Есеп айырысу операциялары және ақша қаражаттарының төлем құралдары

 Жоспар Кіріспе 2 1. Есеп айырысу операциялары және олардың 2. Ақша қаражаттарының жалпы 2.1. Төлем тапсырмалары мен есеп айырысу 2.2. Чектермен есеп айырысу. 9 2.3. Вексельдер арқылы есеп айырысу 10 2.4. Төлем карточкаларының есебі. 11 Қорытынды 18 Пайдаланылған әдебиеттер: 19 Кіріспе Қай саладағы кәсіпорындар мен ұйымдар болмасын Біздің елімізде қызмет ететін кәсіпорындар мен ақшалар арқылы есеп айырысу операцияларын толық кәсіпорындар мен ұйымдардағы ақшалардың түгелдігін және есеп айырысу, төлем тәртібін бақылау, кәсіпорын Қазіргі таңда ақшалар қозғалысын басқару қаржы 1. Есеп айырысу операциялары және олардың Қатысушыларға байланысты банктің операциялары негізгі екі Клиенттік есеп айырысу операциялары, мұнда негізгі Негізгі субъект банк болып табылатын, таза Жіктелу критерийлері Қатысушылар құрамы Төлем құралдары Операцияның атқарымдық Банкаралық Клиенттік Ішкі банктік Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу Төлем-талап тапсырмаларымен есеп айырысу Чекпен есеп айырысу Вексельмен есеп айырысу Карточкамен есеп айырысу Шот ашу бойынша Шот жүргізу бойынша операциялар Кассалық операциялар Акцептік операциялар Талаптарды беру операциялары Авальді операциялар Аккредитивтік операциялар Аударым операциялары Инкассолық операциялар Клирингтік операциялар Есеп айырысу операцияларында қолданылған төлем құралдарына төлем тапсырмаларымен есеп айырысу чектермен есеп айырысу вексельдермен есеп айырысу төлем карточкаларымен есеп айырысу 2. Ақша қаражаттарының жалпы Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша (контракт, келісімшарт) бойынша шартты түрде пайдаланылады.Егер Ақша қаражаттарын сақтау үшін және заңды Корреспонденттік шоттар-банк шоттары банктер ұйымдардың кейбір Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ шоттары Шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары Субъект шоттарындағы қаражат олардың иелерінің өмірі Субъектілердің шоттарынан төлем жасау, егер заңдарда Қазақстан Республикасының аймағында ақшаны төлеу мен Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: төлем Төлеуші мен алушылар өзара есеп айырысу 2.1. Төлем тапсырмалары мен есеп айырысу Төлем тапсырмалары онда көрсетілген соманы бенефициардың Төлем жасаушы банкке белгіленген нысандағы бланкілерді Төлем тапсырманың нысаны 1-кестеде көрсетілген. Төлем -Төлем тапсырмасының нөмірі; -Төлем тапсырмасының жазылған күні; -Жеке теңестірілген немесе теңестірілмеген (идентификацияланған) коды -жіберуші мен бенефциардың банкі шоттарының нөмірі: -төлем арналымының коды – ҚР ҰБ -бюджет класификациясының (жіктемесінің) коды – салықтарды -валюттелген күн – ақша қаражатын бенефициардың Төлем құжаттарына кез – келген жөндеудің Алушы – банкіге келіп түсті №294 Төлем тапсырмасы 3 желтоқсан 2001 ж. Ақшаны жіберуші кәсіпорын ’’Цемент’’ААҚ-мы СТН (салық төлеушінің тіркелген номері) 600500019984 Банк алушы Банк АТФ (банк атауы) Алматы қ. (төлеуші және оның орны) Бенефициар NURSAT ЖАҚ СТН 600400063768 Бенефициар банкісі Қазақстан Халқының Банкісі (банк атауы) Алматы қ. (төлеуші және оның орны) Делдал – банкі Соманы жазумен: Он бес мың жүз (төлеуге жататын сомасы,жазу мен жазылады Көрсетілген қызмет пен тауардың алынған күні Төлем арналымы: Ақпараттауды сақтағаны үшін төленетін 30.11.01, оның ішінде ҚҚС – 2101,66 Төлем арналымының коды 852 Бюджеттік классификатордың коды Валюттелген күні 03.12.01 Клиенттің қолы Ақша жіберушінің қолы М.