................................- 4.2. АҚШ-тың бюджеттік құрылымының негізгі принциптері мен бюджеттік процесс..............................................................49 4.3. Бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарыз...........................55 4.3.1. Рейганомиканың мәні мен реформа нәтижелері...........- 4.3.2. Б. Клинтон әкімшілігінің жүргізген реформасы...........56 4.4. АҚШ-тың салық жүйесіне сипаттама......................................60 Шет мемлекеттер қаржылары 5-такырып. ГЕРМАНИЯ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЖЫЛАРЫ ЖӘНЕ БҮГІНГІ ТАҢДАҒЫ ҚАРЖЫ САЯСАТЫ. ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ МЕН ҚАРЖЫ САЯСАТЫ......................67 5.1. Германия — Еуропадағы алдыңғы қатардағы дамыған мемлекет.................. 5.2. Неміс экономикалық ғажабы.....................................................69 5.2.1. Л. Эрхардтың қаржы саласындағы еңбектері............. 5.2.2. Л. Эрхардтың қаржы саласындағы еңбектері 5.3. Германиадағы қаржы федерализмі............................................73 5.4. Германияның салық жүйесі.......................................................77 6-тақырып. ФРАНЦИЯНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ....................84 6.1. Францияның жалпы экономикалық жағдайы........................... 6.2. Францияның мемлекеттік бюджеті: құрамы, бюджет процесі және кезендері................................................86 6.3. Францияның салық жүйесіне сипаттама..................................91 6.4. Францияның 80—90-шы жылдардағы экономикасы.................96 6.5. Францияның 2001-2015 жылдар аралығында көздеген мақсатары мен жоспарлары.......................................................97 7-тақырып. ҰЛЫБРИТАНИЯНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ...............................100 7.1. Ұлыбритания — Еуропаның ірі қаржы-сауда орталығы.......... 7.2. Неоконсерватизмнің британдық үлгісі.....................................101 7.2.1. М. Тэтчердің қаржы саласындағы еңбектері.................. 7.2.2. Неоконсерватизмнің қазіргі кездердегі сипаты..............105 7.3. Мемлекеттік бюджет құрылымы: табыстары мен шығыстары..................................................................................108 7.4. Ұлыбританияның салықжүйесі................................................111 8-тақырып ЖАПОНИЯДАҒЬІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЖЫЛАР ЖӘНЕ ҚАРЖЫ САЯСАТЫ..........................................................117 8.1. II дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияның ірі индустриалды державаға айналуы.....................................................................- 8.2. Жапонияның негізгі саяси-экономикалық және тарихи мәліметтері.............119 8.3. Жапон экономикалық ғажабы....................................................121 8.4. Жапонияның бюджет жүйесі.....................................................122 8.5. Жапонияның салық жүйесі........................................................125 8.6. Жапонияның қаржы жүйесінің қазіргі кездегі мәселелері мен міндеттері.........................................................127 9 тақырып РЕСЕЙ ФЕДЕРАЦИЯСЫНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ..........131 9.1. Ресейдің негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері..... 9.2. Қаржы жүйесі және оның буындары........................................136 9.3. Ресейдің бюджет жүйесі мен бюджет құрылымы....................139 9.4. Ресейдің салық жүйесі...............................................................142 10-тақырып. УКРАИНАНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ..........................................154 10.1. Украинаның қаржы жүйесінің құрылымы мен құрамы, түрлі ой-пікірлер 10.2. Мемлекеттік бюджет: табыстары мен шығыстары................157 10.3. Украинаның салық жүйесі.......................................................158 11-тақырып. БЕЛАРУСЬ РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ....162 11.1. Бюджеттің табыстарының мәні, мазмұны..............................165 11.2. Беларуссияның салық жүйесі..................................................167 12-тақырып. ОРТАЛЫҚ АЗИЯ МЕМЛЕКЕТТЕРІНІҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...............................................172 12.1. Қырғызстандағы әлеуметтік-экономикалық дамудың негізгі кезендері 12.2. Өзбекстан Республикасының қаржы-экономикалық жағдайына қысқаша сипаттама……………………..180 12.3. Тәжікстан Республикасының нарық экономикасы жағдайындағы қаржы жүйесі..................................................183 12.4. Түрікменстан Республикасының экономикалық қаржылық жүйесіне қысқаша шолу..........................................................186 ПӘННІҢ ТЕСТІЛІК СҰРАҚТАРЫ...................................................................189 ӘДЕБИЕТТЕР........................................................................................................236 Шетелдердің мемлекет және құқық тарихы. Мұхтарова А.