Коммерциялық банк активтерінің құрылымы мен сапасы: несие-инвестициялық операциялар, қаржылық талдау және даму жолдары

 Мазмұны І Теориялық бөлім ........................................................................................ 3 ІІ Аналитикалық бөлім ................................................................................ 16 ІІІ Даму жолдары ......................................................................................... Банк балансының активтердің құрылымын анықтау және талдау Жалпы рыноктық қатынастарда шаруашылықтың тиімді ұйым-дастырылуы Коммерциялық банктер сонымен қатар экономиканың шаруашылық Банк балансының активтердің құрылымын анықтау және Коммерциялық банктердің активтерінің ұғымы Банктің активтері экономикалық мазмұнына қарай төмендегідей Несиелеу; Есеп айырысу операциялары; Кассалық операциялар; Инвестициялық, қорлық операциялар; Кепілді оперциялар. Активтер. Бұл операциялардың көмегімен банктер өз Шаруашылық жүргізуші субъектілерге әр түрлі қажеттерін Халыққа тұтынулық несие беру (үй құрылысын Құнды қағаздарды сатып алуға несие беру; Лизингілік операцияларға несие беру; Факторингілік операцияларға несие беру; Басқа банктерге несие беру (банкаралық несие). Көрсетілген активтік операциялардың ішіндегі ең бастысы Несиелеу операциялары—қарызгерге қайтарымдылық,мерзімділік және ақылылық негізінде Есеп айырысу операциялары—қаржыны клиенттің есеп шотына Кассалық операциялар—қолма-қол ақша беру немесе оларды Инвестициялық қорлық операциялар—банктің күрделі қаржы-сын құнды Кепілді операциялар — кепілдеме (кепілгерлік) беру, Сонымен қатар, банктің активтік операциялары: Активтік операциялар — бұл банктердің табыс Бұл екі мақсаттың бірегейлігі банкті коммерциялық Активтік банктің операциялар өзінің формасына және Ссудалық операциялар; Инвестициялық операциялар; Депозиттік операциялар; Кассалық операциялар; Басқа да операциялар. Өтімділігіне және пайда әкелуіне қарай банк Бірінші топқа — бірінші реттегі резервтер Екінші топқа — екінші реттегі резервтер Банк активтерінің үшінші бір маңызды бөлігін Төртінші топты — банктің бағалы қғаздар Ссудалық операциялар. Ссудалық операциялар банктің ресурстық базасын орналастыруда Несиелеу объектісіне қарай: Меншікті айналым қаражаттарын толықтыруға; Материалдық қорлар жиынтығы мен өндіріс шығындарына; Сыртқы экономикалық қызметке байланысты тауарларды экспорттау Азаматтардың жеке қызметтері үшін шикізаттар, материалдар Ломбардтық кепілдік және ссудалық операцияларға; Театрлар және демалыс үйлерінің кірістері мен Күрделі жұмсалымдарды қаржыландыруға; Тез өтетін тиімділігі жоғары шараларға. Несие — бұл пайыз төлеу және Қарыз беруші — қарызды беретін несиелік Қарыз алушы — бұл несиені алушы Қарыз беруші және қарыз алушымен қатар Несие түрі — бұл несиелік қатынастар Банктік несие — бұл банктік мекемелерден Несиелер берілу шартына қарай келесі түрлерге Тұтыну несиесі — бұл жеке тұлғаларға Ипотекалық несие — бұл қозғалмайтын мүліктерді Овердравт несиесі — клиенттің шотынан қаражатты Овернайт несиесі — өтімділікті қолдау мақсатында Онкольдық несие — кредитордың алғашқы талабы Банкаралық несие — банктердің бір-біріне беретін Ломбардтық несие — тез іске асатын Лизингтік несие — құрал-жабдықтарды жалға алумен Сенім несиесі — банктің сеніміне кірген, Маусымдық несие — жабдықтаушының қаржыландыру уақыты Жалпы қорытылай келе, банктер несие беру Банктің инвестициялық операциялары — несиелік операциялардан Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы қағаздары Мемлекеттік бағалы қағаздар; Корпоративтік бағалы қағаздар. Бүгінде ҚР-ның екінші деңгейлі банктері инвестициялық Активтердің сапасын талдау. Активтердің сапасын Егер банк несие бойынша шығындарды жабуға Активтердің сапасын талдау жіктелінген активтердің орташа Сауықтыру бойынша бірнеше механизмдерді іске қосып Қаржылық талдаудың теориялық негіздері Қаржылық талдау экономикалық талдаудың құрамдас бөлігі Қаржылық бақылау тек банк қызметін тиімділігін Банк қызметін қаржылық модельдеу және болжалдау Альтернативтік және инновациялық баға беру және Несие құнына баға беру. Қаржылық модельдеу және болжалдау мәселелерін талдау Қазіргі кезеңдегі қаржылық талдаудың негізгі міндетінің Инновациялық процесс дегеніміз — банктерде телекоммуникация-лық 1. Бухгалтерлік 2. Экономикалық. Коммерциялық бантердің қызметінің қаржылық талдауды ұйымдастыру Талдаудың объектілері мне субъектілерін талдау; Талдау жргізудінің ұйымдастыру формасын анықтау; Аналитикалық жұмыстарды анықтау; Талдау субъектілердің арасында міндеттерді тарату; Аналитикалық талдау жұмысын әдістемелік және ақпаратпен Мәліметтерді өндеу; Талдау нәтижесін безендіру және реттеу; Талдау нәтижелерін іске асыру шаралары. Талдау субъектілері: Коммерциялық банк; Бағалы қағаздарды қоқандағы контрагент; Несиелік мекеме; Мемлекеттік салық органы; Аудиторлық фирма. Банктің балансын талдау (қаржылық талдау) төмендегі Дайындық — бұл түрі бойынша талдау Аналитикалық — бұл түрі бойынша талдау Аяқтау — бұл түрі бойынша банктің Ақпараттық базаның қалыптасуы ақпараттың ішкі және Ақпараттың ішіндегі коммерциялық банктің эмиссиялық проспектіле-рін Бухгалтерлік құжаттардың құрамына бухгалтерлік баланс жатады. Коммерциялық банктердің пассивтерін басқару сапасын талдау. Банк капиталы дегеніміз банктің өз меншігіндегі 1. Қорғану функциясы. Ол банк жойылған инвестордың мүддесін қорғау. 