О Ақша жіберушінің қолы Штамп орны. жедел мерзімді, мерзімнен бұрын және мерзІмі Жедел мерзімді төлем мынадай нұсқалар бойынша Мерзімнен бұрын немесе мерзімі кейінге қалдырылған Субъектілер: жеке өздеріне тиесілі қаражатты (зейнетақы, 2.2. Чектермен есеп айырысу. Чек беру төлемді жүзеге асырудың бірі Чекті чек ұстаушы төлеуге чек жазылған Банк чек берушіден (немесе чек ұстаушыдан) - Егер де жазу мен жазылған - чектің мерзімі өтіп кетсе; - төлем құжаттарында жасанды жазулардың белгілері - чек әртүрлі қолмен және әртүрлі - чектің қорғалу деңгейі оның талабына - чекте көрсетілген реквизиттер қате болса; - чектегі қойылған қолда үлгі ретінде - чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса; - чектің басқа да дефектілері бар Дефектісі бар чектер чек ұстаушыларға қолхат Біріншісі – банкте қалса; Екіншісі – көшірмесімен бірге ішкі істер Їшіншісі – Клирингтік палатаға беріледі; Төртіншісі – чекті беруші банкке беріледі; Мерзімі өтіп кеткен чек кітапшалары пайдаланбауына 2.3. Вексельдер арқылы есеп айырысу Вексель – біржақты сөзсіз орындалатын ақша Жай вексель (соло – вексель) – Аударма вексель – вексель берушінің үшінші Вексель: құжат мәтініне енгізілген, құжат қай Жоғарыда көрсетілген талаптар құжаттар тұтастай сақталмаса,тек Ерекше нұсқауы болмаған кезде төлем жасаушымен Аударма вексель, вексель берушінің бұйрығы бойынша Вексельді пайыздық мөлшерлеме көрсетілуі тиіс, мұндай Кез келген аударма вексельдің бұйрығы көрсетілмей 2.4. Төлем карточкаларының есебі. Инкасациялау шығындарын қысқарту; бухгалтерияның жұмысын жеңілдету, Төлем карточкалары – ақша қаражатына электрондық Төлем карточкалары: дебеттік, кредиттік және корпоративтік Дебеттік карточкалар қаржы шотындағы ақша сомасының Кредиттік карточкалар бойынша банк берген қарыз Одан басқа кәсіпорын іс–сапарының шығыстарын төлеуге, Корпоративтік карточкалар – бұл да төлем Бүгінгі әлемнің көптеген елдерінде ол қазіргі Қазақстан Республикасының аймағында Ұлттық банкінің лицензиялаумен Төлем карточкалары келесі келесі көрсеткіштерден -төлем карточкалардың берудің жағдайы; -төлем карточкалары мен жасалатын төлем түрлері -төлем карточкаларын алған тұлғалардың тізімі; -төлем карточкаларын қайтарып алудың және тоқтаудың -төлем карточкаларының әрекет ету мерзімі; -тараптардың құқығы мен міндеттері; -тараптардың жауапкершілігі; Қазақстан Республикасының аймағында төлем карточкалары тек Төлем карточкалары мен төлем жүйесін жүзеге Төлем құжаттары эквайерге көрсетілген қызметке немесе Төлем карточкаларымен операцияларды жүзеге асыру кезінде Қазақстан Республикасында тауар мен қызметін төлеу Қонақ үйде тұрғаны үшін есептесу кезінде “TVERSKAYA”HOTEL ***********RESEPTION*************** TVERSKAYA –YAMSKAYA STR34 MOSKW T110108001R007726 **********VISA*********** 4273620089159591 05/02 (D) SALEOFFLINE AMUNT:RUR16788.15 PLEASE DEBIT MY ACCOUNT CUSTOMER (карта ұстаушысының қолы) AUTH CODE (5) 030641 **23/06/2000 