— Алматы Нұр-пресс, 2005.— 562 бет МАЗМҰНЫ ШЕТЕЛДЕРДІҢ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТАРИХЫ (БАҒДАРЛАМА) Антик дәуіріндегі мемлекет және құқық...........................................................5 Орта ғасырлардағы мемлекет және құқық.........................................................7 Орта ғасырлардағы Азия елдерінің мемлекеттері және құқықтары.................9 Буржуазиялық өркениет. Жаңа кезеңдегі мемлекеттер және құқықтардың тарихы. Еуропа мемлекеттері......................................................10 Азия мемлекеттері.................................................................................................11 Буржуазиялық құқықтың пайда болуы және оның XIX ғасыр мен XX ғасырдың басыңдағы дамуы..................................................................12 Жаңа кезеңдегі мемлекет және құқық тарихы..............................................13 ЕЖЕЛГІІНЫҒЫС ЕЛДЕРШДЕП МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Ежелгі Египет (Мысыр) мемлекеті......................................................................16 Ежелгі Вавилон мемлекеті....................................................................................21 Ежелгі Қытай мемлекеті.......................................................................................34 Ежелгі Үндістан мемлекеті...................................................................................44 АНТИК ДӘУІРЩЦЕП МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Ежелгі Грекия мемлекеті......................................................................................66 Спарта мемлекеті...................................................................................................73 Ежелгі Рим мемлекеті...........................................................................................79 Рим құқығы.............................................................................................................90 БАТЫС ЕУРОПА ЕЛДЕРІНДЕГІ ФЕОДАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Франк мемлекеті және оның құқығы...............................................................98 Францияның феодалдық мемлекеті...................................................................112 Англиядағы феодалдық мемлекет және құқық..............................................131 Германиядағы феодалдық мемлекеттің құрылуы..........................................156 ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ЕУРОПА ЕЛДЕРШДЕП ФЕОДАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Сербияның феодалдық мемлекеті мен құқығы...........................................169 ІНЫҒЫС ЕЛДЕРЩЦЕП ФЕОДАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Арабхалифаты......................................................................................................175 Жапония................................................................................................................187 ЖАҢА ЖӘНЕ ҚАЗІРГІ КЕЗЕҢДЕГІ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ Англия..................................................................................................................199 АҚШ......................................................................................................................208 Құқық туралы билль (1789,1891 жж АҚШ)...................................................223 Франция.............................................................................................................. 228 Консулдық және империя..................................................................................245 Германия...............................................................................................................247 Пруссияның 1850 жылғы Конституциясы........................................................249 Германия...............................................................................................................252 Жапония................................................................................................................261 Буржуазиялық құқық жүйесі..............................................................................271 Францияның ХІХ-ХХғ.