Турбо Паскаль: модульдік құрылым, стандарт модульдер және экранға мәтін шығару

 Мазмұны : Кіріспе 2. Негізгі бөлімі : 1.1 Модуль құрылымы 1.2 Стандарт модульдер 1.3 Экранға мәтін шығару 3. Есеп 4. Қорытынды 5. Пайдаланған әдебиеттер Кіріспе Паскалъдың өз алфавиті, синтаксисі,симантиксі(түсіндірмелерінің ережелері)бар.Алфавит-программада өрнектерді жазу ережелері.Олар –машинаға түсінікті шартты Паскалъ алфавитінің символдары: 1.Латының алфавитінің бас және кіші әріптері 2.Араб цифрлары. 3.Өрнек таңбалары:+ -* / . 4.Қатынас таңбалары:= - > < 5.Арнайы символдары: : ; “ (Бос Паскалъда меншіктеу белгісі : = түрінде санды дәрежелеу белгісі жоқ. Дәрежелеу санды -мәтіндер мен символдар Бейсик тілінде пайдаланатын - қызметші сөздер,операторлар және функцияларды жазуда Турбо Паскалъға мынадай жай және күрделі 1)жай типтер : скалярлық (стандарт, скалярлық 2)күрделі типтер : жиым (регулярлық тип) 3) сілтеме (көрсеткіш). Типтер жүйесіндегі негіздік тип –жай типтер 1.1 Модуль құрылымы Программалық модуль (Unit) Модуль дегеніміз өз алдына компиляцияланатын Модуль келесі бөліктерден - аты немесе тақырыбы - интерфейс немесе хабарламалар - орындаушы бөлігі немесе секциясы - инициализация бөлімі немесе Модуль интерфейсі: Interface {бұл бөлімнің Uses [Uses…{Осы модуль қосқан [Var…{Программаларда көрінетін немесе басқа [Procedure...{Формальды параметрлер сипаттамасымен толық [Function...{Формальді параметрлер сипаттамасымен толық ...{Осы модульді іске қосқан Бұнда көрсетілген модуль Модуль тақырыбы . Модуль тақырыбы Unit Мысалы , модуль тақырыбы : Unit Modul 1 ; болса , онда оның мәтіні Модуль аты оны негізгі Uses анықтауы арқылы жүзеге асырылады Uses CRT , Graph , Modul Uses анықтауын негізгі программаның Анықтау бөлімі INTERFACE Орындау бөлімі IMPLEMENTATION Дайындау бөлімі Begin қызметші сөзімен ашылады Модульдерды пайдалану үшін оларды Модуль құрылымына программа Модульдің орындаушы бөлігі [Uses…{Берілген орындау бөлігінде [Label …{Берілген модуль бөліміндегі , [Const …{Берілген модуль бөліміндегі [Var…{Берілген модуль бөліміндегі [Procedure …{Interface- те сипатталған {Процедура денесі} [Function … {Interface- те сипатталған {Функция денесі} Бұл бөлімде интерфейсте 1.2 Стандарт модульдер Турбо Паскальде көптеген SYSTEМ модулі . Турбо Паскальдің негізгі кітапханасы DOS модулі . DOS модулінде MS-DOS ОЖ модулдік принцип негізінде BIOS жүйесі - тұрақты Жүйе жүктеуші –компьютерді жұмысқа BIOS кеңейту модулі жабдықтардың MS-DOS базалық модулі ішкі Командалар интерпретаторының басты қызметі пайдаланушының MS-DOS утилиттері деп ОЖ толықтыратын Жүйелік программалауды меңгеру Алғашқы версиялары компьютердің 1Мбайт Операциялық жүйенің жұмысында Компьютер жадына жүктелген әрбір DOS модулін пайдаланып программалау DOS модулінде кейбір жүйелік DOS модуліне енгізілген кейбір Типтің сипатталуы DirStr =string [67] Логикалық диск және Name = string[8] Файл атауы ExtStr = string [4] Файл кеңеюі ComStr= string [127] Командалық жол Path Str = string [79] Файлдың Data Time = record Year ,Month , Day ,Hour : Үзілістер орталық процессор регистрлерінің