Ұлттық Банк және ақша айналымын реттеу: эмиссиядан ашық нарыққа дейін

 Т. Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық “Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізетін ақша-кредит ҚАЗАҚ ТІЛІ БОЙЫНША КАНДИДАТТЫҚ МИНИМУМ КӨЛЕМІНДЕ Орындаған: “Қаржы” кафедрасының аспиранты Ж. Оспанова АЛМАТЫ 2003 Мазмұны: Кіріспе 3 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізетін ақша-кредит 1-тармақ. Ақша айналысын басқару 4 2-тармақ. Ақша-кредит саясатының құралдары 6 Қорытынды 13 Пайдаланылған әдебиет тізімі 14 Кіріспе Орталық банктер елдің барлық кредит жүйесінің Орталық банк елдік эмиссиялық, резервтік, кассалық Мемлекет берген эмиссиялық құқыққа ие Орталық “Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы” ҚР Іс жүзінде барлық кассалық резервтер Ұлттық Ұлттық Банк – өзінің алтынвалюта резервтерін, Ұлттық Банк іс жүзінде унитарлық орган Ұлттық Банктің қаржы жылы ішіндегі табысы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізетін ақша-кредит 1-тармақ. Ақша айналысын басқару Ұлттық Банк – борышты төлеуге қабылдауға Ұлттық Банк банкноттар мен металл ақшаның Қазақстан Республикасында шығарылған банкноттар мен металл Ұлттық Банк ҚР ұлттық валютасының шетел Қолма-қол ақшаның айналымы банктердің кассаларына тұрақты ҚР ақша банкноттарын шығару бойынша өз Эмиссия – мемлекеттің банкноттарды, металл ақшаны, Қолма-қол ақша нысанындағы эмиссия айналысқа қосымша Қазақстандағы қолма-қол теңге эмиссиясының елеулі көлемінің Бірақ 1995 жылдың өзінде-ақ жағдай өзгере Депозиттік банктердің эмиссиясы депозиттік-несиелік операциялар процесінде Депозиттік банктердің эмиссиясын Ұлттық Банк ақша Ақша базасы – Ұлттық Банк құратын Айналыстағы қолма-қол ақшаның көлемі банктердегі корреспонденттік Бұл ақша-кредит саясатының құралдарын пайдалану арқылы Ақша мультипликаторының көлемі міндетті резервтеу нормасына Ақшаның экономикадағы айналыс жылдамдығын (бұл жағдайда Ақша айналысы жылдамдығының көлемінен экономиканың монетаризация 1989 ж. Франциядағы монетаризация деңгейі 68,5%, 2-тармақ. Ақша-кредит саясатының құралдары Проценттік саясат ақша-кредит саясатының бірден-бір құралы Теңгені айналысқа енгізгеннен кейін проценттік саясаттың Қазақстанда инфляциямен күресте жоғары проценттік ставкаларды Ұлттық Банктің қайта қаржыландыру ставкаларының өзгеру Қаржылық операциялардың барлық түрлері бойынша проценттік Мемлекеттік қазынашылық міндеттемелер, банкаралық кредиттер, Ұлттық Ұлттық банктің қазыналық вексельдері мен Резервтік талаптар. Банктер ұсынған несиелер көлемін 1993 жылдың 1 қаңтарынан бастап енгізілген Банктердің міндетті резервтерінің нормативінің артуы 1994 Банктердің артық резервтерінің (Ұлттық банктегі корреспонденттік Банктің корреспонденттік шоты жөніндегі (резервтік талаптардан 1995 жылдың басында баламалы резервте сақталушы 1995 жылы банктердің жалпы санының орташа Әлемдік тәжірибе міндетті резервтердің шамадан тыс АҚШ-да міндетті резервтердің сомасы банктің санатына, ФРЖ іскерлік белсенділіктің дамуын осылайша ынталандыруға АҚШ-та несие қарым-қатынасына бақылау жасау мен Несиелік операциялар. Ұлттық банк пен ҚР Министрлер кабинетінің өкімдігінде 1994 жылы Ұлттық Директивалық несиелер айналасында күрделі жағдай бірден Жекешелендіру саясатының жеткіліксіз қолданысы жағдайында сауықтыру Үкіметтің несиелендіру көлемі бюджет тапшылығының көлемімен Мемлекеттік қысқамерзімді міндеттемелердің алғашқы аукционын Ұлттық Аукциондық несиелер 1-ден 6-ға, сонан соң 1995 жылғы жаңа қаржы рыногының ашылуы 1995 жылы Ұлттық банк ломбардтық негізде Республикадағы жалпыэкономикалық жағдайға, атап айтқанда, төлем Ашық рыноктағы операциялар. Мұның түбінде ақша Ұлттық банк бағалы қағаздарды сатып алу Бағалы қағаздармен ашық рынокта Ұлттық банктің Бұл Орталық банк осы операция арқылы Орталық банк ашық рыноктағы операцияларды тұрақсыз 1995ж. ортасынан бастап Ұлттық Банк өзінің Бағалы қағаздардың жеткіліксіз “портфелі” Ұлттық Банкке Ақша массасын жедел реттеудің негізгі құралы Валюталық рыноктағы операциялар арқылы өтімділікті қамтамасыз Қорытынды Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының орталық банкі Ұлттық Банк – бұл республиканың эмиссиялық, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізіп отырған Ақша-кредит саясатының негізгі құралдары: проценттік саясат, Пайдаланылған әдебиет тізімі Деньги, кредит, банки. / под ред. Деньги, кредит, банки. / под ред. Деньги, кредит, банки. / под ред. Казахстан. Национальный Банк. Сборник нормативно-правовых актов 1 5