ғ. мемлекеттік дамуы....................................................292 Фашистік Германия.............................................................................................299 АҚШ......................................................................................................................313 Жапонияның екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейінгі дамуы...........324 ҚҰҚЫҚТЫҚ МҰРАЛАР Ману заңдары........................................................................................................330 Көне Шығыс Вавилон патшасы. Хаммурапидің заңдары...........................338 12 Кесте заңдары.................................................................................................347 Гайдың институциялары. Византияның құқығы...........................................354 Салистік шындық (V-VІ ғғ.) Франк мемлекеті.............................................368 Еркіндіктің Ұлы Хартиясы. 1215 жыл. Англия...............................................379 Ұлы наурыз ордонансы. 1357 жыл. Франция..................................................382 Алтын мөр (1356 жыл) Германия......................................................................384 Саксондық айна (Германия XIII ғ.)...................................................................385 Каролина(1532жыл. Германия)..........................................................................387 Стефан Душанның заңдар жинағы....................................................................395 Құран Көрім (Үзінділер).....................................................................................401 Англия. Англияның буржуазиялық төңкеріс дәуіріндегі Конституциялық актілері. Құқық туралы петиция 1628 жыл.....................413 Парламент сайланымы арасындағы ұзақ мерзімді үзілістер салдарынан болатын қолайсыздықтарды жою туралы акт (Англия) (үш жылдық акт) 1641 жыл, 15 ақпан...........................................414 Ұлы ремонстрация (Англия) 1641 жыл, 1 желтоқсан.................................414 Қауымдар палатасының өзін ағылшын мемлекетінің жоғарғы өкіметі деп жариялау туралы қаулысы. 1649 жыл, 4 қаңтар......................415 Король атағын жою туралы акт. 1949 жыл, 17 наурыз.................................415 Лордтар палатасын жою туралы акт. 1649 жыл, 19 наурыз........................416 Протекторат кезеңіндегі Конституциялық актілер Англия, Шотландия және Ирландия мемлекеттерін және оларға тиесілі иеліктерді басқару нысандары (Басқару құралдары) 1653 жыл, 13желтоқсан............................416 Феодалдық жиындар палатасын жою туралы акт. 1659 жыл......................418 Стюарттардың жаңартуы мен шыққан Конституциялық актілер. Феодализм қалдықтарын жою туралы актілер. 1660 жыл...........................419 Ерікті және жалпы кептіру, босату және ұмытқалдыру туралы акт. 1660 жыл........................................................................................................................419 Адам және азамат құқықтарының декларациясы. 1789 жыл, 26тамыз. Франция...............................................................................................420 Францияның 1791 жылғы 3 қыркүйектегі Конституциясы........................421 Басқарудың революциялық төртібі туралы құрылтай. 1793 жыл, 4желтоқсан. Франция.................................................429 Күмәнділер туралы декрет. 1793 жыл, 17 қыркүйек. Франция.................429 Якобиншілердің заң жүйесі. 1793-1794 ж.ж. Франция..................................430 Адам және азамат құқығының декларациясы.1793жыл.............................430 Отар негрлерінің құлдығын жою декреті. 1793 жыл, 4ақпан-11 көкек. Франция..................................................................................432 Конвенттің революция жауларының мүлкін тәркілеу туралы декреті. 1794 жыл, 26 ақпан. Франция................................................432 Революциялық трибунал туралы декрет. 1794 жыл, 10 маусым...............432 Қауымдық жер туралы декрет. 1793 жыл, 10-11 маусым............................434 Феодалдық құқықты түбегейлі жою туралы декрет....................................435 Қауымдық жер туралы декрет. 1793 жыл, 13 қыркүйек..............................435 Алыпсатарлыққа қарсы декрет.1793жыл, 26 шілде....................................435 Жоғары баға мен жалақы белгілеу туралы декрет.1793 жыл, 13 қыркүйек....436 Республиканың барлық аумағыңда бірыңғай максимум белгілеу туралы декрет. 