Есеп саясатының өзгерістері мен негізгі қателер: қаржы есептемесіне әсері және шешу жолдары

 МАЗМҰНЫ КІРІСПЕ........................................................................................................3 1 ЕСЕП САЯСАТЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ЖӘНЕ НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕРДІҢ МАЗМҰНЫ.........................................................................5 1.1 Есеп саясатындағы өзгерістер ұғымы.................................................5 1.2 Негізгі қателердің ұғымы.....................................................................7 2 ЕСЕП САЯСАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ КЕЗІНДЕ ҚАРЖЫ ЕСЕПТЕМЕСІНЕ 2.1 Бухгалтерлік бағалаудағы өзгерістер..................................................9 2.2 Есеп саясатындағы өзгерістер және негізгі қателер.........................10 2.3 Бухгалтерлік бағалаудағы өзгерістерді талдау.................................12 3 ЕСЕП САЯСАТЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР МЕН НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕРДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ...................23 3.1 Есептік бағалаудағы өзгерістер мен қателіктер...............................23 ҚОРЫТЫНДЫ..........................................................................................26 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР....................................................27 ҚОСЫМША...............................................................................................28 КІРІСПЕ Бұл стандарттың мақсаты сыртқы пайдаланушыларға таратылған ақпараттардың форматы Пайда мен залал (табыс пен шығыс) туралы есеп Пайда мен залал туралы есеп берген кезде кәдуілгі Стандартта, сондай-ақ, Есеп саясатының өзгерісі нәтижесінде қажетті, қаржы Кәдуілгі қызмет - бұл кәсіпорын бизнесінің құрамдас бөлігі Төтенше оқиғалар нәтижесі - бұл оларды жиі қайталанбайды Есеп саясаты - бұл қаржы есептемесін дайындау және Негізгі қателіктер - бұл өте үлкен кезендердің қаржы Құрстық жұмысқа қойылған негізгі мақсат – Есеп саясаты Осы мақсатты шешу үшін келесі міндеттер қойылды: - Есеп саясатындағы өзгерістер ұғымы ашу; - Негізгі қателердің ұғымын ашу; - Есеп саясатындағы өзгерістер және негізгі қателерді анықтау; - Бухгалтерлік бағалаудағы өзгерістерді талдау; - Есеп саясатындағы өзгерістер мен негізгі қателердің мәселелерін Жұмыста келесі отандық және шетелдік ғылымдардың кітаптары 1 ЕСЕП САЯСАТЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ЖӘНЕ НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕРДІҢ МАЗМҰНЫ 1.1 Есеп саясатындағы өзгерістер ұғымы Есеп саясаты - бұл қаржы есептемесін дайындау және Бағалаудағы есептік өзгеріс – бұл активтің немесе міндеттемелердің Егер есеп саясатындағы өзгерістердің ағымдағы және өткен есептік Есеп саясатындағы өзгерістер, қаржы есептемесінің көрсеткіштерінде лайыкты өзгеріс Есеп саясаты стандарт ережелеріне сәйкес мынадай: қабылданған халықаралық - Ретроспективті - Перспективті (келешекті) қолдануға болады. Есеп саясатына өзгеріс егер алдағы кезеңге