Қожанасыр туралы әзілдер

Қожанасырдың әзілдері қысқа болса да, астарлы ойымен есте қалады. Төмендегі бірнеше әңгіме оның тапқырлығын, тілінің уытын және өмірге деген ерекше көзқарасын көрсетеді.

1

«Бес уақыт намаздан тығылып»

Бір күні үйге кірген Қожанасырдың баласы әкесінің үй бұрышына тығылып отырғанын көріп: «Әкетай, сіз біреуден тығылып отырсыз ба?» — деп таңдана сұрайды.

Сонда Қожанасыр: «Иә, балам, мен бес уақыт намаздан тығылып отырмын!» — дейді.

Артынша: «Есікті қаттырақ жап. Әйтпесе азаншының дауысы естіліп қалып, мешітке баруыма тура келеді» — депті.

Бұл әңгімеде Қожанасырдың жалқаулықты да, сылтауды да әжуалайтын астары байқалады.

2

Тілі ұзын молда

Бірде Қожанасыр тойға барып, көп сөйлейтін молдаға жолығады. Молданың бітпейтін мылжыңынан шаршаған жұрттың көбі сыртқа шығып кетеді.

Әйтеуір бір кезде сөзшең молда Қожаға бұрылып: «Құрметті Қожеке, сіз келгелі бері үн қатпадыңыз ғой. Тіліңіз байланып қалды ма?» — дейді.

Сонда Қожанасыр: «Егер менің тілім сіздің тіліңіздей ұзын болса, баяғыда-ақ кесіп алып, қоқысқа лақтырып жіберер едім» — деп жауап береді.

Негізгі ой: артық сөз — қадір кетіреді.

3

«Есегім қақсап қоймады»

Бір күні Қожанасыр қала басқарушысына келеді. Басқарушы оны көріп: «Сіз бізге келдіңіз бе?» — деп сұрайды.

Қожа: «Е, мына есегім қайта-қайта қақсап қоймады ғой. “Достарыма ертіп апар” дейді. Содан соны ертіп келе жатырмын» — деген екен.

Әзілдің дәмі — қалжыңмен айтылған өткір ишарада.

4

Өсек пен құлақ

Ертеде ел билеуші Әмірші Қожадан: «Өсек айтатын адамға қандай қатал жаза қолдануға болады?» — деп сұрайды.

Сонда Қожанасыр: «Өсекті тыңдаған адамның құлағын кесіп тастау керек» — депті.

Бұл тұжырым өсектің «екі жақты» зиянын көрсетеді: айтушы да, тыңдаушы да жауапты.

Пікір қалдырыңыз

Егер өзіңіз білетін Қожанасыр туралы әзіл-әңгімелер болса, пікір бөліміне жазып қалдырыңыз. Ұнаған нұсқалар сайтта жарияланады.