2. Реттеу функциясы. Ол банк жүйесінің ұстау. Капиталдың қорғану функциясы халықтың салымдарын сақтандыру Банктің меншіктік капиталы бойынша: акционер капиталы, Меншікті капитал 2 бөлінеді: Негізгі деңгей (І деңгей) Қосымша деңгей (ІІ деңгей) . Халықаралық талапқа сай І деңгейге төмендегілер Төленген акциялық капитал (толығымен төленген Мерзімді кумулятивтік емес мерзімсіз артықшылығы бар Алынған резервтер. Сонымен қатар эмиссиялық түсім Өткен жылдағы пайданың таратылмаған қаодығы. Үшінші қатысушылары төлеген банктің еншілес компаниясыының І деңгейлі капитал құрамынан материалдық емес ІІ деңгейлі капитал құрамы төмендегідей: Жалпы және көрсетілмеген резерв. Жалпы Көрсетілмеген резерв. Жарияланбаған қарамастан пайда мен Мерзімсіз артықшылығы бар акция Судординациялық облигация (ұзақ мерзімді облигация банк ҚР банк жүйесінде бақылау базельдік бақылау Коммерциялық банк алғашқы құрылған кезеңдегі негізгі Бірінші кезекте банк капиталы Базель комитет 1-кесте. «БТА» банк меншікті капитал құрылымы № Меншікті капитал 2008 2007 Ауытқу Үлес салмағы Өсу қарқ. 08 07 1 Жарғылық капитал 304503430 304474393 29037 Жай акция 304503430 304474393 29037 73 Артықтылықты акция 0 0 0 0 Алынып тас-талған капитал 0 0 0 Кезең ішіндегі таза пайда 68390437 193708348 372893867 498182741 -125288874 89,4 98,8 2 Қосымша тө-ленген капитал 165 0 Резервті капитал 42346425 4327337 38019088 10, Тәуекел бо-йынша резерв 24069 0 24069 Басқа резерв 1661295 1750079 -88784 0,4 0,3 -5,3 Бағалы қағазды қайта бағалау 0 22257 23618031 36832826 13214795 10,6 1,2 Барлығы 44031954 6099673 37932281 100 100 2-кесте № Меншікті капитал 2007 2008 Ауытқу Үлес салмағы Өсу қарқ. 07 08 1 Акционер- лердің -тіркелген жай акция 304474393 304503430 29037 76,5 81,6 0,01 -артықшы- лықты 0 0 - - - - 14997000 27770930 2 Кезең ішінде-гі таза пайда 93708348 68390437 -25317911 23,5 18,4 -37 93708348 68390437 -25317911 Барлығы 398182741 372893867 279185519 100 Қаржылық анализ, яғни, талдау коммерциялық банк Менің қаржылық талдау жасауға тырысқан банк, Банк міндеттемелерінің құрамын, құрылымын және динамикасын Банк міндеттемелері несие ұйымының ресурстық базасын Банктің тартылған қаржының ішінде негізгі және Банктің заемдық қаржыларының құрамы: 1. банкаралық ссудалар; 2. банкаралық қаржылық көмек; 3. банктің борыштық құнды қағаздарын сату қаржылар. Банктің депозиттік емес қаржылардан айырмашылығы: 1. оларды брокер арқылы бәсекелестік кезінде оның нақты иесі болмайды. 2. Аталынған қаржыларды тарту салымшылардың мүддесі банктің өз мүддесі болып табылады. Банктің тұрақтылығын қамтамасыз ету деңгейіне, оның Банк міндеттемелерін талдаудың негізгі қайнар көзі Банк міндеттемелерін түрлеріне қарай топтастыру. Аталынған кестелерде байқалғандай жарияланған баланстарды және Банктік міндеттемелердің құрылымында басты орын алатын Қажеттіліктің азаюына қарай тартылған қаржыларды төмендегідей 1. Халықтың қаржылары; 2. Заңды тұллғалардың шотындағы қаржы қалдығы; 3. банкаралық несие мен депозит; 4. банктің құнда қағаздарының көмегімен алынған Бірақ мемлекеттік экономикалық даму деңгейіне және ҰБ алынған несиелер кейде міндеттеме құрамында 3-кесте Жарияланған ба-ланстың есеп бе-рулері бойынша міндеттеме Сомасы, мың теңге Ауытқу Үлес салмағы 2007 2008 01.07.07 01.01.07 ҚР Үкіметі мен ҚР ҰБ 576487 1402325 825838 0,1 4,5 Клиенттердің