1793 жыл, 1 қараша..................................................437 Қоғамдық құтқару комитетінің қаулысы.1794 жыл, 14 ақпан...................437 Франция Республикасының Конституциясы.1795 жыл, 22 тамыз...........438 Франция Республикасының Конституциясы.ІІІ жылдық 5 Фрюктедорасы. 1795 жыл, 22 тамыз. Адам және азаматгың құқығы мен міндеттерінің декларациясы...............................................................................439 Консулдық және бірінші империя. ҮШ жылғы Конституция. 1799 жыл, 13 желтоқсан......................................................................................451 Органикалық Сенатус-Консульт. 1804 жыл. Франция................................452 Франциядағы екінші республиканың Конституциясы.1848 жып, 4 қараша...................................................................................................................453 Коммуна бағдарламасы.1791 жыл. Франция...................................................458 Америка Құрама Штаттарының тәуелсіздік декларациясы. 1776 жыл, 4 шілде..............................................................................................459 Конфедерация баптары. 1781 жыл. Америка...................................................461 Америка Құрама Штаттарының Конституциясы.1787 жыл, 7 қазан.....462 Парламенттік реформалар халық өкілдігі туралы акт.1832 жыл. Англия...471 Халық өкілдігі туралы акт. 1867жыл. Англия................................................472 Халық өкілдігі туралы акт. 1884жыл.Англия.................................................473 Лордтар палатасы мен қауымдар палатасы арасындағы қарым-қатынасты анықтау және Парламент өкілеттігінің Мерзімін шектеу туралы акт.1911 жыл, 18 тамыз...........................................474 Францияның азаматтық Кодексі.1804 жыл......................................................474 Сауда Кодексі. 1807 жыл. Франция..................................................................486 Қылмыстық Кодекс. 1810 жыл. Франция........................................................489 Пруссияның Конституциялық Хартиясы. 1850 жыл, 31 қаңтар...............498 1871 жылғы 16 сәуірдегі Конституция (Империялық заң. Германия)....500 Азаматтық заңдар жинағы (Германия).1896 жыл, 18 тамыз........................502 1946 жылғы Француз Республикасының Конституциясы.........................513 Жапония империясының конституциясы.1889 жыл, 11 ақпан..................519 Вагнер заңы. 1935 жыл, 5 шілде. АҚШ.........................................................522 Смит заңы.1940жыл, 28 маусым АҚШ.............................................................528 Типті қауіпсіздік туралы заң. 1950 жыл, 23 қыркүйек Макарэн-Вуц заңы. АҚШ............................................................................................................529 КЕСТЕЛЕР........................................................................................................532 Экология жəне қоршаған ортаны қорғау. Асқарова Ұ. Б. Алматы - Заң əдебиеті, 2004 - 90 бет МАЗМҰНЫ Алғы сөз I ТАРАУ. Атмосфера — биосфераның негізгі құрам бөлігі 1.1. Атмосфера туралы түсiнiк, оның құрамы жəне биосфера мен адам өмiрiндегi маңызы 1.2. Атмосфераның ластануы мен ластаушы көздер 1.3. Атмосфералық ауаның ластануының зардаптары 1.4. Атмосфералық ауаны ластанудан сақтау жəне қорғау IIТАРАУ. Литосфера жəне оны тиімді пайдалану мен қорғау 2.1. Топырақ ресурстарының маңызы 2.2. Жер ресурстары 2.3. Жел жəне су эрозиялары 2.4. Топырақты эрозиядан қорғау 2.5. Жердi рекультивациялау III ТАРАУ. Гидросфера 3.1. Су — биосфераның аса маңызды элементi 3.2. Гидросфераның ластануы 3.3. Қалдықсыз өндiрiстер Экология жəне қоршаған ортаны қорғау пəнінің бағдарламасы Семинар сабақтарының тақырыптары Асқарова Ұ. Б. ЭКОЛОГИЯ ЖƏНЕ ҚОРШАҒАН OPT АНЫ ҚОРҒАУ Экономикалық ілімдер тарихы. Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., Мүсіров Ғ.