жататын кез Есеп саясатындағы өзгеріс есепті немесе ұсынылған алдағы кез 1)өзгерістердің себептерін; 2) есепті кезеңдегі және әрбір ұсынылған алдағы кезеңдегі 3) салыстырмалы ақпаратқа енгізілгеннен алдыңғы кезеңдерге жататын түзетудің 4) салыстырмалы ақпарат қайта есептелген немесе мұны жасауға Бухгалтерлік есеп принциптері бойынша кәсіпорынның есеп саясаты деп Бухгалтерлік есепті жүргізу әдістеріне шаруашылық қызмет фактілерін топтау Ұйымның өзінің есеп саясатын өндеу мүмкіндігі мен қажеттілігі Бухгалтерлік есептің уақытылы және есеп берудің толық тиісті Бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізуде қолданылатын синтетикалық және аналитикалық Алғашқы есеп құжаттарының типтік нысандары; Ұйымның ішкі бухгалтерлік қорытынды есеп құрудағы құжат нысандары; Актив пен міндеттемелерді бағалау әдістері; Құжат айналымы ережелері мен есеп ақпараттарын өңдеу технологиясы; Шаруашылық операцияларды бақылау тәртібі; Бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға қажетті басқа шешімдер. 1.2 Негізгі қателердің ұғымы Негізгі қателіктер - бұл өте үлкен кезендердің қаржы Негізгі қателерді мына жағдайда түзетуге болады: қаржы есептемесінің Негізгі қателерді түзету нәтижесі қаржы есептемесін дайындау барысында - Негізгі тәсіл бойынша өткен есептік кезендерге жататын - Ұйғарынды баламалы тәсіл бойынша негізгі қателерді түзету Есептік кезеңде танылған табыстар мен шығыстардың барлық баптары, Кезең ішіндегі таза пайда немесе залал кәсіпорынның кәдуілгі Стандарт кәсіпорын қызметінің нәтижелері туралы ақпаратты бөлек ұсынуды - Кәдуілгі қызметтің пайдасы (таза табыс) немесе залалы - Төтенше оқиғалардың нәтижелері. Стандарт кәсіпорынның пайдалары мен залалдары (табыс пен шығыс) Егерде, кәдуілгі қызметтен түскен табыстар мен шығыстардың кейбір Сондықтан, кәсіпорын қызметінің пайда мен залал (табыс пен Әрине, толықтық және анықтық принципі акпараттық маңыздылық және Әрбір төтенше оқиғаның сипаты мен мөлшері комментарий және Төтенше оқиғалардың немесе операциялардың мысалы: активтердің экспроприациялануы, табиғи Әрбір төтенше жағдайдың немесе оқиғаның мөлшері (көлемі) мен 2 ЕСЕП САЯСАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ КЕЗІНДЕ ҚАРЖЫ ЕСЕПТЕМЕСІНЕ 2.1 Бухгалтерлік бағалаудағы өзгерістер Қаржы есептемесінің көптеген баптары бүкіл есептік кезең ішінде Қызметтің нәтижесі бухгалтерлік есепте жасалған операциялардың фактісі бойынша Сондықтан қаржы есептемесінің кейбір баптарын дайындаған кезде жасалған Сонымен қатар, қаржы есептемесінің халықаралық стандартында бухгалтерлік есепте Сондай-ақ сатып алушыларға тауарларды жөнелткен кезде, дебиторлық берешек Тауарларды жөнелткен кезде есептеу принципі бойынша кәсіпорынның көрсеткен Сақтық немесе консерватизм принципіне орай табыстар мен активтер Күмәнді қарыздар бойынша резервті бағалау үшін осы есептік Кәсіби пікір негізінде бухгалтерлік бағалау жолымен анықтаймыз. Қаржы есептемесінде ұсынылатын акпараттардың сенімділік принципін іске асыру Негізгі құрал-жабдықтардың объектілері бойынша пайдалы қызметтің мерзімі, оның Бухгалтерлік бағалауды қайта қараудың нәтижесінде өзгерістерге төзіп