банктегі шоттары 1373995789 1537079944 163084155 92,5 95,3 Шығарылған берешек баға-лы қағаздар 109566114 72316434 -37249680 7,4 4,5 Басқа міндеттеме 673883 1288180 614297 0,1 0,1 Барлығы 1484812273 1612086883 127274610 100 100 4-кесте Жарияланған ба-ланстың есеп бе-рулері бойынша мін-деттеме Сомасы, мың теңге Ауытқу Үлес салмағы 2007 2008 07 08 Банктің корреспон-денттік шоттары мен салымдары 25223040 20306532 -4916508 1,1 0,8 ҚР үкіметі мен ҚР ҰБ-дан займдар 576487 1402325 825838 0,03 0,1 РЕПО келісімі бо-йынша сатылған ба-ғалы қағаздар 46246157 51519379 5273222 2,1 2,1 Туынды қаржы құ-ралдар 2971493 2724454 -247039 0,1 0,1 Клиенттердің банк-тік шоттары мен са-лымдары 1373995789 1537079944 163084155 61,2 61,5 Шығарылған бере-шек бағалы қағаздар 109566114 72316434 -37249680 4,9 2,9 Басқа міндеттеме 572843131 622517653 49674522 25,5 Басқа тартылған қар-жылар 2899 16005 13106 - - Субординацияланған берешек 94794038 158556992 63762954 4,2 6,4 Салық міндеттемесі 3190540 4223112 1032572 0,1 Мерзімі ұзартылған салық міндеттемесі 0 0 - - - Кредиторлық берешек 14237181 26233 11996725 0,6 1,1 Төлеуге дивидендтер 0 0 - - Барлығы 2244320752 2498184916 253864164 100 100 Несие ұйымдарының активтерінің басқарудың сапасын талдау Активтердің сапасы негізгі 3 критерий бойынша 1. ликвидтілігі 2. тәуекелділігі 3. түсімділігі. Ликвидтілігі — нақты ақшаға ауысы қабілеті. 1. Өте жоғары ликвидтілік активі.Оның құрамына 2. Заңды және жеке тұлғаларға берілген 3. Ұзақ мерзімді салымдар және инвестиция. 4. ликвидтілігі жоқ актив, мерзімі өткен Активтердің тәуекелділігі дегеніміз активтердің ақша формасына Активтердің түсімділігі — актив тиімділігінің жұмыс Коммерциялық банктердің қаржылық талдаудың келесі кезеңі Талдаудың негізгі қайнар көзі — коммерциялық 5-кесте Активтің түрлері Сомасы Ауытқу Өсу қарқ. 2007 2008 07 08 І. Ақша қа-ражаты және эквиваленті 107452945 96515129 -10937816 4,1 3,3 Міндетті резерв 121883310 23394528 -98488782 4,6 0,8 Аффинирленген қымбат металл 33 9 -24 - - 246334346 133362475 -112971871 9,3 4,6 ІІ.Сату үшін бағалы қа-ғаздар 85459408 97016021 11556613 12 3,2 3,3 Туынды қар-жы құралы 12166905 50654535 38487630 76 0,5 1,7 Басқа банк-тегі салым-дар 15040474 19701846 4661372 24 0,6 0,8 Басқа банк-терге беріл-ген займдар 74179293 73328550 -850743 2,8 76,5 Клиенттерге берілген займдар 2026289173 2231080141 204790968 9 76,5 76,5 2213135253 2471781093 2586455840 83,6 84,8 ІІІ.Капитал-ға инвест. 152666126 213304913 60638787 28 5,8 7,3 Материал-дық емес активтер 392255 1044410 652155 62 - - Бағалы қа-ғаздарға салым 3696734 35401804 31705070 90 0,1 1,2 Мерзімі ұзартылған салық талаптары 0 0 - - - - 156755115 249751127 92996012 5,9 8,5 IV. Дебитор-лық берешек 6880819 20469775 13588956 Негізгі құралдар 10255141 10612924 357783 3 0,4 0,4 Басқа активтер 15242492 29133343 13890851 48 32378452 60216042 27837590 1,2 2,1 Барлығы 2648603166 2915110737 