Наурыз мейрамы — қош келдің!

Бұл көрініс Наурыздың жылуы мен берекесін, ұрпақ сабақтастығын және қазақтың салт-дәстүрге бай рухын сахна тілімен жеткізеді. Залға немересін ерткен Әже кірген сәттен бастап мерекенің мәні ашылып, ән мен би, ойын мен дәстүр бір арнаға тоғысады.

Сахнадағы бейнелер

  • •Әже — дәстүр мен бата-тілектің иесі.
  • •Немере қыз — сұрақ қоятын, қызығушылық пен тазалықтың бейнесі.
  • •Жүргізуші — мерекенің арнасын үйлестіріп, көрерменді жетелейтін тұлға.

Кездесу: Әже мен балалардың мерекелік амандасуы

Әже: Сәлеметсіңдер ме, балалар! Құрметті қонақтар!

Жүргізуші: Қош келдіңіз, Әже! Төрлетіңіз, мерекемізде сыйлы қонақ болыңыз!

Әже: Рахмет, қарағым.

Немере қыз: Әже, қараңызшы, мұнда қандай мереке болып жатыр?

Әже: Ботақаным, бұл жерде Наурыз мерекесін қарсы алып жатыр.

Жүргізуші: Кәне, төрлетіңіздер! Балалардың өнерін тамашалаңыздар!

Бағдарлама үзіндісі

  • •«Саржайлау» биі

Наурыздың мәні: «ұзынсары» деген не?

Немеренің сұрағы

Немере қыз: Әже, осы мерекеге ұзынсары келе ме?

Әже: Қарағым-ай, «ұзынсарының» не екенін әлі түсінбеген сияқтысың. Ұзынсары — Наурыздағы ұзақ та шуақты күннің атауы.

Наурыз — жаңа күн, жыл басы.

Наурыз тойының мақсаты — халыққа молшылық пен тоқшылық тілеу.

Сол үшін қазан-қазан наурыз көже дайындалып, жұрт әдемі киініп, бір-бірін құттықтап, сый-сияпат алмасады.

Жүргізуші: Әже, балалар сіздің әңгімеңізді тыңдап, ойын-сауық ұйымдастырмақ.

Әже: Әрине! «Қазан» ойынын ойнап, наурыз көже жасайық.

Ойын

  • •«Қазан» ойыны

Салт-дәстүр: Тұсау кесудің тағылымы

Әже қазақ халқының өмір кезеңдерімен бірге өрілетін салттарын еске салады: ат қою, шілдехана, сүндет той, тұсау кесу, тілашар — бәрі де балаға ақ жол тілеп, елдік құндылықты ұрпаққа жеткізудің белгісі.

Көрініс: дайындық

  • •Ортаға ақ мата төселеді.
  • •Сәби ортаға шығарылады.
  • •Бала аяғына байланатын тұсау дайындалады.

Тұсаудың түрлері және мағынасы

Ала жіп — «ешкімнің ала жібін аттамай», адал жүрсін деген ниет.

Майлы ішек — жұртпен етене аралассын, елгезек, бауырмал болсын деген тілек.

Көк шөп — көктей қаулап, тез жетілсін, өсіп-өркендесін деген сенім.

Дәстүр бойынша, ұл баланың тұсауын пышақпен, ал қыз баланың тұсауын қайшымен кеседі.

Әженің ақ тілегі

Әже баланың аяғын байлай отырып, ақ жол тілейді: «Қаз-қаз, балам, қаз, балам,
Тақымыңды жаз, балам!»

Балаға екі жағынан сүйеу көрсетіліп, ол ақ матамен жүріп өтеді. Соңында Әже бата беріп, шашу шашады: жақсылықта асып-таспасын, жамандық көрсе жасымасын, қуанышты күнде асылық жасамасын, қиындықта еңсесі түспесін — екі жолдан да тең өтсін деген ниет айтылады.

Сый-сияпат, ән мен би: мереке жалғасады

Жүргізуші: Әже, бізде де сізге арналған сыйлығымыз бар.

(Әжеге сыйлық табысталады.)

Әже: Рахмет!

Жүргізуші: Төрлетіңіз, тойымыз жалғасуда!

Музыкалық нөмір

  • •«Наурыз — көктем» әні (әнші мен бишілердің орындауында)

Әже: Балалар, менімен қоштасатын уақыт та келді. Наурыз құтты болсын! Ақ мол болсын!

(Әже қоштасып, сахнадан шығады.)

Ойын-сауық: «Шаңырақ» және «Қара жорға»

Жүргізушінің үндеуі

Ал, балалар, тұрмайық, ойын-сауық құрайық. Наурыз тойын тойлап, «Шаңырақ» ойынын ойнайық!

Ойын

  • •«Шаңырақ» ойыны

Би

Жүргізуші: Керемет! Ендеше, бүгін Наурыз мерекесінің құрметіне бәріміз «Қара жорға» биін билейік.

  • •«Қара жорға» биі

Қорытынды тілек

Жүргізуші: Наурыз мерекесі құтты болсын! Ақ мол болсын! Елімізде тыныштық орнасын, балаларымыз ер жетіп, амандық пен жақсылықта жүздесе берейік, құрметті қонақтар! Қош сау болыңыздар!

(Наурыз мерекесі аяқталып, балалар топқа тарайды.)