01:39* Төлем құжаттары келксі реквизиттерден тұрады: - төлем құжатының нөмірі және жазылған - операцияны жасаған ұйымның толық атауы - карточка төлемінің реквизиті; - төлем сомасы; -төлем валютасы. Төлем құжаттары төлем карточкаларын ұстаушылардың қолынсыз Сауда чегі – төлем карточкасын жүзеге құжат нөмірі және оның жазылған күні, операцияны жүзеге асырушы ұйымның атауы; төлем сомасы; төлем валютасы; төлем карточкаларының реквизиттері. Енді біз төлем карточкасын әртүрлі жағдайда Мысалы. Кәсіпорын ViSA халықаралық корпоративтік карточкасын Төлем карточкалары арқылы жұмсалған ақша қаражаттары -333 – қолма қол ақшаның іс -821,811,938 – корпоративтік картаның көмегімен орындалған -821 – банкінің комиссиондық төлемдерін төлеген -201,202,222, т.б.карточка арқылы алынған тауарлы – Контракты бойынша банк көшірмесі 014 ЕС/МС Кезең 01/01/02 – ден 01/05/02-гі Карта №54831811007205035 Валюта кантрактісі USD Валюта шоты USD 8,921.95 Шот бойынша күні Күні Транзакстің мазмұны Транзакстік 09/04/02 09/04/02 4277045010096280 Банкомат -10,00.00 KZT -0,69 -68,68 -69,37 12/04/02 12/04/02 4277045010096280 Төлем картасы бойынша 1,500.00 0,00 1,500,00 1,500,00 17/04/02 07/03/02 4277045010096280 Сатып алынған KZT Астана Интерконтинентал 45,131,40 KZT -1,24 17/04/02 14/03/02 4277045010096280 Сатып алынған Рус.Москва.Украина -3,7112,85 USD -0,52 18/04/02 16/03/02 4277045010096280 Сатып алынған Рус.Москва.Украина -1,22621 RUR 24/04/02 23/04/02 4277045010096280 Сатып алынған Рус.Москва.Украина 2,780,89 RUR 25/04/02 23/04/02 4277045010096280 Сатып алынған Рус.Москва.Украина -2,780,89 RUR 26/04/02 23/04/02 4277045010096280 Сатып алынған Рус.Москва.Украина -1,853,93 RUR 01/05/02 01/05/02 Deposit Валюта бойынша, барлығы Кредит Дебет Комиссия Қорытынды баланс (келесі айға 1,552,79 846,37 -3,79 9,624 58 Шот – карточкасының көшірмесінде кеі дата -’’Шот бойынша күні’’ - шоттағы операцияның -’’Күні’’ – операцияның өзінің жасалған нақты Төлем карточкаларының көмегімен төленген іс – Мысалы: Қолма – қол ақшаның және Төлем карточкасы әзірленіп, еңбеккерлерге берілген. Осы Қатар № Шаруашылық операцияларының мазмұны Сомасы теңге Дебит Кредит 1 2 3 4 5 1 Еңбеккерлерге төлем карточкасын әзірлеу бойынша жасалған 2 Еңбеккерлерге ағымдағы ай үшін жалақысы 922,932 т.б. 681 3 Жалақыдан ұсталынатындар жасалады: -10% міндетті зейнетақы жарнасы ұсталады -Жеке табыс салығы -Төлем карточкаларын әзірлеуге кетке шығындары ұсталады 137000 73140 200000 681 681 681 653 634,’’Жеке табыс салығы’’’субшоты 4 Есептелген жалақы еңбеккерлердің төлем карточкасына аударылады 681 441 Сауда ұйымдары үшін төлем карточканың негізінде 411 шотының дебеті бойынша сауда ұйымдарының Түскен қаржыны 411 шот бойынша есепке Қорытынды Бухгалтерлік есепте ақша қаражаты барлық Қаржылық есептің өзінің эканомикалық орны мен Қазіргі таңда ақшалар қозғалысын басқару қаржы Ақша қаражаттарын сақтау үшін және заңды Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша Пайдаланылған әдебиеттер: Кеулімжан Қ.Қ., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Кеулімжан Қ.Қ., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Баймуханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. Бухгалтерлік есеп.