М. - Ақтөбе, «А-Полиграфия», 2005 Мазмұны Кіріспе..............................................................3 Экономикалык ілімдер тарихы. Ежелгі дуние, орта ғасырдағы экономикалық ой пікірлер. Меркантилизм. Физиократтар №1 тақырып. Экономикалық ілімдер тарихы нені зерттейді...................5 Экономикалық ілімдер тарихының пәні............5 Экономикалық ілімдер тарихының әдістері.......9 Экономикалық ілім тарихының дамуының жалпы сипаттамасы..............................................1] №2 тақырып. Ежелгі дуние және орта ғасырдағы экономикалық ілімдер......................18 Орта ғасырдағы экономикалық ойлар................28 Батыс Европаға. Феодализм кезеңіндегі экономикалық ілім......................30 Нарықтық экономика кезеңіндегі экономикалық ойлар. Классикалық саяси экономиканың қалыптасуы №3 тақырып. Меркантилизм мен физиократтардың экономикалық теориясы………….33 Меркантилизмнің пайда болуы және эволюциясы…….33 Физиократтардың экономикалық ілімі.........................40 Ф. Кенэнің экономикалық көзқарастары.........................41 А. Тюргоның экономикалық көзқарастары...................44 Ф. Кенэнің «экономикалық кестесі»................................47 Классикалық саяси экономиканың қалыптасуы...................................50 У.Петтидің экономикалық көзқарастары...........51 II. Буагильбердің экономикалық көзқарастары......................54 Классикалық саяси экономиканың дамуы 4 тақырып. А. Смит және Д.Рикардоның еңбектеріндегі классикалық саяси экономиканың дамуы.........................................57 Д. Рикардоның экономикалық ілімдері. Рикардоның «Саяси экономия және салық салудың бастамасы» еңбегі .......................69 Ұсақ буржуазиялық саяси экономия мен тұрпайы саяси экономияның қалыптасуы 5 тақырып. Мануфактурадан кейінгі кезендегі классикалық-смитиандық теориядағы өзін-өзі реттейтін экономика............78 С. Сисмонди мен П. Прудон — мануфактурадан кейінгі кезеңнің алғашқы сыншылары ...........................................78 Т.Р. Мальтустың «Халықтың өсу заңдылықтары туралы тәжірибе» еңбегі. Н. Сениордың экономикалық теориясы............83 Ж. Б. Сэй мектебі. Ф. Бастианың қызмет және экономикалық үйлесімділік теориясы. Америкадағы экономикалық теорияның ерекшеліктері (Ч.Кэри). А. Курноның экономика ғылымына қосқан үлесі ....................88 Г. Ч. Кэри АҚШ-тағы XIX ғ. 30-шы жылдарындағы экономикалық ойлардың өкілі......................................................92 Германиядағы «ескі» және «жаңа» тарихи мектептердің қалыптасуы (Ф. Лист, К. Книсс, Г. Шмоллер, М. Вебер, В. Зомбарт)...................95 Марксизмнің экономикалық ілімі 6 тақырып. Классикалық саяси экономиканың К. Маркстің «Капиталында» дамуы....................104 К. Маркстің экономикалық теориясы. «Капиталдың» құрылымы мен логикасы............ 104 «Капиталдың» бірінші томының негізгі проблемалары.................110 Екінші томдағы капиталдың айналым процесі...........................115 «Капиталдың» 3-ші томының негізгі идеялары. Капиталистік өндіріс процесі...119 «Капиталдың» 4-ші томы «Қосымша құн теориясы»................................124 XIX ғасырдың екінші жартысындағы экономикалық ойлар 7 тақырып. Маржинализм және неоклассикалық экономикалық теорияның қалыптасуы................130 Шекті шамалар теориясы. Австрия мектебінің өкілдері (К. Менгер, Ф. Визер, Е. Бем-Баверк). Шекті пайдалылық теориясы (У. Джевонс)....... 130 Австрия мектебінің өкілдері................................133 Кембридж мектебі. А. Маршалдың тепе-теңділік мәселелері. А. Пигу. Экономикалық әл-ауқаттылық теориясы..............139 Шекті еңбек өнімділігі теориясы (Дж. Кларк)... 144 Лозанн мектебі. Тепе-теңділіктің жалпылама талдауы (Л. Вальрас). В. Паретоның экономикалық әл-ауқаттылық теориясы............148 8 тақырып. Неоклассикалық мектеп пен неолиберализмнің эволюциясы. Қазіргі заманғы консерватизм.............................153 Германиядағы неолиберализм (В. Ойкен). Әлеуметтік рыноктық шаруашылық теориясы (Л. Эрхард)........................................... 153 Американдық монетаризм (М. Фридман)..........158 Ұсынымның экономикалық теориясы (А. Лаффер, М. Фелдстейн)............. 164 Ұтымды күту теориясы (Р. Лукас, Дж. Мут, Н. Уоллес)...........................168 Қолданылған әдебиеттер тізімі............................ 171 Экономикалық теория. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров — Астана 2002. - 464 б. M A 3 М Ұ Н Ы АЛҒЫ СӨЗ.................................................................................................3 I БӨЛІМ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯҒА КІРІСПЕ 1 тарау. Экономикалық теорияның пәні және оның зерттеу әдістері 1.1. Экономикалық теорияның қалыптасуы және дамуы.............5 1.2. Экономикалық заңдар және экономикалық категориялар ....9 1.3. Экономикалық теорияның пәні...............................................12 1.4. Экономикалық теорияның зерттеу әдістері...........................19 II БӨЛІМ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДЫҢ ЖАЛПЫ НЕГІЗДЕРІ 2 тарау. Өндіріс