Математика • 1-сынып
Жаңа сабақ: Қосу амалының компоненттері
Ойын арқылы ұйымдастырылған, ұлттық мәдени мазмұнмен өрілген сабақ үлгісі: қосу амалының атауларын меңгерту, есеп шығаруға ынталандыру және қонақжайлық құндылықтарын дәріптеу.
Сабақтың мақсаттары
- Білімдік: өткен материалды қайталау, оқушылардың ойын жүйелі жеткізуіне және есеп шығару дағдысын қалыптастыруға жағдай жасау; қосу амалының компоненттерімен таныстыру.
- Тәрбиелік: ана тілін, ұлттық мәдениетті қадірлеуге, еңбекке құрметпен қарауға және еңбек адамдарының еңбегін бағалай білуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Киіз үй жабдықтары мен тұрмыстық бұйымдар бейнеленген карточкалар: сандық киіз, төсегіш, жастық, бесік, ыдыс-аяқ, сондай-ақ қарлығаш суреті.
Сабақтың құрылымы
-
I
Үйрену: назар аударту, сабаққа бағыт беру.
-
II
Үй тапсырмасын тексеру: дәптерлерді жинап, орындалуын бақылау.
-
III
Жаңа сабақ: сурет арқылы түсіндіру, қосу компоненттерін атау.
-
IV
Серігу сәті: «Айгөлек» өлеңімен қимылды жаттығулар.
-
V–VII
Бағалау, үй тапсырмасы, қорытынды: нәтижені бекіту және тапсырма беру.
Жаңа ұғымды меңгерту: қарлығаштар арқылы есеп құрастыру
Жаңа тақырып сурет арқылы түсіндірілді. Қосу амалына мысал құрастыру үшін қарлығаштар бейнесі қолданылып, қосу амалының компоненттері нақты жағдаймен байланыстырылды.
Сюжетті есеп
Алдымен 3 қарлығаш отыр еді. Оған тағы 2 қарлығаш келіп қосылды. Барлығы неше қарлығаш болды?
Шешуі
3 + 2 = 5
Жауабы: 5 қарлығаш.
Компоненттері
- 3 1-қосылғыш
- 2 2-қосылғыш
- 5 қосынды
Ойын желісі: «Қарлығаш хат әкелді»
Мұғалім балаларға: «Балалар, бізге қарай аузына тістеген хаты бар қарлығаш ұшып келе жатыр» — деп, қарлығаштың «хатын» оқиды.
Хат мәтіні
«Құрметті оқушылар! Біз сіздерге қонаққа барғалы жатырмыз. Күтіп алыңыздар. Сәлеммен, көрші мектеп оқушылары.»
Балалар қонақтарды қарсы алуға дайындалып, үсті-басын түзеп, сынып ішін ретке келтіреді. Аздан соң екі оқушы қонаққа келеді. Амандасу мәдениеті де сабақ мазмұнына кіріктіріледі: ер балалар «Ассалаумағалейкүм», қыз балалар «Сәлеметсіз бе?» дейді.
Дастархан арқылы бекіту: тапсырмалар тізбегі
Қонақжайлық дәстүрі сақталып, дастархан әзірлеу барысында әр кезең оқу тапсырмасымен байланыстырылды. Әр дұрыс орындалған тапсырма — дастарханға жаңа тағам қоюға мүмкіндік.
Нан: №1 тапсырма
Қосу компоненттерін атау арқылы бекіту.
Мысалдар
- 9 + 6 = 15
- 9 + 5 = 14
Оқушылар осы мысалдардағы қосылғыштар мен қосындыны атап көрсетеді.
Тәрбиелік кіріктіру
«Нан қиқымын шашпаңдар, жерде жатса баспаңдар. Теріп алып қастерлеп, торғайларға тастаңдар» — деген өлең жолдарымен нанды қадірлеу түсіндіріледі.
Құрт: №3 тапсырма
Қосуды орындап, жауапты түсіндіру.
Шешуі
10 + 8 = 18
Жауабы: барлығы 18 хат.
Қаймақ: №4 тапсырма
Қысқа есеп арқылы қорытынды жасау.
Шешуі
3 + 1 = 4
Жауабы: 2-ші отбасы 4 газетке жазылды.
Қаймақтың неден алынатыны сұралып, тұрмыстық білім де қысқаша кіріктіріледі.
Шұбат пен шай: карточкамен деңгейлік жұмыс
Түйе және шәйнек бейнесі бар карточкалар арқылы топтық жұмыс ұйымдастырылды: ер балаларға — түйе, қыз балаларға — шәйнек карточкалары берілді. Мақсат — мысалдарды дұрыс оқып, есептеуді дәл орындау және белсенді қатысу.
Ер балаларға (түйе)
- 8 + 7 = 15
- 9 + 5 = 14
- 7 + 4 = 11
Қыз балаларға (шәйнек)
- 6 + 5 = 11
- 9 + 3 = 12
- 8 − 6 = 2
Мысалдарды анық, ашық дауыспен оқыған және сабаққа белсенді қатысқан оқушылар мадақталды.
Бағалау, үй тапсырмасы және қорытынды
Бағалау
Сабаққа қатысқан: 12 оқушы.
Үй тапсырмасы
№2 мысалдарын орындау.
Қорытынды
Сабақ соңында Қ. Мырзағалиевтің өлеңі және «Дастархан» өлеңі айтылып, қазақ халқының қонақжайлығы мен жомарттығы туралы ой түйінделді.
Педагогикалық ескерту
Бұл — ойын элементтері қолданылған тәсілдердің шағын бөлігі ғана. Бұдан өзге де көптеген ойын түрлері қолданылды: «Кім шапшаң», «Өз орныңды тап», «Хан талапай» және т.б. Төменгі сынып оқушылары шығармашылыққа белсенді болғанымен, көп жағдайда тапсырманы ойын ретінде қабылдайтыны ескеріліп, ойын мақсаты әр қадамда нақты айқындалып отырды.
Пікірлер жүктелуде…