баққан Бухгалтерлік бағлаудағы өзгерістер нәтижесі екі баламаның бірі бойынша 1. Тек осы өзгеріс енген есептік кезеңде қаржы 2. Өзгеріс енген сол есептік кезенде және болашақ Ағымдағы есептік кезең үшін қаржы есептемесін дайындау барысында Бітпеген өндірістің құнын дұрыс анықтамау және дайын өнімнің 2.2 Есеп саясатындағы өзгерістер және негізгі қателер Дәйектілік принципінің талаптарына сәйкес қаржылық акпараттардың салыстырымдық мақсатында Есеп саясатындағы өзгерістер, қаржы есептемесінің көрсеткіштерінде лайыкты өзгеріс Есеп саясаты стандарт ережелеріне сәйкес мынадай: қабылданған халықаралық - Ретроспективті немесе - Перспективті (келешекті) қолдануға болады. Ретроспективті тәсіл сондай бір жолмен әркашан қолданылған сияқты Есеп саясатындағы өзгерістерді перспективалық қолдану және өзгерістің қандай жаңа есеп саясатын операцияларға, басқа оқиғаларға және саясат аталған өзгерістің ағымдағы және болашақ кезеңдердегі осы өзгерістен Перспективті тәсіл өзгеріс енген күннен бастап болған оқиғалар Халықаралық стандарттарға көшу есеп саясатының не ретроспективті, не Кез келген стандартта ақпаратты ашып көрсету бойынша талаптар Негізгі қателерді мына жағдайда түзетуге болады: қаржы есептемесінің Негізгі қателерді түзету нәтижесі қаржы есептемесін дайындау барысында - Негізгі тәсіл бойынша өткен есептік кезендерге жататын - Ұйғарынды баламалы тәсіл бойынша негізгі қателерді түзету Есеп саясатындағы өзгерістер нәтижесінде туындайтын түзетулер кезең ішіндегі 2.3 Бухгалтерлік бағалаудағы өзгерістерді талдау 2010 жылы А компаниясы бастапқы құны 200000 мың Капиталдандырылған шығынды сатып алу бойынша біркелкі есептен шығарудың Бірақ, 2008 жылы компания басшылары ғимараттың пайдалы қызмет Соған орай жойылу құнының бағасы - 250 мың ШЕШІМІ: ПЕРСПЕКТИВТІ ӘДІС Ғимараттың баланстық (қалдық) құны өзгерген сәтіндегі пайдалы қызмет Сатып алғандағы бастапқы құны - 200000 мың тенге. Амортизацияның жинақталған сомасы - (200000-500)/20х2 = 19950. Баланстық Ағымдағы 2010 жылдың амортизациясы алдағы есептік кезеңде былай Амортизацияланған құны 180050 - 250 = 179800-ге тең. Амортизацияланған құн амортизацияға жатпайтын жойылу құнының бағалау минусы Амортизация үшін 2010 жылы 179800/28 = 6421,4 мың Негізгі құрал-жабдықтардың амортизациясы бойынша жыл сайынғы шығыстарына: Есепке алу шығыстары бойынша дебет шоттары (8045, 7210, 2010 жылдың қаржы есептемесіне қатысты түсініктеме жазбада бухгалтерлік 2010 жылы гимараттың бастапкы бағаланған пайдалы қызмет мерзімі АХУАЛ: ТҰТАСТАЙ ӘСЕР ЕТУДІҢ ӘДІСІ 2010 жылы технологиялық құрал-жабдықтардың амортизациялық есептеу әдісін өзгерту АХУАЛ: НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕР «Негізгі құрал-жабдықтар» бабы бойынша 560 мың теңге активтер Негізгі құрал-жабдықтардың осы тобы бойынша қолданылатын амортизацияның әдісі Бағаланған пайдалы қызмет мерзімі 5 жыл, жойылу құнының 2010 жылы, қаржы есептемесіне дайындық кезінде ағымдағы есептік Бастапқы сатып алу құны - 560 мың теңге. Үш жылда жинақталған амортизация сомасы - 330 мың Баланстық (қалдық) құны - 230 мың тенге. Келесі түсіндірмелер жасалады: Негізгі құрал-жабдыктарды