Турбо Паскаль тілінде екі өлшемді массивтерді ұйымдастыру технологиясы

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі Факультет: «Инженерлік Экономикалық» Кафедрасы: «Қолданбалы Информатика» Курстық жұмыс Пәні: «Программалау тілдері» Тақырыбы: «Турбо Паскальда екі өлшемді массивтерді ұйымдастыру технологиясы» Тексерген: Орындаған: Мазмұны Кіріспе............................................................................................................2 1.1.Турбо Паскаль туралы түсінік...............................................................2 1.2.ТП жүйесінің ерекшеліктері..................................................................2 1.3.ТП-да жұмыс істеу..................................................................................3 Негізгі бөлім.................................................................................................4 ТП-ғы типтердің жіктелуі..................................................................4 Массив.................................................................................................4 Массив элементтері үшін жазылатын өрнектер.............................8 Массивтерге мысал есептер...............................................................9 Екі өлшемді массивті сипаттау........................................................10 Екі өлшемді массивті енгізу және Екі өлшемді массивтерге мысал есептері.......................................13 Есеп 1................................................................................................................14 а) есептің берілгені......................................................................................14 ә) есептің алгоритімі...................................................................................14 б) программа бөлімі....................................................................................15 в)программа нәтитжесі ..............................................................................16 Есеп 2................................................................................................................17 а) есептің берілгені......................................................................................17 ә)есептің алгоритімі....................................................................................17 б) программа бөлімі....................................................................................18 в)программа нәтитжесі...............................................................................19 3. Қорытынды...................................................................................................20 4. Қолданылған әдебиеттер.............................................................................21 Кіріспе Өрнектерді өңдеуде дәстүрлі Turbo Pascal жүесінде қарапайым Паскальді көп пайдаланылатын Турбо Паскаль ерекшеліктері: бірнеше терезелірді пайдалануға болады; меню жүйесі бар,сұхбат терезелері бар, тышқанмен Көп файлдық экрандық редактор бар.Ол 1 Экранды толық тазартып, қайта қалпына келтіруге Жеке терезелер арасында өзара ақпарат алмасу Турба Паскальда жұмысты орындау үшін: Тілдің алфавиті – ол программаны элементтерін Тілді қарапайым объектілері – бұл сан, Программа құрылымы – Турбо Паскаль Кез келген программаның алғашқы жолы Program Сипаттау бөлімі – ол бірнеше бөліктерден Программаның соңғы бөлімі, негізгі бөлімі операторлар Begin түйінді сөзінен басталып, барлық атқарылатын Турбо Паскаль тіліндегі Программа тақырыбы; Сипаттау бөлімі; Begin; Орындалатын бөлім; End; Мәліметтер типі – Паскальдағы мәліметтер, шамалар Стандартты функциялар – Паскаль тілінде алдын Арифметикалық функциялар: Бұл ф-ябүтін және нақты Типтерді өзгерту функциялары : Ол шамаларды Реттелген типтегі шамаларға пайдаланылатын функциялар: Бұл Негізгі бөлім Turbo Pascal -да берілгендердің типтерін екі 1.Қарапайым типтер (скалярлық); 2.Құрылымдық типтер (структуралық); Скалярлық типтер екіге бөлінеді: 1.стандартты:бүтін, нақты, логикалық, символдық; 2.пайдаланушылар типтері; Структуралық типтер 4-ке бөлінеді: жазбалар файлдар жолдар массивтер Массивтер Алгоритмді құрастыруда оған керекті деректерді қалай Мәліметтерді ұйымдастыру тәсілдерінің кең тараған түрі Қарапайым типтер қатарына жататын стандартты және Мәліметтерді ұзындықтары бірдей бірнеше қатарлардан А сызықтық кестесінің і- орнында 7 4 1 А[1,1]=7, А[2,3]=0, Программалау тілдерінде кестелік мәліметтерге массивтер Бір типтес берілгендерден құралып, барлық элементтеріне Паскаль тілінде қарапайым айнымалалармен 1.6, 14.9, -5, бірөлшемді массив деп, оған А деп Массив сипаттамалары: Типі – массив элементтерінің жалпы типі; Көлемі – массив индекстерінің саны; Шектелімі - әрбір индекстерінің шектеу бойынша Пішімі – көлем және шектеу жиындары. Массивтер элементтерімен жұмыс жасау барысында, массив Оның жазылу пішімі: type = аrrау var < идентификатор, ... > : Мұндағы аrrау (массив), оf [ < индекс типі > ] Бұдан программада массив пайдаланылатын болса, онда Мысалы, программада нақты 40 элементтерден тұратын type т = аrrау [ var а,б,с,д: т; Мұның артықшылығы – программадағы типі т var < идентификатор, ... > : Мысалдар: Type Klass= (k1, k2, k3, k4 Znak = array [1..255] of char; Var M1: znak; M2: array [1..60] of integer; M3: array [1..4] of Mas: array [1..4] of integer; Lit: array [char] of Ogr: array [5..15] of char; Bol: array [boolean] of A: array [1..5] of real; Aj: array [ қаңтар, .., желтоқсан Бірөлшемді массивті көбінесе сызықтық массив Type S1= array [1..n] S2= array [1..m] of integer; S3= array [1..k] of char; S4= array [1..20] of Boolean; Var L,G : S4; C :S2; D :S3; Массивті сипаттағанда индекстің үлкен мәні үшін Индекс типі стандартты, бүтін Var A: array [5] of Немесе Var A: array [integer] of Егер бірнеше массив бірдей базалық Var A,В,С: array [1..10] of Мұнда А,В,С – массивтер, олар нақты Программада «индекс» және Сондықтан да көбінесе массивтерді индекстік айнымалылар Мысалы, программаның операторлық бөлігінде А[3]:= С[4]+5; Р:= Х[3*і+1]; Паскаль тілінде массивтерге = (тең) , Мысалы, А және В массивтері былайша Var A,В: array [1..10] of Онда пайдаланылған амалдар төмендегідей Өрнек Нәтиже А = В А < > В А:=В А массивінің әр элементінің А массивіні ең аз дегенде В массивінің барлық элементтері Массив элементтері өрнектерде read, Мысалы, А массиві элементтерін пернетақтада For i:=1 to n do Read(a[i]); А массиві элементтерін экранға шығару үшін: For i:=1 to n do Write(a[i],’ ‘); операторлары қолданылады. Массивке мысал: 13 бүтін саннан тұратын массивтің арифметикалық Program Orta1; Var x begin s:=0; writeln (‘бос орын арқылы 13 for i:=1 to 13 do begin read (x[i]); s := s+x[i]; end; s := s/13; writeln (‘s=’,s:8:4); for i:= 1 to 13 do end. Массив элементтерімен көптеген есептерді шығаруға болады.Мысалы, Program Ret1; Var a:array [1..50] of Begin Write (‘элементтер саны n-ді (n