Кіріспе: Шәкәрім мұрасы және ұрпақ санасы

Бұл тәрбиелік шара XXI ғасыр көшбасшысын қалыптастыру идеясын Шәкәрім Құдайбердіұлының өмірі мен шығармашылығымен сабақтастыра отырып ұсынады. Негізгі өзек — оқушының білімін тек тексеру емес, оны ойлауға, дәлелдеуге, талдауға және көркем сөз арқылы өзін танытуға баулу.

Жүргізушілердің арнауы

Кетермін, артымда сөз, әнім қалар,
Кейінгі жастар оқып ортаға алар.
Бірі жөн, бірі теріс айтыпты деп,
Таласып өздерінше сынға салар.

1-жүргізуші

Табиғи заң — өткенді жаңа сынау,
Жаманынан жиреніп, жақсыны ұнау.
Дәлелдеуге өлген келмес тілім,
Тірлігімді айтатын сөзім мынау.

2-жүргізуші

Шараның ашылуы

1-жүргізуші: Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Ұлы Абайдың ізбасары Шәкәрім атамызға арналған «Біз осы Шәкәрімді білеміз бе?» атты тәрбиелік шарамызды ашық деп жариялаймыз.

2-жүргізуші: Шәкәрім рухына арнап шелпек пісірілді. Соған Құран бағыштайық.

Шашу және өнер нөмірі

1-жүргізуші: Ал, құрметті халайық! Сәлемдесіп алайық. Атамыздың мерейтойы болсын үлкен ғажайып. «Шәкәрім» сырын ашайық, тойға шашу шашайық!

Би: «Тойға шашу»

2-жүргізуші: Міне, достар, шашу шашылып, күйіміз күмбірлеп, тойдың сәнін толықтырып тұр. Той жарыссыз өтпейді, ендеше білім сайысына шақырамыз.

Білім сайысы: «XXI ғасыр көшбасшысы»

Ойынға қатысушылар жарыс барысында білімін, тапқырлығын және шешендігін көрсетеді. Сайыс кезеңдері әр бағыттағы қабілетті ашуға бағытталған.

Қатысушыларды таныстыру

  • Архат: Ойлылығын көрген жан түсінеді, атамыздай қайсар мінезді.
  • Айдана: Ұстаз сөзін көкірегіне түйген, жылдам әрі тапқыр.
  • Жарыс қатысушысы: Жаңалыққа жаны құмар, ақбөкендей батыл.
  • Дархан: Әр сөзінде құпиясы бар, төгілетін бір жыр бар.

Ескерту: берілген мәтінде бір қатысушының аты көрсетілмегендіктен, сипаттама сақталып, аты жалпы түрде берілді.

Әділқазылар және сайыс құрылымы

Әділқазылар — білімді сараптайтын, жүлдегерлерді анықтайтын, әділдікті ұран ететін төрешілер. Құрамы көрермендерге таныстырылады.

Ойын кезеңдері

  1. 1 Бәйге
  2. 2 Жалғастыру
  3. 3 Тіл өнері
  4. 4 Білімпаз
  5. 5 «Егер мен... болсам»
  6. 6 Жорға

1-кезең: «Бәйге» сұрақтары

Бұл кезеңде қатысушылар жылдам жауап беріп, негізгі әдеби-тарихи мәліметтерді қаншалықты меңгергенін көрсетеді.

Сұрақтар

  • 1) Абай қай жылы дүниеге келген?

    1845

  • 2) «Абай жолы» романының авторы кім?

    Мұхтар Әуезов

  • 3) Абайдың немере інісі кім?

    Мәтінде жауап көрсетілмеген.

  • 4) Шәкәрімнің туған жылы

    1858 жыл, 24 шілде

  • 5) Ең алғаш қазақ мектебін кім ашты?

    Ыбырай Алтынсарин

  • 6) Абайдың қанша қарасөзі бар?

    Мәтінде жауап көрсетілмеген.

  • 7) Сөздің мағынасын өзгертетін қосымша

    Жұрнақ

  • 8) Қазақ тілінде қанша сөз табы бар?

    9

  • 9) Махамбет қай ғасырда өмір сүрген?

    XIX ғасыр

Назарға

Бастапқы мәтінде кейбір сұрақтардың жауабы берілмеген. Құжаттың түпнұсқалық құрылымы сақталды, ал жетіспейтін жауаптар «Мәтінде жауап көрсетілмеген» деп белгіленді.