есептеудің дебет шоты (шамаласақ, 2413 «Машиналар Жинақталған амортизацияны есептеудің кредит шоты (2423 «Машина мен Бөлінбеген пайдалардың кредит шоты (5410 «Бөлінбеген табыс (жабылмаған Егер, осы негізгі қате корпорациялық табыс салығының (пайдаға Дебет шоты 5410 «Бөлінбеген табыс (жабылмаған залал)» Кредит шоты 3110 «Төленетін ағымдағы табыс салығы» - Қаржы есептемесінің 2010 жылғы (меншікті капиталындағы өзгерістер туралы Бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосы негізгі қателіктің түзетілу шамасына 2010 жылдың ішінде 2000 жылы жіберілген қате табылды, Осы қатенің нәтижесінде 2008 жылғы таза табыс 315 Бұл қате бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосын түзету жолымен 2007 ж. Жабдықтардың бастапкы құны - 560 мың теңге 2007 ж. амортизациясы - 110 мың теңге Салық салынғанға дейінгі таза табыстың кемітілуі - 450 Корпорациялық табыс салығының мөлшері - 30% Табыс салығы 3№ Баптардың аты 2007 2008 2009 2010 жылғы 1 Жабдыктардың бастапкы құны 560-қа кемітілген 22 Ағымдағы шығыстар 560-қа артқан 33 Амортизациялар бойынша шығыстар 110-га кемітілген 110-ға кемітілген 44 Салық салынғанға дейінгі таза табыс 450-ге кемітілген артқан 110-ға артқан Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар (30%) 135-ке кемітілген 66 Салық салын-ғаннан кейінгі таза табыс 315-ке кемітілген 77 Жинақталған амортизация (тозу) Кредит 2423-330 Кестенің жалғасы: 88 Бөлінбеген табыс Кредит 5410-161 99 Ағымдағы корпорациялық табыс салығы Кредит 3110-69 2008 ж. Салық салынғанға дейін таза табыстың өсуі 110 мың 2009 ж. Салық салынғанға дейін таза табыстың өсуі - 110 (жыл ішіндегі амортизация) Корпорациялық табыс салығының мөлшері - 30% Табыс салығы бойынша шығыстарды есептегенде таза табыстың өсуі 2010 жылғы қаржы есептемесінің түсініктеме жазбасында негізгі қателерді ШЕШІМІ: ПЕРСПЕКТИВТІ ӘДІС Пайдалы қызмет мерзімінің бағасы өзгерген сәтте ғимараттың баланстық Сатып алғандағы бастапқы құны - 200000 мың теңге. Амортизацияның жинақталған сомасы -(200000 - 500)/20 х 2= Баланстық (қалдық) құны - 180050 мың тенге. Ағымдағы 2010 жылдың және алдағы есептік кезеңнің амортизациясы Амортизацияланған құн амортизацияға жатпайтын жойылу құнының бағалау минусы 2010 жылғы амортизация 179800/28 = 6 421,4 мың Негізгі құрал-жабдықтардың амортизациясы бойынша жыл сайынғы шығыстарға: шығыстарды Жинақталған амортизация есебінің кредит шоты (2421) -6421,4 мың 2010 жылдың қаржы есептемесінің түсініктеме жазбасында бухгалтерлік (есептік) Ал, осы жағдайда пайдалы қызмет мерзімін қайта караудың «Бастапқы бағаланған ғимараттың 2010 жылы пайдалы қызмет мерзімі АХУАЛ: НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕР «Негізгі құрал-жабдықтар» бабы бойынша 560 мың теңге активтер Бағаланған пайдалы қызмет мерзімі 5 жыл, жойылатын құнның 2010 жылғы ағымдағы есептік кезеңнің қаржы есептемесіне дайындық Бастапқы сатып алу құны - 560 мың теңге Үш жылда жинақталған амортизация сомасы - 330 мың Баланстық (қалдық) құн - 230 мың теңге Келесі тусіндірмелер жасалады: Негізгі құрал-жабдықтарды есептеудің дебет шоты (айталық, 2423 «Машиналар Жинақталған