Қ. Бекхожиннің «Ақсақ Темір мен ақын» балладасы бойынша сабақ жоспары

Бұл материал Қалижан Бекхожиннің шығармашылығын танытуға, «Ақсақ Темір мен ақын» балладасының мазмұнын ашуға және тарихи-әдеби байланыстарды тереңдетуге арналған аралас сабақтың құрылымын ұсынады.

Сабақтың тақырыбы

Қ. Бекхожин. «Ақсақ Темір мен ақын»

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Сабақтың мақсаты

1) Білімділік

  • Қ. Бекхожиннің өмірі мен шығармашылық қызметі туралы мәлімет беру.
  • Ақсақ Темірдің тарихтағы орны жөнінде әңгімелеу.
  • Балладаның мазмұнын ашу және өткен тақырыптар бойынша білім-біліктілікті жетілдіру.

2) Тәрбиелік

  • Баллада арқылы сөз өнерінің құндылығын бағалай білуге үйрету.
  • Өнерді сүюге, адамгершілік қасиетті биік ұстауға тәрбиелеу.

3) Дамытушылық

  • Оқушылардың таным көкжиегін, ой жүйесін дамыту.
  • Мәнерлеп оқу шеберлігін және ізденімпаздық қабілетін шыңдау.

Сабақтың әдістері

шығармашылық баяндау талдау топтау ой белсенділігін дамыту сын тұрғысынан ойлау Венн диаграммасы

Көрнекіліктер мен байланыс

Көрнекілігі

Кітаптар көрмесі, слайд, флипчарт, плакат-схема, Әмір Темірдің суреті, дидактикалық материалдар.

Пәнаралық байланыс

Әдебиет теориясы және Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа дайындықтарын тексеру.
  • Топқа бөлу.

II. Үй тапсырмасын сұрау: «Бақытты сәт» ойыны

  1. Қалижан Бекхожин қай өңірдің тумасы?
  2. Ақын қай оқу орындарында білім алған?
  3. Ақынның қандай шығармаларын білесіңдер?
  4. Ақын қандай тақырыптағы жырларды биікке көтерген?
  5. Баллада дегеніміз не?

III. Бекіту: Қалижан Бекхожин туралы деректер

  • 1913 жылы 25 қарашада Павлодар облысында туған.
  • 1942 жылы ҚазМУ-дың журналистика бөлімін бітірген.
  • Ән-өлеңдердің авторы.
  • Қазақтың көрнекті ақыны, халық жазушысы.
  • Ұстаздық еткен.
  • «Жусан», «Ақсақ құлан» поэмалары бар.
  • Қазақ әдебиетіне баллада жанрын енгізушілердің бірі.

Баллада ұғымы

Баллада — орта ғасырда француз, испан, итальян поэзиясында пайда болған лирикалық жанрлардың бірі. Ол тарихи шындықты, ерлік әрекеттерді сипаттайтын шағын сюжетті өлең түрі.

IV. «Кезбе тілші» айдары: топтық жұмыс

Әр топ Ақсақ Темір туралы «жаңалықтар бағдарламасын» дайындайды. Негізгі мақсат — Әмір Темірдің сөз құдіретін бағалай білетін тұлға екендігін көрсету.

  1. Әмір Темір тарих бетінде қандай орын алады?
  2. Әмір Темір кім?
  3. Неліктен Әмір Темір «Ақсақ Темір» аталған?
  4. Әмір Темір жорықтарының зардаптары қандай болды?

V. Негізгі тапсырмалар

Мазмұн және кейіпкер

  • Балладаның негізгі оқиғасын анықтау.
  • Өлеңдегі басты кейіпкерлерді тауып, мінездеме беру.

Тіл және сахналық жұмыс

  • Балладаның көркемдік тіліне талдау жасау.
  • Көрініс қою (шағын сахналық көрініс).

VI. Сергіту сәті

Қысқа сергіту жаттығулары арқылы назарды қайта шоғырландыру және ой еңбегін жеңілдету.

VII. Жоғары деңгей тапсырмалары

Зерттеу және дерек

  • Балладада кездесетін жер-су атауларын анықтау.
  • Балладада аталған ғұламалар мен батырларды табу.

Талдау және салыстыру

  • Ұйқасын тауып көрейік (ұйқас түріне назар аударту).
  • Венн диаграммасы: Ақсақ Темір мен Шыңғыс хан.

VIII. Сабақты қорыту: «Сұрақтары бар қорап»

Сыныпқа қорап қойылады. Оқушылар сабақ соңында өз сұрақтарын қалдырады. Жиналған сұрақтар келесі сабақтың басында талқыланады.

  • Жаңа тақырыпты оқығанда нені білгіңіз келеді?
  • Білімді бағалау үшін мұғалімнен немесе сыныптастардан қандай сұрақ қояр едіңіз?
  • Алдағы уақытта жақсартқыңыз келетін, түсінбеген тұстарыңызды көрсетіңіз.

IX. Кері байланыс: «Жылы лебіз» әдісі

Оқушылар бір-бірінің жұмысына қысқа, нақты және қолдаушы пікір білдіреді: не сәтті болды, нені толықтыруға болады.

X. Бағалау

Бағалау топтық жұмыс, сұхбат және тапсырмалар нәтижесіне сүйеніп жүргізіледі.

Топ Үй тапсырмасы «Кезбе тілші» Міндетті деңгей Жоғары деңгей Қорытынды
1-топ — — — — —
2-топ — — — — —
3-топ — — — — —
4-топ — — — — —

XI. Үй тапсырмасы

  • Балладаны мәнерлеп оқу.
  • Қосымша: Ғ. Мүсіреповтің «Өлімді жеңген ана» әңгімесінің мазмұнын айту.
  • «Темір тізе бүктірген алып күш» тақырыбында эссе жазу.

Сұхбат форматы (бағалау үшін)

«Мен — кезбе тілшімін. Әмір Темір туралы әр топтан сұхбат аламын. Берген жауаптарыңызға қарай бағалаймын.»

  1. Әмір Темір кім?
  2. Әмір Темір тарих бетінде қандай орын алады?
  3. Неліктен Әмір Темір «Ақсақ Темір» аталған?
  4. Әмір Темір жорықтарының зардаптары қандай болды?