Объектi-бағытталған программалау: Visual Basic және Delphi ортасының негіздері

 ЖОСПАР. КIРIСПЕ І. ОБЪЕКТТI БАҒДАРЛЫ ПРОГРАММАЛАУ ТҮСIНIГI. НЕГIЗГI БӨЛIМ ІІ. ПРОГРАММАЛАУ ТIЛIДЕРI VISUAL BASIC программалау ортасы 2.2 Жоба, форма 2.3Қасиеттер терезесi. Код терезесi. ІІІ. DELPHI 3.1 Программаның элементері. ҚОРЫТЫНДЫ. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ КIРIСПЕ Программалау жүйесi – программа құрудың және өндеудiң Қазiргi уақыта программалаудың кең таараған программалау тiлдерi Ms Dos операциялық жүйесiнде VISUAL BASIC –тiң алғашқы нұсқасы QBASIC VISUAL BASIC –тiң ықшамдалған нұсқасы Microsoft Word, Паскаль тілі өзінің қарапайымдылығына және тиімділігіне байланысты бүкіл Бұл құралда тілдің негізгіұғымдары-алфавит, сөз, өрнектер және операторлар, Қазақстан -2030 жылғы бағдарламасына сәйкес қоғамнық барлық салаларында Delphi ортасы мәлеметтер қорымен жұмыс істейтің программаларды құруда DELPHI-дің бірінші нұсқасы 1994 жылы жарыққа шығып, кейінгі DELPHI-дің негізгі ерекшелігі- онда қосымша құруды компонентік және Компонентер панелінде түрлі класстарға тиісті стандартты І. ОБЪЕКТТI БАҒДАРЛЫ ПРОГРАММАЛАУ ТҮСIНIГI. Объектi-бағытталған программалаудың негiзгi түсiнiктерi: Объект Объектiнiң қасиетi Объектiнiң әдiсi Оқиға Объектiлер класы Объект – қасиеттер мен әдiстер жиынтығы. Мысалы, автомобиль Қасиет – объектенiң сипаттамасы. Әдiс – объект орындай Объектi – бағытталған программалауда объектiмен жұмыс iстеу үшiн Объект.әдiс Объект.қасиет Объектi.қасиет.әдiс Оқиға – объектi жағдайының қайсыбiр әрекетке жауап ретiнде Мысалы, пайдаланушының Word мәтiндiк процессорiндегi алфавиттiк – сандық Класс - әдiстер немесе қасиеттер ортақтығымен сипатталатын объектiлер VISUAL BASIC – тiң бүкiл программалауы оқиғалардан құралған. Private SUB объект аты- оқиғаны өңдеушiнiң аты (параметрлерi) End SUB Мысалы, Click оқиғасы маусты шерткенде пайда болады: Private SUB commandl- , Click () Print “жұмыс аяқталды” end End SUB Мауспен commandl1 атты объектiнiң үстiнен шертсеңiз (VISUAL BASIC- Private SUB command Click () Labell. Capiton =”ПУСК” End Sub ІІ. ПРОГРАММАЛАУ ТIЛДЕРI Әр ЭЕМ –нiң өз программалау тiлi Осы себептен машиналық тiлдермен сай келмейтiн Программалаудың жоғарғы дәрежелi тiлдерi адамға үйреншiктi Шығарылып жатқан есептерге қарай жоғарғы дәрежелi тiлдер айырмашылықтары Кеңiнен қолданылатын онлдаған программалау тiлдерi бар. Бейсик (Basic, Beginner, All purpose Symbolic Instruction Code Қазiргi күнге дейiн Гейтстiң күш салуы және қаржылай QBASIC тiлiнiң Бейсиктiң бұрынғы версияларынан негiзгi айырмашылығы QBASIC тiлiнiң құндылығы ол бойынан программалаудың диалогтық құралдары 2.1VISUAL BASIC ПРОГРАММАЛАУ ОРТАСЫ. VISUAL BASIC жүйесi компьютерде орнатылған соң, Iске қосу (Программалар( MICROSOFT VISUAL BASIC 6.0 Экранда New Project (жаңа жоба) терезесi Мұндағы 1- негiзгi меню, 2-аспаптар Меню және құрал-саймандар панелдерi Windows Фон және жазу түсiн өзгерту үшiн View(Color Пiшiндi ерекшелеймiз де, ол үшiн ақ фон , Пiшiндi макетiнiң терезесi макетiңiздiң экранда қандай ЖОБА. VISUAL BASIC –те құрылған программа бiрнеше Жоба терезесi бағыттауыш сияқты жобаңыздың Жоба (Project) терезесiне үш батырма енгiзiлген. Олардың ФОРМА Форма конструкторы. Бұл терезеге форманың кескiнi View(Object View(Code Форма. Шын мәнiнде бұл да терезе, Элементтер панелi мен қасиеттер терезесiне ерекше назар ҚАСИЕТТЕР.