амортизацияны есептеудің кредит шоты (2427 «Машиналар мен Бөлінбеген пайдалардың кредит шоты (2423, «Бөлінбеген табыс (жабылмаған Осы негізгі қате табыс салығының (пайдаға салық) шығыстар Дебет шоты 5410 «Бөлінбеген табыс (жабылмаған залал)» Кредит шоты 4310 «Мерзімі ұзартылған табыс салығы» -69 2010 жылғы қаржы есептемесінің (меншікті капиталдағы өзгерістер туралы Бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосы негізгі қатені түзету мөлшеріне Сатып алынған жабдықтардың құны кезеңнің ағымдағы шығыстар құрамына Осы қатенің салдарынан 2007 жылы таза табыс 315 Бұл қате бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосын түзету жолымен 2007 ж. Жабдықтардың бастапқы құны - 560 мың теңге. 2007 ж. амортизация - 110 мың тенге. Салық салынғанға дейін таза табыстың кемітілуі - 450 Табыс салығы бойынша шығыстар есебімен таза табыстың көтерілуі 2009 ж. Салық салынғанға дейін таза табыстың өсуі - 110 2009 ж. Салық салынғанға дейін таза табыстың өсуі - 110 № Баптардың аты 2007 2008 2009 2010 жылғы 11 Жабдықтардың бастапқы құны 560-қа кемітілген 22 Ағымдағы шығыстар 560-қа көтерілген 33 Амортизация бойынша шығыстар 110-ға кемітілген 110-ға кемітілген 44 Салык салынғанға дейінгі таза табыс 450-ге кемітілген 55 Корпорациялық табыс салығы бойынша шы-ғыстар (30%) 135-ке 66 Салық салын-ганнан кейінгі таза табыс 315-ке кемітіл-ген Кестенің жалғасы: 77 Жинақталған амортизация (тозу) Кредит 2423-330 88 Бөлінбеген табыс Кредит 5410-161 99 Мерзімі ұзартылған корпорациялық табыс салығы Кредит 4310-69 2010 ж. қаржы есептемесінің түсініктеме жазбасында негізгі қателерді Түсінікті болу үшін барлық түзетілген сомаларды есептік кезеңі Мысал: Жарғылық капиталға салым ретінде автомобиль келіп түсті. Құрылтайшыдан жарғылық капиталдың салым шотына автомобиль түскен кезде Дебет 2414 Шоғырланбалы сан мынаны құрайды 120 = 15 х Бірінші жылы пайдаланылған амортизацияның (2006 ж.) 44705 (361250 - 3612) х 15: Дебет 7210 2008 жылы есептелген амортизацияның бөліміне негізгі құрал-жабдықтардың барлык 2008 ж. басына қарай жинақталған амортизацияның сальдосы 86429 Құнның біркелкі есептен шығару әдісін пайдаланғанда амортизацияның жылдық Екі әдіс бойынша сальдоның айырмасы 38743 теңге (86429 38743 теңгенің сомасына бөлінбеген пайдаға түзету жасалады. Дебет 2425 2425 2007 жылдың (1.01 - 31.12) жинақталған амортизация сомасы теңгені құрады Үш жыл пайдаланғаннан кейін компания автомобиль бойынша есептелген Алғашқы екі жылда автомобиль құны шоғырландыру әдісімен амортизацияланады. Жойылу құны 3612 теңге болып анықталады. Жойылу құнының адам сенбестей 2 теңгеге дәлдікпен бағаланғанын Сондықтан, әңгіме тек жойылу құнын бағалау турасында болғаны Шоғырланбалы әдіс бойынша есептеліп, жинақталған амортизацияның сомасы екі Үшінші жылы компания есептелген амортизацияның әдісіне катысты есеп 8 «Таза пайда немесе залал, есеп саясатындағы негізгі Есеп саясатына өзгертулер енгізген жағдайда есепке алу реті 8 «Таза пайда немесе залал, есеп саясатындағы негізгі Ретроспективті нүска бойынша Есеп саясатын өзгерту жи-нақталған амортизация Сонымен, жаңадан жасалған есеп айрысуға сәйкес тура