Registers типі регистрлердің күйін Код сегменті орындалатын машиналық Мәліметтер сегменті программаға Стек сегменті операциялық жүйеге Программалауда жиі қолданылатын DOS Procedure Intr (Int No Procedure MS DOS (var R: Register Funtion DiskFree (Disk:word ): longint Funktion FExpand (Name :PathStr) : PathStr Function FSearch (Name : PathStr; DirList:string Procedure FindFirst (Path : string; Attr Procedure FindNext (var Search : Search Procedure FSplit ( Path:PathStr; var Dir: Function DiskSise (Disk: word) : longint Параметр мәні 0 1 2 3 Диск Ағымдағы диск А: В: С: CRT модулі . CRT модуліне монитор экранына PRINTER модулі . PRINTER модулі кез-келген GRAPH модулі . GRAPH модулінде монитор Graph модулі IBM – типтес дербес Турбо Паскальда графикалық дравейлер драйверлер CGA.BGI EGAVGA.BGI HERC.BGI ATT.BGI PC3270.BGI IBM8514.BGH Көптеген видеоадаптерлердің монитордың көрсету Олардың 16 түсін айыруға Uses Graph операторын программа InitGraph (Gd , ‘c/TP7’) процедурасы Мұнда ‘c/TP7 ‘ – Gd Detect =0 EGALo =0 {640x200; 16түс,4 CGA =1 EGAHi =1 {640x350;16 MCGA =2 EGA64Lo =0 {640x200;16 EGA =3 EGA64Hi =1 {640x350; 4 EGA64 =4 EGAMonoHi =3 {640x350; 64K EGAMono =5 VGALo =0 {640x200; IBM8514 =6 VGAMed =1 {640x350; 16: HercMono =7 VGAHi =2 {640x480;16;1} ATT =8 PC3270Hi =0 {720x350;1} VGA =9 IBM8514Lo =0 {640x480;256} PC3270 =10 IBM851Hi =1 {1024x768;256 GraphResult функциясының нолден CloseGraph процедурасы графикалық драйверді OVERLAY модулі . MS-DOS операциялық жүйесі орындалатын TURBO3 , GRAPH3 модулдері . Турбо Паскаль 7.0 нұсқасымен CRT модулін программада пайдалану System модулі мен процедураларының 1.3 Экранға мәтін 1982 жылдан бастап TextMode процедурасы адаптердің Procedure TextMode (TM :Word ); Мұнда ТМ – мәтіндік режимнің Const BW40=0; {40x25 ақ-қара режим} Co40=1; {40x25 түсті BW80=2; {80x25 ақ-қара режим} Co80=3;{80x25 түсті режим } TextMode процедурасымен қойылған TextColor процедурасы экранда бейнеленетін Procedure TextColor (Color:Byte); TextBackground процедурасы экран Procedure TextBackground (Color: Byte ); Мұнда Color –түс коды . CRT Сonst Black = 0 Blue = Green = 2 Red = Brown = 6 White = 15 ClrScr процедурасы экранды Window процедурасы мәтіндік терезені анықтайды Procedure Window (x1,y1,x2,y2:Byte); Мұнда (х1,у1) – теренің сол GotoXY процедурасы көрсеткішті Procedure GotoXY (x,y:Byte); Мұнда (х ,у) – көрсеткіштердің Where X және Where Y ClrEOL процедурасы экранның DelLine процедурасы экранның көрсеткіш тұрған Есеп. 1. Берілгені: Экранда алдымен , ақ түспен Program Prost 1; Uses CRT; Var ch: char; begin TextBackground (2); TextColor (15); Window (15,5,45,13); ClrScr; Goto XY(7,5);Write (‘Алгебра’); Ch:=ReadKey ; TextBackground(5);TextColor(14); Window (30,11,62,19) ; ClrScr ; GotoXY(7,5); Write(‘Экология’); Ch :=ReadKey; TextBackground(0); ClrScr ; End. Қорытынды Стандартты Паскальда программаны компиляцияланған бөліктерден құрастыру Пайдаланған әдебиеттер 1. Нүриденова К.Н. , Омарова Н.Ы. 2. Мадамбаев , М.Булатұлы «Паскаль 3. Дәулетқұлов А.Б. «Паскаль тілінде 4. Рустамов.Н.Т. «Алгоритмдеу негіздері» 1