Ойын — бала өмірінің нәрі

Ойын — баланың рухани жетілуі мен табиғи өсуіне қажетті алғышарт. Ол халықтың салт-дәстүрін үйренуге, табиғат құбылыстарын тануға көмектесіп, баланың көру мен есту қабілетін, зейінін, тапқырлығын дамытады.

Дамытатын қабілеттер

  • Ықылас пен зейін
  • Сөздік қор және тіл байлығы
  • Байқампаздық, есте сақтау, қабылдау
  • Икемділік пен шеберлік

Мінез бен қарым-қатынас

Ойын кезіндегі баланың қарым-қатынасы, мінез-құлқы, өзара әрекеті — кейінгі өміріне де ықпал ететін маңызды көрсеткіш. Бала құрдастарының іс-әрекетін бағалауды, құрметтеуді, өз пікірінің дұрыстығын дәлелдеуді үйренеді.

Ойын — тәрбиенің өзегі

Балабақша тәрбиеленушілері — болашақтың иелері. Сондықтан олар мәдениетті танып, өз төл мәдениетін біліп, құрметтей алатын, саналы әрі білікті тұлға болып қалыптасуы тиіс. Ақыл-ой, адамгершілік, дене шынықтыру және эстетикалық тәрбиенің маңызды тетігі — ойынның өзінде.

Халық даналығында: «Ойнай білмеген — ойлай да білмейді», «Ойында озған — өмірде де озады» деген сөздер бар.

Бұл ойлар мектепке дейінгі кезеңдегі ойынға құштарлық пен мінез көріністері баланың өсіп-есейгенінде де жалғасатынын аңғартады.

Ойын мен еңбектің ұқсастығы

Ойын мен еңбектің ортақ сипаттары көп. Себебі әр ойын баладан белгілі дәрежеде ақыл мен қажыр-қайрат жұмсауды талап етеді. Баланың қуанышы мен реніші де ойында айқын байқалады.

Психологиялық ерекшеліктер

  • Ойлау белсенділігі артады
  • Эмоциялық әсер күшейеді
  • Қиял-елес дамиды

Нәтижесі

Бұл құбылыстар баланың шығармашылық қабілетін шыңдап, табиғи дарынын ұштайды.

Ойынның оқу үдерісіндегі орны

Педагогикада ойын әрекетінің оқу үдерісіндегі орнына қатысты зерттеулер аз емес. Себебі ойын — оқу және еңбекпен қатар адамның өмір сүруінің маңызды түрі. Ойын арқылы балалар өмірден көптеген мәлімет алып, білімін толықтырады.

Ойынның негізгі мақсаты — баланы қызықтыра отырып, білімді берік меңгерту.

Тәрбиешінің міндеті — ойын түрлерін тиімді пайдаланып, балаларды өздігінен жұмыс істеуге баулу, ой белсенділігін арттыру, тіл байлығын дамыту, түрлі дағды мен шеберлікті меңгерту.

Біріншіден

Ойын — білімді берік меңгертудің әсерлі құралы.

Екіншіден

Балалардың сабаққа белсенділігін арттырып, оқыту сапасын көтереді.

Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан құндылық

Ойынның қандай түрі болмасын атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа ауысып отырады. Демек, ойын — бала үшін біліктің, тәлімнің, өмір нәрінің қайнар көзі. Мектеп жасына дейінгі баланы тәрбиелеудің басты құралы да — ойын.

Балаларға ойындарды үйретіп, оны мазмұнды етіп, жаңартып өткізу — ата-ана мен педагог үшін әрдайым маңызды міндет. Бүлдіршіндер ойнап та, күліп те, ойлай да білсін!

Дәйексөз

М. Әуезов: «Қазақ халқының тарихында көптеген қызықты ойындар бар. Олар балалар үшін тек көңіл көтеру ісі емес, сонымен қатар ләззат алу құралы», — деген.