266507571 100 100 Актив тәуекелін талдау Банк активтерінің құрылымымен танысқаннан кейін активтің -несие -пайыздық -валюталық -қорлық. Несие тәуекелі дегеніміз несие ұйымының кері 1. Кредиторлар мен дебиторлардың тәуекелі, яғни, 2. Баж тәуекелділігі. Несие алушының шығаратын 3. Өндірістік тәуекелділік. Несие алушының келісім Несие тәуекелі ҰБ банктердің капиталын жеткіліктілігін Активтердің бірінші тобына: ҚР ҰБ есеп шотындағы қаржылар; ҰБ аударылған міндетті резервтер; Банктердің чектермен есеп айырысуға қалдырылған қаржылар; Қолма-қол валюта; Бағалы металл және тас; Мемлекеттік борыштық міндеттемелерге салынған қаржылар; ҰБ облигациясына салынған қаржылар. Екінші топ 10% тәуекел бағаланады. Мұнда 20% тәуекелділік тобына: бағалы қағаздарды кепілдемеге 50% тәуекел: ҚР резиденттері банктерінің есеп 100% тәуекел құрамына жоғарыда аталмаған активтер 6-кесте. Банк активтерін тәуекелге қарай топтастыру Тәуекелділік топтары Сомасы Үлес салмағы Ауытқу 2008 2007 08 07 І. Міндетті резерв-тер 23394528 121883310 0,8 4,6 -98488782 Ақша және оның эквиваленті 96515129 107452945 3,3 4,1 -10937816 Аффинирленген қымбат металл 9 33 - - -24 119909666 22933628 4,1 8,7 ІV. Кері РЕПО шарты бойынша бағалы 13452809 16998058 0,5 0,6 -3545249 Сату үшін бағалы қағаз 97016021 85459408 3,3 3,2 11556613 Туынды қаржылар 50654535 12166905 1,7 0,5 Басқа банктегі салым 19701846 15040474 0,8 0,6 4661372 Басқа банктерге берілген займдар 73328550 74179293 2,5 2,8 -850743 Дебиторлық берешек 20469775 6880819 0,7 0,3 13588956 274623536 210724957 9,5 8 V.Бағалы қағаз-дарға салымдар 35401804 3696734 1,2 0,1 31705070 Клиенттерге займдар 2231080141 2026289173 76,5 76,5 204790968 Капиталға инвес-тиция 213304913 152666126 7,3 5,8 60638787 Мерзімі ұзартыл-ған салық талап-тары 0 0 - - - Негізгі құрал 10612924 10255141 0,4 0,4 Материалдық емес активтер 1044410 392255 - - 652155 Басқа активтер 29133343 15242492 1 0,6 2520577535 2208541921 86,4 83,4 Барлығы 2915110737 2648603166 100 100 266507571 Активтердің түсімділігін талдау Активтердің түсімділігін талдау банк активтерін сапасын 1. Негізгі түсім әкелетін активтердің құрамына 2. Аз ғана түсім әкелетін активтер: 3. Ешқандай тұрақты түсім әкелметін активтер: 4. Банктің мүліктері, оның шығындары, яғни Талдау мақсаты: Активтерді топтастырғаннан кейін І, ІІ, ІІІ Аталынған топтың динамикасын анықтау. Абсолюттік өсу қарқынын анықтау. Сонымен қатар түсімі жоғары активтердің деңгейін 7-кесте Түсімділігі бо-йынша активтер Сомасы Үлес салмағы 2008 2007 08 07 І. Клиенттерге займдары 2231080141 Сату үшін қолда бар бағалы қағаз 97016021 85459408 3,3 3,2 11556613 Туынды қаржылар 50654535 12166905 1,7 0,5 Бағалы қағаздарға салымдар 35401804 3696734 1,2 0,1 31705070 2414152501 2127612220 82,7 80,3 286540281 ІІ.