желілі Корпорациялық табыс салығы бойынша салық міндеттемелеріне қатысты түзету Барлық бухгалтерлер салық мақсаты үшін салык амортизациясы есеп Салық кодексінде келтірілгендей салық амортизациясы амортизацияның салық мөлшерінен Салық мөлшері құн балансының тобына тұтастай қолданылады. Негізгі Соған орай салық амортизациясы бухгалтерлік амортизациядан тәуелсіз абсолютті Сондықтан, бухгалтерлік есепте амортизацияны есептеу әдісінің өзгеруі салық Егер амортизация бойынша шығыстар амортизацияның шоғырландыру әдісін қолдану Корпорациялык табыс салығы бойынша шығыстар әрі қарай кемітілген. Тұзету жазбасының мәні Есеп саясатына енгізілген өзгерістер есебімен Қаржы есептемесінің мақсаты үшін бухгалтерлік есепте жинақталған амортизацияның Сондықтан, есептелгенге дейінгі агымдағы корпорациялық салық бойынша түзету Түзету жазбасы 3110 «Ағымдағы табыс салығы» шотында емес, Осы жағдайда амортизацияны есептеу әдісінің өзгеруі шығыстардың екі 2007 ж. қаржы есептемесінің түсініктеме жазбасында есеп саясатындағы Түсінікті болу үшін барлық түзету сомаларын есептік кезең №№ Баптардың аты 2006 2007 Қорытынды 2007 ж. 11 Амортизация бойынша шығыстар 20862-ге көтеріл-ген 17881-ге көтеріл-ген 22 Салық салынуға дейінгі таза табыс 20862-ге кемітіл-ген 33 Корпорациялық табыс салығы (30%) бойынша шығыстар 6259-га 44 Салық салын-ғаннан кейінгі таза табыс 14603-ке кемітіл-ген ген 55 Жинактал ған амортизация (тозу) Дебет 2423 -38743 66 Бөлінбеген табыс Кредит 5410 -27120 77 Мерзімі ұзартылган корпорациялық таза табыс салығы Кредит 4310- 11623 Төменде келтірілген қосымшада есеп саясатынан өзгерістер немесе негізгі 1999 ж. қаржы есептемесін жасағанда жіберілген қателерге түзету 8 «Таза пайда немесе залал, негізгі кателер мен Солайша, жіберілген қатенің соңғы нәтижесі бөлінбеген пайдалар (сөзге Жіберілген қателер бойынша түзетулер бөлінбеген пайданың (бөлінбеген табыс) 1. Өткізілген өнімнің өзіндік құны 1999 ж. 6500-ге 1999 ж. өткізілген өнімнің өзіндік құны 2000 ж. Таза пайда 14000 емес, 9450-ге тең болады. Түзетулер бөлінбеген пайдалар туралы есеп беруде (біздің меншікті Шот дебеті 1330 - 6500 Шот кредиті 4310 - 1950 (6500-ден 30%) Кредит 5410 - 4550 (6500 - 1950). 3. ЕСЕП САЯСАТЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ЖӘНЕ НЕГІЗГІ ҚАТЕЛЕРДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ 3.1 Есептік бағалаудағы өзгерістер мен қателіктер Есептік бағалаудағы өзгеріс активтердің және міндеттемелердің өзгеруін туғызғанға Есептік бағалау өзгерісінің әсер етуін перспективалық тану осы Есептік бағалаудағы өзгерістің нәтижесі таза табысты немесе шығынды 1) өзгеріс болған кезеңде, егер ол осы есепті 2) өзгеріс болған кезеңде және болашақ кезеңдерде, егер Есептік бағалаудағы өзгеріс ағымдағы кезеңге немесе ағымдағы және Есептік бағалауды жүргізу процесінің өз табиғатында субъективтік сипаты Бухгалтерлік бағалауды қайта қараудың нәтижесінде өзгерістерге төзіп баққан Бухгалтерлік бағлаудағы өзгерістер нәтижесі екі баламаның бірі бойынша 1. Тек осы өзгеріс енген есептік кезеңде қаржы 2. Өзгеріс енген сол есептік кезенде және болашақ Ағымдағы есептік кезең үшін қаржы