ҚАСИЕТТЕР ТЕРЕЗЕСI. Форма және оған енгiзiлген объектiлердiң өз әр объектiнiң қасиеттер енгiзiлетiн Name(атау) –объект атауы. Name –барлық объектiлер үшiн Caption (тақырып, үтiне жазу) –мәтiн орнату қасиетi.Form1 Fond (қарiп) қасиетi екi рет шертiлсе , Caption мәнiн суреттер сөзiне Visual Basic программалау Көптеген графикалық объектiлердi жекелеген бөлшектерден Объектiлер негiзiнен үш элементтен : сызық, Дискетаның кескiнiн элементтер жиымынан жасаған жақсы, яғни Егер сурет элементтер жиымынан құрастырылмаса Пiшiмiге төрт элемент көшiрiнiңiз, кезегiмен ерекшелей Нұсқау.BorderStyle қасиеттерi (жақтау стилi), FillStyle (бояу стилi) Solid Элементтердiң өлшемдерiн орналасқан орындарын өзгертсеңiз, Осылай автомабиль құрастыруға, ал қызыл қоңыз үшiн Объект Элементтер Қасиеттер Name Index Shape ForeColor Сұр тiкбұрыш Shape2 0 Rectangle Сұр Ақ тiкбұрыш Shape2 1 Rectangle Ақ Қара-сұр тiкбұрыш Shape2 2 Rectangle Қара сұр Шеңбер Shape2 3 Circle Қара Шеңбер Shape2 4 Circle Қара Эллипс Shape5 0 Oval Қызыл Эллипс Shape5 1 Oval Қара Шеңбер Shape5 2 Circle Қара Шеңбер Shape5 3 Circle Қара Шеңбер Shape5 4 Circle Қара Шеңбер Shape5 5 Circle Қара Шеңбер Shape5 6 Circle Қара Шеңбер Shape5 7 Circle Қара Шеңбер Shape5 8 Circle Қара Сызық Line1 0 Сызық Line1 1 Сызық Line1 2 ПРОГРАММАЛЫҚ КОД ТЕРЕЗЕСI. ОҚИҒАЛАР. Visual Basic-те программа код терезесi деп Егер форма екi рет шертiлсе, оған сәйкес Терезенiң Form жазылған өрiсiне форма Private Sub Form Load () процедура тақыбы. Form _Load -процедура атауы. Ол қайсы Ескерту: 1.программа бiр не бiрнеше процедурадан Option Explict операторының көрiнуi ықтимал. Айнымалы Программа көбiнесе, Windows тағы сияқты, оқиғаны Visual Basic-те әр оқиға атау берiлiп қойылған. Әр компонентке тиiстi оқиғалар бiрнеше Нұқсау: line Draw Mode қасиетi (бiр бейне Үшбұрыш салу үшiн , Visual Basic “Visual Basic-бұл ғажайып” жазуы үшiн Word Picture элементiн таңдаймыз да, ауыстыру Мысалы: тест әзiлi үшiн программалық қолданба Шешуi. Қолданба жасауға қажеттi барлық элементтердi Объект Қызметi Қасиеттер Name Caption Font BorderStyle Пiшiн Жобаның терезесi Form1 Тест әзiл 8 өлшем қалыпты Батырма “иә” жауабын енгiзу Command1 Иә 10 Батырма “жоқ” жауабын енгiзу Command2 Жоқ 10 өлшем Батырма Жұмысты аяқтау Command3 Шығару 10 өлшем жартылай Батырма Сұрақтарды енгiзу Command4 Сұрақ-тарды енгiзу 10 өлшем Нәтижелердi шығару Label1 Енгiзу 12 өлшем жартылай Нәтижелердi шығару Label2 10 өлшем жартылай қалың Программа мәтiнi Dim K,S,As Integer Private Sub Command1 _Click() S=S+1 End Sub Private Sub Command2 _Click() End Sub Private Sub Command3 _Click() қолданбамен End End Sub Private Sub Command4 _Click() K=k+1 сұрақтар If k=1 then label2.caption=”сiз өтiрiк айтасыз ба?” If k=2 then label2.caption=”сiз өсек айтасыз ба?” If k=3 then label2.caption=” өзiңiзге ұнайтын адамның қасында If k=4 then label2.caption=”әдепсiз бола аласыз ба?” Rem қолданушының қате әрекеттерiнен өзiндiк қорғаныс If k=5 and s