Басқа банктерге берілген займдар 73328550 74179293 2,5 2,8 -850743 Басқа банктегі салым 19701846 15040474 0,8 0,6 4661372 Капиталға инвес-тиция 213304913 152666126 7,3 5,8 60638787 306335309 241885893 10,6 9,2 64449416 ІІІ. Ақша және оның эквиваленті 96515129 107452945 3,3 4,1 -10937816 Міндетті резерв 23394528 121883310 0,8 4,6 Материалдық емес активтер 1044410 392255 - - 652155 Басқа активтер 29133343 15242492 1 0,6 184010003 268849912 6,3 10,2 -84839909 IV. Негізгі құ-ралдар 10612924 10255141 0,4 0,4 357783 10612924 10255141 0,4 0,4 357783 Барлығы 2915110737 2648603166 100 100 8-кесте Түсімдер түрлері Сомасы Ауытқу Актив түрлері 2007 2008 2007 2008 07 08 Корр.шот 6705658 7393102 687444 ҰБ қаржылар Банктерге берілген займ 1060498 1057275 -3223 Басқа банкке бер.займ 15040474 74179293 19701846 73328550 1,6 1,5 -0,1 Клиенттерге берілген займ-дар 240159309 307872104 Бағалы қағаз-дар РЕПО операц.б/ша 10959482 1317200 7734020 2401811 -3225462 1084611 Бағалы қағаздар БҚ-ға салым Туынды қаржы құралы 85459408 3696734 12166905 97016021 35401804 50654535 16,2 7,4 -8,8 Банк түсімдерін талдау Коммерциялық банктердің қаржылық жағдайын талдауда коммерциялық Түсімнің көлемі мен құрылымын анықтау және Банктің түсімі құрылымын динамикасын зерттеу жоғары Банктің түсімділігі пайыздық және пайыздық емес Пайыздық түсім құрамына: Клиенттің несие мен аванстарына түскен табыс. Сатуға қойған инвестициялық бағалы қағазға түскен Басқа да банктегі қаржыға түскен түсім. Басқа да банктегі корреспонденттік шоттарға түскен Сатылатын бағалы қағаздан түскен табыс және Пайыздық емес табыс: Сату және сатып алу кезіндегі пайда Сатып алу кезінде пайда болатын инвестициялық Шетел валюта операциясынан түскен табыс. Шетел валютасын қайта бағалаудан түскен табыс. Комиссиялық түсімдер және т.б.операциялар. Аталынған пайыздық емес табыстың ішінде комиссиялық 1. Есеп айырысу операциясы бойынша комиссия 2. Кассалық операция бойынша комиссия. 3. Инкассация бойынша операция. 4. Бағалы қағаздар операциясын жүргізу бойынша Пайыздық емес табыстарды талдау кезінде төмендегі 1. Табыстың жалпы көлемінде пайыздық емес анықтау. 2. Пайыздық табыстың жоғары табыс әкелетін Талдау төмендегі кесте арқылы жүргізіледі: 9-кесте. Банктің пайыздық табыстарын талдау. Пайыздық табыс Сомасы Ауытқу Үлес салмағы 2007 2008 2007 2008 Корр.шот 6705658 7393102 687444 2,4 2,1 Банкке берілген займдар 1060498 1057275 -3223 0,4 0,3 -0,1 Клиеннтке бер.займ 240159309 307872104 67712795 84,7 85,9 1,2 БҚ бойынша 10959482 7734020 -3225462 3,9 РЕПО опер.б/ша 1317200 2401811 1084611 0,5 Алуға дивиденд 0 266624 266624 0 Қызметтер және алынған комиссиялар 23208415 31793878 8585463 8,2 8,9 0,7 Барлығы 283410562 358518814 75108252 100 10-кесте. Банктің пайыздық емес табыстарын талдау. Пайыздық емес табыс Сомасы Ауытқу Үлес 2007 2008 2007 2008 Қызметтер мен алынған ком. б/ша шығын 2613434 7495844 4882410 5,3 -52,7 58 БҚ табысы 3745085 -2776032 -6521117 7,5 Дилинг 177847 5330573 5152726 0,4 -37,5 Қайта бағалау 3567238 -8106605 -11673843 