Сабақтың тақырыбы

Мәтін үзіндісін ерекшелеу. Қаріп. Абзацты пішімдеу.

Білімділік

Оқушыларға WordPad мәтіндік бағдарламасының қосымша мүмкіндіктерін түсіндіру.

Тәрбиелік

Оқушыларды ұқыптылыққа, ақпараттық сауаттылыққа, шапшаңдыққа, WordPad-та мәтінді өз бетінше жазуға тәрбиелеу.

Дамытушылық

Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, танымдық белсенділігін қалыптастыру.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Әдістері

  • Сәйкестендіру тесті
  • Деңгейлік тапсырмалар

Көрнекілігі

Таратпа материал Компьютер Мультипроектор

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгелдеу.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Төмендегі сұрақтар мәтіндік ақпарат, курсор, құжат типі және пернелер тіркесімдері туралы білімді тексеруге арналған.

Тест сұрақтары (таңдау нұсқалары)

  1. 1. «Символ» дегеніміз не?

    1. 1) Мәтіндік ақпараттың ең кіші бірлігі
    2. 2) Ең кіші нүкте
    3. 3) Ең кіші сызықша
    4. 4) Мәтіндік ақпараттың ең үлкен бірлігі

  2. 2. Мәтіндік курсор қайда орналасады?

    1. 1) Мәтіндік редакторда орналасады
    2. 2) Жұмыс үстелінде орналасады
    3. 3) Арнайы бумада орналасады
    4. 4) Дұрыс жауабы жоқ

  3. 3. WordPad мәтіндік редакторының құжат типі

    1. 1) .pnb
    2. 2) .rtf
    3. 3) .jpg
    4. 4) .avi

  4. 4. Мәтіннің негізгі элементін көрсетіңдер

    1. 1) Құжат
    2. 2) Кесте
    3. 3) Сурет
    4. 4) Сөз

  5. 5. Мәтіндік құжаттармен жұмыс жасауға арналған арнайы бағдарламалар

    1. 1) Кестелік редактор
    2. 2) Графикалық редактор
    3. 3) Paint
    4. 4) Мәтіндік редактор

  6. 6. Сөзді немесе символды бас әріппен бастау үшін әріп пернесімен бірге қандай пернені басу керек?

    1. 1) Delete
    2. 2) Alt
    3. 3) Shift
    4. 4) Home

  7. 7. Бірнеше сөзді бас әріппен жазу үшін

    1. 1) Num Lock
    2. 2) Caps Lock
    3. 3) Backspace
    4. 4) Tab

  8. 8. Курсорды мәтін бойынша жолдың басына апару үшін

    1. 1) End
    2. 2) Page Down
    3. 3) Home
    4. 4) Page Up

  9. 9. Үзілмейтін бос орын қою үшін

    1. 1) Alt + Shift + бос орын
    2. 2) Ctrl + Shift + бос орын
    3. 3) Shift + Delete + бос орын
    4. 4) Tab + бос орын

  10. 10. Көп бетті құжаттың соңғы бетіне бірден бару үшін

    1. 1) Alt + Shift
    2. 2) Ctrl + End
    3. 3) Shift + Delete
    4. 4) Tab

III. Жаңа сабақ

Мәтінді түзету әрекеттері

Мәтін бөліктерін түзетуге жою, қосу, жылжыту, көшіру, іздеу және алмастыру әрекеттері жатады.

Символдарды жою: курсордың оң жағындағы символ Delete пернесімен, ал курсордың сол жағындағы символ Backspace пернесімен өшіріледі.

Ауыстыру (Overwrite) режимі: мәтінді ауыстыру режимінде тергенде бұрынғы символдардың орнына жаңасы жазылады. Бұл режим Insert пернесімен қосылып-өшіріледі.

Іздеу және алмастыру: мәтіннің барлық бөлігінде сөзді немесе сөз тіркесін бірден өзгерту қажет болса, «Ауыстыру» бұйрығын қолдану ыңғайлы.

Жылжыту және көшіру: ерекшеленген бөлікті екі тәсілмен жылжытуға болады. Көшіру әрекеті де ұқсас: Ctrl пернесін басып тұрып тышқанмен сүйреп апару немесе алмасу буфері арқылы көшіру (Көшіру) және кірістіру.

Қате әрекетті болдырмау: бір нәрсе дұрыс шықпаса, абыржудың қажеті жоқ. Жылдам қол жеткізу тақтасындағы «Кері қайтару» батырмасын немесе Ctrl + Z тіркесімін басып, соңғы әрекеттерді біртіндеп қайтаруға болады.

Қаріпті өзгерту: жазылған әріптердің көрінісін қаріп түрін және өлшемін өзгерту арқылы реттеуге болады.