есептемесін дайындау барысында Бітпеген өндірістің құнын дұрыс анықтамау және дайын өнімнің Есеп саясаты – бұл ұйымның қаржы есптілігін дайындау Есептік бағалаудағы өзгеріс – бұл активтің немесе міндеттемелердің Негізгі қателерді мына жағдайда түзетуге болады: қаржы есептемесінің Есеп саясатындағы өзгерістер, қаржы есептемесінің көрсеткіштерінде лайыкты өзгеріс Есеп саясаты стандарт ережелеріне сәйкес мынадай: қабылданған халықаралық Ретроспективті тәсіл сондай бір жолмен әркашан қолданылған сияқты Перспективті тәсіл өзгеріс енген күннен бастап болған оқиғалар Халықаралық стандарттарға көшу есеп саясатының не ретроспективті, не Есеп саясатындағы өзгеріс осының алдындағы кезеңдерге қатысты тиісті Кез келген стандартта ақпаратты ашып көрсету бойынша талаптар Негізгі қателерді түзету нәтижесі қаржы есептемесін дайындау барысында ҚОРЫТЫНДЫ Сонымен, қаржы есептемесінде ұсынылатын акпараттардың сенімділік принципін іске Негізгі құрал-жабдықтардың объектілері бойынша пайдалы қызметтің мерзімі, оның - Негізгі тәсіл бойынша өткен есептік кезендерге жататын - Ұйғарынды баламалы тәсіл бойынша негізгі қателерді түзету Кезең ішіндегі таза пайда немесе залал кәсіпорынның кәдуілгі Стандарт кәсіпорын қызметінің нәтижелері туралы ақпаратты бөлек ұсынуды - Кәдуілгі қызметтің пайдасы (таза табыс) немесе залалы - Төтенше оқиғалардың нәтижелері. Стандарт кәсіпорынның пайдалары мен залалдары (табыс пен шығыс) ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР: 1. «Бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру 2. Қазақстандық бухгалтерлік есеп стандарттары. 3. Қаржы министрлігінің 18.09.2002 ж. № 438 бұйрығымен 4. Қаржылық есептіліктің Халықаралық стандарттары, 2005. 5. Қаржы министрлігінің 22.12.2005ж. № 426 бұйрығымен бекітілген 6.Ұлттық қаржылық есептіліктің № 2 стандартын бекіту туралы. 7. Баймуханова С.Б, Бухгалтерлік есеп.-Алматы, 2005. 8. Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп.-Алматы,2003 9. Қабылова Н.Қ. Бухгалтер.-Астана: Фолиант, 2006. 10.Қабылова Н.Қ. Бухгалтерлік есеп теориясы. .-Астана: Фолиант, 2007. 11.Кеулімжаев Қ.К. Қаржылық есеп .-Алматы:Экономика, 2001. 12. Мырзалиев Б.С. Бухгалтерлік есепті жүргізудің қазіргі әдістері. 13.Мырзалиев Б.С. Кәсіпкерлік кызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру.-А,2006. 14.Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп.- Алматы:Экономика, 15.Төлешова Г.Қ. Дамыған қаржылық есеп.-. Алматы: Экономика, 2005. ҚОСЫМША 1 2005 жылғы 22 желтоқсандағы №427 бұйрығымен бекітілген «___» жылдың жай-күйі бойынша кірістер мен шығыстар туралы есеп (2-нысан) Ұйымның атауы _____________________________________ Ұйым қызметінің түрі ________________________________ Ұйымдастыру-құқыктық нысан ________________________ Ұйымның заңды мекен-жайы __________________________ мың теңге Көрсеткіштердін атауы Жол коды Есептік кезеңнің сонында Есептік Өнімдерді сату мен қызметтер көрсетуден түскен кіріс 010 Сатылған өнімдер мен көрсетілген қызметтердің өзіндік кұны 020 Жалпы пайда (010 жол - 020 жол) 030 Каржыландырудан түскен кірістер 040 Өзге де кірістер 050 Өнімдерді сату мен қызметтер