7,2 Шетел валю-тасы бойынша операция 17916676 -9864392 -27781068 36,1 69,4 33,3 Дилинг 1031693 3827273 2795580 2,1 -26,9 Бағамдық айырмашылық 16884983 -13691665 -30576648 34 96,4 62,4 Ассоциацияланған ұйымның қатысуымен байланысты табыс 0 0 0 - - - Басқа опера-циялық табыс 3682679 3577680 -104999 7,4 -25,2 -32,6 Барлығы 49619635 -14207324 100 100 11-кесте. Табысты талдау. Табыс түрлері Сомасы Ауытқу Үлес 2007 2008 07 08 1. Пайыз-дық түсім 283410562 358518814 75108252 2. Пайыз-дық емес түсім Операциялық табыс 333030197 344311490 11281293 100 Банк шығындарын талдау. Банк шығындары пайыздық және пайыздық емес Пайыздық шығындар құрамына: Банктің депозит тартуға кеткен шығын; Банктің борыштық бағалы қағаздарын шығаруға, депозиттерге Жал төлемдері және т.б.шығын. Пайыздық емес шығын: Комиссиялық шығындар; Инвестициялық бағалы қағаздар және сатуға жататын Шетел валютасымен және басқа да валюталық Шетел валютасын қайта бағалаудағы шығын; Басқа да ағымдағы шығындар. 12-кесте. Пайыздық шығындар Пайыздық шығындар Сомасы Ауытқу 2008 2007 2008 2007 Клиенттердің шоттары бойынша 102372701 90764189 11608512 36,2 47 -10,8 Банктегі тартылған корр.шоттар 1385517 963240 422277 0,5 0,5 0 Банктен алынған займ бойынша 44711028 34124301 10586727 15,8 17,7 -1,9 Шығарылған берешек бағалы қағаздар 9821761 6229904 3591857 3,5 3,2 0,3 Субординация-ланған бере-шек бойынша 13319822 12400698 919124 4,7 6,4 -1,7 ҚР үкіметінен және т.б.қаржыдан займдар 50501 25039 25462 0,02 0,01 0,01 РЕПО операциясы 2832050 3362366 -530316 1 1,7 -0,7 Займ бойынша шығындарға резерв қалыптастыру 108370082 45381571 62988511 38,3 23,5 14,8 Барлығы 282863462 193251308 89612154 100 13-кесте. Пайыздық емес шығындар Пайыздық емес шығын Сомасы Ауытқу 2008 2007 2008 2007 Сыйақы алумен байланысты емес таза шығын 15501914 45939421 -30437507 16 25,4 Операциялық шы-ғындар оның ішінде: 22282954 21818311 464643 23 12,1 -қызметкерге жалақы 16721756 17888515 -1166759 17,3 -амортизациялық аударым 2969818 1206755 1763063 3,1 0,7 -корпоративтік табыс салығын қоспағанда бюджетке салық 2591380 2723041 -131661 2,7 1,5 Әкімшілік және операциялық шығын 24293815 28872100 -4678285 25,1 15,9 Басқа резервтер -3277605 4396636 -7674241 -3,4 Пайдаға салық бо-йынша шығыстар 3110816 9120425 -6009609 3,2 5,1 Таза шығыстардың барлығы 12686784 48682788 -35996004 13,1 26,9 Барлығы 96881632 180647992 -83766360 100 14-кесте. Шығындар Шығындар Сомасы Ауытқу Үлес 2008 2007 2008 2007 Пайыздық шығын 282863462 193251308 89612154 74,5 Пайыздық емес шығын 96881632 180647992 -83766360 Операциялық шығын 379745094 373899300 5845794 100 Коммерциялық банктердің актив операцияларының даму жолдары ҚР Президентінің 2008 жылғы 7 ақпандағы 2007 жылы отандық банктеріміз бен компаниялардың Сыртқы қарыздардың есебінен отандық банктеріміздің несиелік 2007 жылдың басында АҚШ-та басталған ипотекалық Нәтижесінде кейбір халықаралық рейтингтік