IV. Сабақты бекіту

Сәйкестендіру тапсырмасы

Перне/тіркесімді тиісті әрекетпен сәйкестендіріңдер.

Ctrl + Home Курсорды құжаттың басына апару
Page Up Курсорды бір бетке жоғары апару
Delete Курсордың оң жағындағы символды/таңбаны жою
Caps Lock Бас әріптерді теру режиміне өту
Esc Таңдалған бұйрықтан бас тарту
Insert Мәтінді енгізгенде ауыстыру режиміне көшіру
Enter Абзацты енгізуді аяқтау
Ctrl + Backspace Курсордың сол жағындағы сөзді жою

1-тапсырма: «Сәтемір хан» мәтіні

Төмендегі мәтінмен WordPad-та тәжірибелік жұмыс орындаңдар.

Сәтемір жеті жасында атасынан жетім қалыпты. Күндердің бір күнінде Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатады. Сол кезде бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне жеткенде құлап түседі. Тұра салып қайта өрмелейді: бұл жолы сәл жоғарырақ барғанымен, тағы құлап түседі. Үшінші рет те тырмысады; ақыры бар күшін салып, қисая-мисая барып, тамның төбесіне шығып кетеді.

Мұны көрген Сәтемір ойға қалады: Құдай тағаланың жаратқан жан-жануарының ең кішкентайы — құмырсқа да тынбай еңбек етеді. Өзі ақсақ болса да, қайта-қайта тырмысып, жығылып, сонда да қоймай, ақырында мақсатына жетті. «Ендеше менің де талап қылмай, жұмыссыз ойнап жүргенім — ақылсыздық», — деп ойынын тастап, қалаға барады.

Қалада білімді, оқымысты молда бар екен. Сәтемір соған үй сыпыруға жалданып, ақысына оқу оқиды-мыс. Ақырында Сәтемір асқан данышпан болып, айдай әлемге патша болған екен.

Орындалатын қадамдар

  1. 1 Құжатты өз бумаларыңда «Сәтемір хан» деген атпен сақтаңдар.
  2. 2 Түзету мәзіріндегі «Ауыстыру» бұйрығын қолданып, мәтіндегі «Сәтемір» сөзін «хан» сөзіне алмастырыңдар.
  3. 3 ; белгісін . белгісіне ауыстырыңдар. Пайда болған сөйлемдердегі бірінші әріптерді бас әріппен жазыңдар.
  4. 4 Өзгерістерді сақтаңдар.

2-тапсырма: Мақал-мәтелдерді түзету

Өзін ғана ойлаған — жамандықтың белгісі,

Өзгені де ойлаған — адамдықтың белгісі.

Ағашты жемісінен таниды,

Адамды ісінен таниды.

Өз білмегеніңді кісіден сұра,

Үлкен жоқ болса, кішіден сұра.

Оқусыз білім жоқ,

Білімсіз күнің жоқ.

Оқу — білім бұлағы,

Білім — өмір шырағы.

Нұсқаулық

  1. 1 Қателерді түзетіңдер, артық символдарды алып тастаңдар, бос орындардың дұрыс қойылуын тексеріңдер.
  2. 2 Әр мақал бір жолда тұратындай етіп пішімдеңдер. Enter, Backspace және Delete пернелерін қолданыңдар.
  3. Егер бір жолда екі мақал қатар келсе: курсорды бірінші мақалдың соңына қойып, Enter басыңдар.
  4. Егер бір мақал екі жолға бөлініп кетсе: курсорды бірінші жолдың соңына қойып, Delete басыңдар (немесе курсорды екінші жолдың басына қойып, Backspace басуға болады).

3-тапсырма: Жаңа сөздер құрастыру

Төмендегі сөздермен жұмыс істеп, символдарды өшіру және ауыстыру арқылы жаңа сөздер жасаңдар.

Тапсырма Дабыл Папка Парта Программа Қарындаш Көрме

Талаптар

  • Delete және Backspace пернелерін қолданып, символдарды жойыңдар.
  • Insert арқылы ауыстыру режимін қосып, символдарды алмастырыңдар.

Файлды сақтау

Құжатты өз бумаларыңда «Сөздер» деген атпен сақтаңдар.

V. Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы

WordPad-та мәтінді енгізу, түзету, алмастыру, көшіру/жылжыту және абзацты пішімдеу әрекеттерін қайталап, тапсырмалардағы тәсілдерді бекітіңдер.

Бағалау

Оқушылардың тапсырмаларды орындау дәлдігі, пернелер тіркесімдерін дұрыс қолдануы және мәтінді ұқыпты пішімдеуі ескеріледі.