Тақырыбы: Интеллектуалдық олимпиада Мақсаты: Оқушылардың ауызша, жазбаша, есептеу қабілеттерін ойын арқылы жеткізу. Жоспары: І - айналым: Сұрақтар (әрбір дұрыс жауапқа 10 ұпай) ІІ - айналым: Тірек сөздермен жұмыс ІІІ - айналым: Жауап кілттері берілген тапсырмалар. ІV - айналым: Анаграмманы шешіп, артық сөзді алып тастау. І – айналым: Сұрақтар (әрбір дұрыс жауапқа 10 ұпай) ● 1. жазықтықтағы өзара қиылыспайтын түзулер перпендикуляр түзулер деп аталады. ● 2. У = ax + в сызықтық функция болып табылады. ● 3. Координат жазықтығындағы ОХ осі ордината деп аталады. ● 4. Сыбайлас бұрыштардың қосындысы 180°- қа тең. ● 5. Шеңберді сызатын аспап циркуль деп аталады. ● 6. Бұрыш төбесінен шығатын және оны қақ бөлетін сәулені биссектриса дейміз. ● 7. Вертикаль бұрыштар тең болады. ● 8. Нөлден өзгеше санның нөл дәрежесі бірге тең. ● 9. Жазықтықтағы негізгі ұғымдар нүкте және түзу болып табылады. ● 10. (а – в ) (а + в ) = а2 – в2 ● 11. Негіздері бірдей дәрежелерді көбейткенде дәреже көрсеткіштері қосылады. ІІ – айналым: 6 сұрақ беріледі. Екі топ кезектесіп жауап береді. Жауап дұрыс болмаса 1 - көмек беріледі де алғашқы ұпайды 100 - ге кемітеді. Осылайша үш көмек беріледі. Бастапқы ұпай: 500 1 - сұрақ. Бұл басындағы ескерткіш тақтаға шар және оған сырттай сызған цилиндр ойылып салынған. 200 жыл өткен соң осы сызба арқылы оның моласын тапқан. Бұл қай математик? ● 1 - көмек. Қылышын көтерген Рим жауынгеріне “Басымды шапсаң да сызбаларымды бұзба деп есептеулерімен айналысып отыра берген. ● 2 - көмек. “Эврика” сөзінің авторы. ● 3 - көмек. Ол кісінің есіміне байланысты физикалық заң бар? Жауабы: Архимед 2 - сұрақ. Діни тұрғыдағы сенімдерге байланысты “Шайтан саны” деп қандай санды есептеген. ● 1 - көмек. Кейбір елдерде бұл сан мен үйлерді, бөлмелерді, орындықтарды нөмірлемеген. ● 2 - көмек. Кеңес Одағының Батыры атағын екі рет алған Т. Бигелдинов өзінің ұшуын осы нөмірлі ұшақпен бастаған. ● 3 - көмек. Бұл санның квадраты 169 - ға тең. Жауабы: 13 саны 3 - сұрақ. Теріс сандар алғаш рет қай елде пайда болды? ● 1 - көмек. Ең алғаш қағазды ойлап тапқан мемлекет. ● 2 - көмек. “Аспан асты елі” атанған мемлекет. ● 3 - көмек. 28 - ші жазғы олимпиада ойыны өткен мемлекет. Жауабы: Ежелгі Қытай 4 - сұрақ. Көптеген ерекше сандар ұлы математиканың есімдерімен аталады. Мысалы П саны Архимед саны е= 2, 71 саны Эйлер саны деп аталады. Ал Шахризада саны деп қандай санды айтады. ● 1 - көмек. Осы кейіпкерге байланысты ертегі бар және ол жөнінде фильм де түсірілген. ● 2 - көмек. Ертегінің атында “Күн” сөзінің антонимі кездеседі. ● 3 - көмек. Цифрларының қосымшасы 2 - ге тең, төрт таңбалы сан. Жауабы: 1001 саны 5 - сұрақ. Осы күнгі геометриялық ілімдердің түп атасы болып табылатын “Бастамалар” еңбегінің авторы, геометрияның негізін салушы кім? ● 1 - көмек. “Бастамалар” қағаз бен қалам жоқ кезде қаздың қауырсынымен папирус жолақтарына жазған. ● 2 - көмек. Біздің жыл санауымыздан бұрынғы ІІІ ғасыр бұрын грек геометриясының алтын заманы деп аталған ғасырда өмір сүрген. 3 - көмек. Гректің ұлы математигі Афины қаласында туған, Платонның, Аристотельдің ықпалдары болған. Жауабы: Евклид. 6 - сұрақ: Әлемдік рекорд жасап “Гиннестер” кітабына аты жазылған тұңғыш қазақ кім? ● 1 - көмек. 1994 ж. 135 тәулік бойы космос әлемінде ұшып жүрді. ● 2 - көмек. 1998 жылы орбитада 7 ай жүріп, 7 рет ашық аспан әлеміне шыққан. ● 3 - көмек. Ғарыш тұңғиығында 30 сағатын өткізген. Жауабы: Талғат Мұсабаев ІІІ – айналым: Сұрақтың жауабын табу үшін жауап кілттері беріледі. Топ ұпайды өздері таңдайды. Жауап дұрыс болмаса таңдаған ұпайлары шегеріледі. ● 1 - сұрақ. Математиканың тілі дегеніміз не? Жауап кілті: S=Vt, a2 – в2 = (а - в) (а+в)... ● 2 - сұрақ. Бірін - бірі жеп қоятын сандар. Жауап кілті: - 5+5 =0 ● 3 - сұрақ. Мысыр елі қандай ғимараттарымен әйгілі. Жауап кілті: үш бұрыш, хан шатыр. ● 4 - сұрақ. Алды - артымыз шексізде Жете алмайсың біздерге. Сәуле менен кесіндінің Шыққан тегін білесің бе? Жауап кілті: Геометрияның негізгі ұғымы. ІV – айналым: Анагарамманы шешіп, артық сөзді алып таста. ● 1. пакіт езтаг артап ранлуж ● 2. імліб мылғы апажу ушоқы Математикалық тәуелділікті тауып, жоқ санды жаз. 1) 1; 6; 12; 19;... 2) 1; 3; 7; 13; 21;...