агенттіктер тарапынан Осындай себептерге байланысты Дүниежүзілік банк Ресей Қазақстанның банктерінің сырттан тартқан қарыздардың көптігі Отандық банктердің сырттан тартқан қарыздарына қарсы Жалпы қазіргі кезеңдегі қазақстандық банктік тәжірибеде Көптеген банк қызметкерлері банктің активі мен Коммерциялық банктердің активі мен пассивін басқару Қазақстанның қазіргі экономикалық даму жағдайында банктердің Қазақстанның банктік секторының 2000-2007жж аралығындағы экономикадағы 1-кесте - Қазақстан банк секторының экономикадағы Көрсеткіштер 2003ж 2003ж 2004ж 2005ж 2006ж ЖІӨ, млрд теңге 3 250,6 3 Активтердің ЖІӨ-ге қатынасы, % 25,1 Несиелік қоржынның ЖІӨ-ге қатынасы, % Меншікті капиталдың ЖІӨ-ге қатынасы, % Депозиттердің ЖІӨ-ге қатынасы, % 2002 жылдан бастап, экономикалық өсудің жыл Жасыратыны жоқ біздің отандық банктеріміздің ЕДБ-дің меншікті капиталы мен активтердің соңғы 2-сурет - ЕДБ-дің меншікті капиталы мен 2-суреттен көріп отырғанымыздай, екінші деңгейдегі банктердің ЕДБ-дің капиталдары 2000 жылы 97,6 млрд Сонымен қатар, Қазақстандық банк жүйесіне қатысты 3-сурет - ЕДБ-дің депозиттер мен активтерінің Көптеген Қазақстандық банктердің қаржылық нәтижелері соңғы 2-кесте - ЕДБ-дің табыстары мен рентабельдігі 2000ж. 2001ж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. Таза пайда, млрд теңге 7,1 7,4 ROA, % 1,3 0,9 1,8 ROE, % 7,3 6,1 12,8 Кестеден көріп отырғанымыздай 20006 жылы таза Банктік сектордың осал жақтарын айқындауда соңғы 3-кесте ЕДБ-дің қызметіне жасалған SWOT-талдауы Күшті жақтары Мүмкіндіктері Пәрменді несие, депозит және инвестициялық саясаты. Активтері мен пассивтерінің мерзімдері бойынша салыстырмалы Жиынтық активтердің, несиенің, депозиттердің және табыстылық Банк қызметінің Халықаралық стандарттарға сай жұмыс Несие сапасының және инвестициялық қоржынның қанағаттанарлық Банк қызметтерінің тарифтерін қалыпты деңгейде ұстау, Банктер арасында бәсекелестікті күшейту. Менеджмент сапасын арттыру, активтер мен пассивтерді Банк секторының үйлесімді дамуы, банк өнімдері Банк капиталының бәсекелестікке қабелттігін арттыру Әлсіз жақтары Қатерлер Банк секторының қаржылық тұрақтылығы мен өтімділік, Ішкі ұзақ және орта мерзімді банктік Банктік тәуекелдердің жоғары деңгейде орын алуы; Ішкі нарықтағы банктің инвестициялық операцияларды жүзеге Жіктелген активтердің, оның ішінде несиелерінің жоғары Банктік қызметтер нарығында банктер арасында бәсекелестік ДСҰ-на кіруге байланысты шетел капиталының қатысуымен Бағалы қағаздардың табыстылықтарының және кепілге алынған Жоғарыдағы банктік сектордың 2000-2007 жж аралығындағы Банктер қаралып отырған кезеңде де АМК Қазақстандық банктердің негізгі резидент емес кредиторлары 2003ж 2002ж 2001ж 2000ж 15000 10000 5000 0 1 782 1168,6 587,2 346,8 223,5 161,2 122,1 97,6 816,6 527,9 8872 11 683,4 1144,9 1677,9 2687,5 4515,1 2004ж 2005ж 2006ж 2007ж ЕДБ-дің активтері ЕДБ-дің меншікті капиталы