көрсетуге арналған шығысгар 060 Әкімшілік шығыстар 070 Каржыландыруға арналған шығыстар 080 Өзге де шығыстар 090 Үлес қосу әдісімен есептелетін ұйымдардың пайдасы мен залалының Жалғасатын қызмет кезеңіндегі пайда (ОЗО-жол+040-жол+050-жол - 060-жол - Кестенің жалғасы: Тоқтатылған кызметтен түскен пайда (залал) 120 Салық салғанға дейінгі пайда (залал)(110-жол+/-120-жол) 130 Корпорациялык табыс салығы бойынша шығысгар 140 Аздық үлесті шегергенге дейінгі кезеңдегі жиынтық пайда (залал) Аздык үлесі 160 Кезендегі жиынтык пайда 170 Акцияға арналған пайда Басшы ___________________ (аты-жөні) Бас бухгалтер______________ (аты-жөні) Мөр орны ҚОСЫМША 2 Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2005 жылғы 22 желтоқсандағы « » ақша қозғалысы туралы есеп (тура әдіс) (3-нысан) Ұйымньың атауы________________________________ Ұйым қызметінің түрі___________________________ Ұйымдастыру-кұкықтык нысан__________________ Ұйымның занды мекен-жайы____________________ теңге Көрсеткіштердің атауы Жол коды Есептік кезеңнің соңында 1 2 3 4 1. Операциялык қызметтен ақша қаражаттарының қозғалысы 1. Ақша қаражаттарыньң түсуі, барлығы 010 Оның ішінде: Тауарларды сату 011 Қызметтер көрсету 012 Алынған аванстар 013 Дивидендтер 014 Өзге де түсімдер 015 2. Ақша қаражаттарының істен шығуы, Барлығы 020 Оның ішіңде: Тауарлар мен қызметтер үшін берушілердең төлемдері 021 Берілген аванстар 022 Жалақы бойынша төлемдер 023 Карыздар бойынша сыйақылар төлеу 024 Корпорациялық табыс салығы 025 Бюджетке төленетін басқа да төлемдер 026 Өзге де төлемдер 027 Кестенің жалғасы: 1 2 3 4 3. Операциялық қызметтен түскен ақша қаражаттарьның таза сомасы 030 2. Инвестициялық қызметтен түскен ақша қаражаттарының қозғалысы 1.Ақша қаражатарының түсуі, барлығы 040 Оның ішінде: Негізгі кұралдарды сату 041 Материалдық емес активтерді сату 042 Басқа ұзақ мерзімді активтерді сату 043 Қаржы активтерін сату 044 Басқа ұйымдарға берілетін қарыздарды өтеу 045 Фьючерстік және форвардтык келісімшарттар, опциондар мен своптар 046 өзге де түсімдер 047 2. Ақша қаражаттарының істен шығуы, барлығы 050 Оның ішінде: Негізгі құрардарды сатып алу 051 Материалдық емес активтерді сатып алу 052 Басқа ұзақ мерзімді активтерді сатып алу 053 Қаржы активтерін сатып алу 054 Басқа ұйымдарға қарыздар беру 055 Фьючерстік және форвардтық келісімшарттар, опциондар мен своптар 056 өзге де төлемдер 057 3. Инвестициялык қызметтен түскен ақша қаражаттарының таза сомасы 3. Қаржы қызметінен түскен ақша қаражаттарының қозгалысы 1. Ақша қаражаттарыньщ түсуі, барлығы 070 Оның ішінде: Акциялардың және басқа да бағалы қағаздардың эмиссиясы 071 Қарыздар алу 072 Кестенің жалғасы: Қаржыланатын жалгерлік бойынша сыйақы алу 073 Өзге де түсімдер 074 2. Ақша қаражаттарының істен шығуы, барлығы 080 Оның ішінде: Қарыздарды өтеу 081 Меншік акцияларды сатып алу 082 Дивидендтерді төлеу 083 өзгелер 084 3. Қаржылық қызметтен түскен ақша қаражаттарының таза сомасы Жиыны: Ақша қаражаттарының көбеюі (+)/ - азаюы Есептік кезең басындағы ақша қаражаты мен олардың Басшы ___________________ (аты-жөні) Бас бухгалтер______________ (аты-жөні) Мөр орны 3