теориясы. Қоғамдық өндіріс - қоғам дамуының негізі 2.1. Экономикалық жүйедегі өндірістің орны. Өндіріс және оның ерекше формалары............................................................................24 2.2. Қоғамдық өндірістің негізгі факторлары.................................29 2.3. Өндірістік функция....................................................................34 2.4. Өндірістің ұйымдастыру-кұқықтық формалары. Кәсіпкерлік және кәсіпорны (фирма)...............................................37 3 тарау. Меншік және экономикалық жүйе 3.1. Меншік — экономикалық категория..........................................39 3.2. Меншік және иемдену заңдары....................................................41 3.3. Меншіктің түрлері және шаруашылық жургізудің формалары.............................................................................................44 3.4. Экономикалық жүйелерді ұйымдастыру үлгілері......................48 3.5. Экономиканы реформалауда меншіктің орны............................52 III БӨЛІМ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 4 тарау. Нарықтық экономиканың негізгі белгілері 4.1. Тауар, оның қасиеттері және функционалдық формалары.........57 4.2. Тауарлар мен қызметтер құндарының қалыптасуы туралы балама теориялар.......................................................................61 4.3. Ақша — тауарлық қатынастардың дамыған формасы. Ақшаның қызметтері. Ақша жүйелері..................................................64 4.4. Тауарлық өндірістің экономикалық заңдары. Бағалар және тарифтер............................................................................69 5 тарау. Нарықтық қатынастар, олардың мәні, қызметтері, құрылымы 5.1. Нарықтық қатынастардың теориялық негіздері........................72 5.2. Нарықтық экономиканың элементтері, қызмет ету принциптері. Нарықтық механизмнің қалыптасуы...................................................75 5.3. Нарықтың құрылымы, түрлері және сегментациясы..................78 5.4. Нарықтық қатынастардың шеңбері. А. Смиттің және Р. Коуздың теоремалары. Споттық және мерзімдік нарықтар...............................82 5.5. Нарықтық экономиканың үлгілері.................................................86 6 тарау. Нарықтық бәсеке және онын түрлері. Нарықтын қызмет ету механизмі 6.1. Еркін немесе жетілген таза бәсеке. Жетілген босеке жағдайындағы сұраныс және ұсыныс механизмдері.............................................91 6.2. Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары ..99 6.3. Бәсекеге осы замандағы көзқарастар. Монополдық бағалар және нарықтық тепе-теңдік механизмі........................................103 7 тарау. Экономикалық жүйенің өзін-өзі реттеуі және нарықтық тепе-теңдік 7.1. Макро дәрежедегі экономикалық тепе-тендіктің үлгілері..108 7.2. Микро дәрежедегі нарықтық тепе-теңдіктің осы замандағы үлгілері...........................................................................................114 7.3. Өзін-өзі реттейтін нарықтық жүйенің механизміндегі экономикалық реттеушілер..........................................................119 IV БӨЛІМ. МИКРОЭКОНОМИКА. ӨНДІРУШІЛЕРДІҢ ІС-ӘРЕКЕТТЕРІ 8 тарау. Фирма теориясы 8.1. Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың негізгі формалары..........123 8.2. Әр түрлі нарықтық құрылымдар жағдайындағы фирманың іс-әрекеттері. Фирманың даму стратегаясы............130 8.3. Менеджмент - фирманы басқару теориясы.........................137 8.4. Маркетинг: мәні, қызметтері, принциптері.........................140 9 тарау. Кәсіпкерлік капитал 9.1. Кәсіпкерліктің қалыптасуы ...................................................144 9.2. Капиталдар нарығы және оның мазмұны.............................147 9.3. Кәсіпкерлік капиталдың қалыптасу көздері..........................150 9.4. Капитаддың айналымы. Капиталды тиімді пайдаланудың көрсеткіштері...................................................................................153 10 тарау. Шығындар теориясы 10.1.Өндірістік шығындар туралы концепциялар.......................158 10.2. Шығындардың түрлері. Тұрақты, өзгермелі және орташа шығындардың динамикасы.....................................159 10.З.Шығындар және еңбек өнімділігі............ .............................165 11 тарау. Пайда теориясы. Өндіріс нәтижесін бөлу 11.1. Пайда және оны белгілейтін факторлар.................................172 11.2. Кәсіпкерлік табыс. Монополдық пайда.................................178 11.З.