Дидактикалық ойындар

Төменде балалардың түстерді ажырату, салыстыру және сөйлеу дағдыларын дамытуға арналған дидактикалық ойындар жинақталған. Әр ойынға мақсат, қажетті материалдар және өткізу барысы берілген.

Түстер Салыстыру Топтастыру Сөйлеу

«Көліктерді гараждарға орналастыр» ойыны

Дидактикалық тапсырма

  • Негізгі түстерді күнделікті сөйлеуде дұрыс атауды қалыптастыру.
  • Көліктерді түсі бойынша ажырата білу.
  • Аталған түсті басқа үш түстен айыра білу.
  • Грамматикалық дағды: зат есімді түсті білдіретін сын есіммен тіркестіріп айту.

Материал

  • Негізгі түстермен боялған кубиктер мен «кірпіштер» (құрылыс бөлшектері).
  • Сәйкес түстердегі ойыншық машиналар.

Негізгі екпін

Ойынды алдымен екі түстен (көк, сары) бастап, кейін қызыл және жасыл түстерін біртіндеп енгізу ұсынылады.

Өткізу барысы

  1. 1 Тәрбиеші балаларға машиналарды көрсетіп, гараждың не үшін қажет екенін сұрайды: «Гараж қандай болуы керек? Көлікті гаражға кіргізу үшін не істеу қажет?»
  2. 2 Балаларға әртүрлі түстегі құрылыс материалдарын таныстырады. Алдымен көк пен сарыдан бастап, кейін қызыл және жасылды қосады.
  3. 3 Балалар екі түсті қателеспей ажырата бастағанда, төрт түске боялған ойыншықтарды ұсынады.
  4. 4 Тәрбиеші «кірпіштерден» гараж құрастыруды ұсынады (бірнеше тәсілмен құрастыруға болады).
  5. 5 Жолда тұрған көліктерді қарастырады: тәрбиеші әр көлікті көрсете отырып, оның түсін сұрайды.
  6. 6 Егер бала көліктің түсін сенімсіз айтса, басқа тәсіл қолданады: тәрбиеші бір түсті атап, сол түстегі көлікті тауып беруді сұрайды.
  7. 7 Еденге бордың көмегімен жол сызады. Балалар тәрбиешінің нұсқауын тыңдап, аталған түстегі гаражды тауып, машинаны ішіне кіргізеді.

Ескерту: Түсті атаумен қатар «көк машина», «сары гараж» сияқты сөз тіркестерін жүйелі қолдану сөйлеу және грамматикалық дағдыларды бекітеді.

«Шырша және саңырауқұлақ» ойыны

Дидактикалық тапсырма

  • Заттарды түсі бойынша реттеуді үйрету.
  • Сөйлеу қабілетін дамыту.

Материал

  • Жасыл және қызыл түске боялған қораптар.
  • Аюдың бас киімі (рөлдік элемент).

Өткізу барысы

  1. 1 Тәрбиеші балаларға қызыл қораптарды көрсетіп, шыршаның жасыл болатынын түсіндіреді және тақтаға шыршаларды орналастырады.
  2. 2 Қызыл қорапты көрсете отырып, саңырауқұлақтардың да осындай түсте болатынын айтып, тақтаға орналастырады.
  3. 3 Кейін балалар үстелде өздігінен шыршалар мен саңырауқұлақтарды ретімен орналастырады.
  4. 4 Егер балаға тапсырма қиын болса, тәрбиеші шырша мен саңырауқұлақты ретімен атап, бағыттап көмектеседі.
  5. 5 Жұмыс аяқталған соң, тәрбиеші балаларды мақтап, «орманда кім өмір сүреді?» деп сұрайды. Жауап: «Аю!»
  6. 6 Балалар ортаға шақырылады: аю ортада тұрып секіреді, ал балалар қол соғады.

«Қуыршақтарға өз ойыншықтарын табуға көмектес» ойыны

Дидактикалық тапсырма

  • Бір түсті заттарды топтастыру.
  • Әртүрлі түсті заттарды түсі бойынша салыстыру.

Материал

  • Сегіз түрлі түсті көйлек киген сегіз қуыршақ.
  • Сегіз түске боялған саңырауқұлақтар мен таяқшалар.

Құрылым

Қуыршақтар үстелге қатар қойылады. Ақ және қара көйлек киген қуыршақтар екі шетке орналастырылады.

Өткізу барысы

  1. 1 Тәрбиеші қуыршақтарды кезекпен көрсетіп, әр қуыршақтың көйлегінің түсіне және әсемдігіне назар аудартады.
  2. 2 Қуыршақтардың әрқайсысының өз ойыншығы бар екенін (саңырауқұлақтар мен таяқшалар), бірақ олардың шатасып кеткенін айтады. Балалардан ойыншықтарды сәйкес қуыршақтарға тауып беруді сұрайды.
  3. 3 Әр баланың үстеліне бір қуыршақ қойып, қуыршақ көйлегіне сәйкес түстегі саңырауқұлақтарды таңдауды ұсынады. Бір үстелде отырған балалар ортақ материалдардан қажеттісін іріктейді.
  4. 4 Барлық балалар саңырауқұлақтарды қойып болған соң, жалпы материалдардан таяқшаларды таңдауды ұсынады.
  5. 5 Ойын барысында тәрбиеші балаларға асықпай, ойыншықтарды мұқият қарап, кейін ғана оларды дұрыс қуыршақтың қасына қою керегін ескертеді.
  6. 6 Ойын соңында қуыршақтарды үстел үстіне ретімен қоюды тапсырады.
  7. 7 Түстерді атамай-ақ, балалардан қуыршақтарды кезекпен әкеліп беруді сұрайды. Қуыршақтар түсі бойынша орналасқан соң, сәйкес саңырауқұлақтарды, кейін таяқшаларды әкеліп беруді тапсырады.

Балаларға қоятын сұрақтар

  • «Бұл қуыршақтың көйлегі қандай түсті?»
  • «Оған қай түстегі саңырауқұлақ сәйкес келеді?»
  • «Таяқшаны қай жерге қоямыз?»

Нәтиже

Ойын балаларға түсті тану, салыстыру және топтастыру дағдыларын бекітуге, сондай-ақ дәл әрі түсінікті сөйлеуге көмектеседі.

Ескертпе

Материал «Дидактикалық ойындар» тақырыбына арналған жинақ ретінде берілді.