Бауыржан Момышұлының нақыл сөздері

Бұл нақылдар намыс, ерлік, жауапкершілік, сабыр және елге қызмет ету туралы ойды айқындайды. Оқуға жеңіл болуы үшін сөздер мағынасына қарай топтастырылды.

Намыс пен өмірлік таңдау

  • Ердің туы — намыс.

  • Сен жаудан қашсаң, өмір сенен қашады.

  • Қарабет болып қашқанша, қайрат көрсетіп өлген артық!

  • Қорқақ — қаққа шөгіп өледі.

Ерлік, жүректілік және абырой

  • Ерлік — ердің қасиеті, жүректілік — жігіттің қасиеті.

  • Ерлік елеусіз қалмайды.

  • Арпалысып жүріп алған абырой — өмірдің ең шынайы рахаты.

  • Именіп жүріп көрген игіліктен, қарсыласып жүріп көрген бейнет артық.

  • Қырағының өзі де, көзі де батыр.

Жауға қарсы тұру: жігер, тәртіп, төзім

Жігер

  • Жаныңнан күдер үзе соғыспасаң, жауды күйрете алмайсың.

  • Жан аямай тиіскенде жау жалт беріп жөнеледі.

  • Айбындана шапқанда ажалдың өзі де сескенеді.

Айла мен ақыл

  • Айқаймен ала алмайсың; ақылмен, айламен ал.

  • Қайратыңа әдісіңді жолдас ет, әдісіңе ақылыңды жолдас ет.

  • Әдіссіздік — әлсіздік. Ептілік те — ерлік.

Сабыр мен жүйе

  • Сабырлылық алдында дұшпан сасады, сабырсыздықтан береке қашады.

  • Командир — аға, солдат — іні.

Серт, соққы және шешім

  • Екі сөзді адам — ер емес; серт — ердің серігі.

  • Белдескеннің белін сындыр, тірескеннің тізесін бүктір.

  • Ту сыртыңнан түскен дұшпанды торға түсір, өршеленген жаудың үнін өшір.

  • Жауды өлтірсең — өлімнен құтылдың; өлтірмесең — өлімге тұтылдың.

Ел мен ердің байланысы

  • Ерді ел үшін, жігітті жұрт үшін мақта.

  • Ер бақыты — ел қолында, ел бақыты — ерлер қолында.

  • Ежелден ел тілегі — ер тірегі; адал ұл ер болып туса — ел тілегі.

  • Өз қадірін білмеген — ер қадірін білмейді; ер қадірін білмеген — ел қадірін білмейді.

  • Атақ — ерге сауға, олжа — елге сауға. Олжа елдікі, оған тиме.

  • Қой бастаған арыстан тобынан, арыстан бастаған қой тобы артық.

Ескерту мен тәмсіл

  • Екі жақ сырттан қанға батып таласса, ақыры қарақұсқа жем болады.

  • Ердің Еділ тобығынан келмейді.

  • Таяқтан тайсалмасаң, семсерден сескенбесең, «жеңдім» дей бер.