Жалақы: мәні, формалары, жүйелері......................................182 12 тарау. Аграрлық-өнеркәсіптік өндіріс. Рента теориясы 12.1. Аграрлық өндіріс — еңбекті және капиталды қолданудың ерекше сферасы...................................................................................188 12.2. Аграрлық-өнеркәсіптік кешен (АӨК)......................................192 12.3.Жерді пайдалану және жерді иемдену. Аграрлық-өнеркәсіптік кешендегі нарықтық қатынастар...............194 12.4. Жер рентасы: мәні, формалары, неоклассикалық теориялар..198 12.5. Квазирента және ағымды инвестициялар үшін табыстар........203 12.6. Монополдық рента және рентаның басқа түрлері...................2О5 12.7.Жердің бағасы...............................................................................208 V БӨЛІМ. МАКРОЭКОНОМИКА; ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКА. МЕМЛЕКЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫ 13 тарау. Макроэкономикалық саясаттың мақсаттары және құралдары 13.1.Макроэкономика- өзара байланысты өндірушілердің мен тұтынушылардың жиынтығы. Ұлттық экономиканың тепе-теңдікте қызмет етуі ....................................................................................213 13.2. Ұлттық экономиканың экономикалық тепе-теңдікте қызмет етуі..................................................................................................216 13.3. Макроэкономикалық көрсеткіштер.Ұлттық есеп жүйесі............................................................................................218 13.4. Жалпы ұлттық өнімді өлшеудің әдістері. Жалпы ұлттық өнімнің дефляторы.............................................221 13.5. Ұлттық экономиканың ұдайы өндірістік және салалық құрылымы......................................................................224 14 тарау. Қорлану, тұтыну, жинақтау 14.1.Жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныс,бұлардың кейнстік үлгісі..............229 14.2.Тұтыну және жинақтау. Инвестициялардың функционалдық рөлі..................233 14.3.Тұтыну, жинақтау, инвестңциялар және макроэкономикалық тепе-теңдік. Мультипликатор теориясы.......................................237 15 тарау. Экономикалық өсу 15.1. Экономикалық өсу: түсінігі, тиімділігі, сапасы.Экономикалық өсудің факторлары.....................................240 15.2.Экономикалық өсудің экстенсивтік және интенсивтік типтері. Ғылыми-техникалық прогресс.....................244 15.3.Тепе-теңдікте экономикалық өсудің негізгі үлгілері. Экономикалық өсу концепциялары.................................................246 15.4. Экономикалық өсудің стадиялары туралы теориялар......:....251 15.5. Қазақстан Республикасының экономикасының өсуінің глобалдық мәселелері...........................................................................................252 16 тарау. Экономиканың циклмен дамуы. Дағдарыстар теориясы 16.1. Циклмен даму — экоңомикалық динамиканың жалпылама формасы. Циклдің негізгі сипаттамалары.................255 16.2. Дағдарыстардың классификациясы және олардың әлсін-әлсін болып тұруьг. Аграрлық және құрылымдық дағдарыстар .........259 16.3. Цикл концепцияларының ерекшеліктері ……………….…264 16.4. Циклдер мәселелеріне көзқарастар, Қазақстандағы экономикалық дағдарыстардың (XX ғ. 80-90 жж.) ерекшеліктері........................269 17 тарау. Адам капиталы теориясы. Енбек, жұмыспен қамту, жұмыссыздық 17.1. Осы замандағы экономикадағы адамның рөлі. Халықты жұмыспен қамтамасыз ету концепциялары..............272 17.2. Еңбек Нарығы......................................................................277 17.3.Жұмыссыздық және оның түрлері. Еңбек рссурстарының миграциясы...............................................282 17.4. Адам капиталының қалыптасу заңдылықтары..................289 18 тарау. Ақша-несие жүйесі. Қарыз капиталымен құнды қағаздар нарығы 18.1. Ақша массасы, ақшаға сұраныс және ұсыныс. Ақша нарығы......................................................................................292 18.2. Несиенің мәні, қызметтері және формалары. Несиелік механизм..................................................................296 18.3. Банктер, олардың түрлері және қызметтері. Қарыз проценті.........................................................................299 18.4. Несие ресурстарының нарығы, даму перспективасы..303 18.5.Жалған капитал, бағалы қағаздар нарығы, қор биржасы ...................................................................................304 18.6. Ақша-несие жүйесін макродәрежеде реттеу. Процент пен ақшаның Кейнстік теориясы............................307