АТС ақпараттық жүйесін жобалау және Delphi-де мәліметтер базасын құру
АТС жүйесі
Мазмұны
Кіріспе............................................................................................................................5
1.Есептің қойылымы (мақсаты, шарты, программаның қандай
1.1.Кіру құжатты (формасы, атауы)............................................................................7
1.2.Шығу құжаты (кесте формасы)............................................................................12
2.Программалық жабдықтау (фильтрация,т.б).........................................................14
3.Терминологиялық сөздер........................................................................................18
4.Листинг.....................................................................................................................19
Қорытынды...............................................................................................................21
Қолданылған әдебиеттер тізімі..............................................................................22
Қосымша....................................................................................................................23
Кіріспе
Ақпараттық жүйелер(АЖ) – экономикалық объектіні басқаруға
экономикалық ақпараттың негізгі құрамдық өлшем бірлігін
мәліметтерді үлгілік (модельдік) өңдеу мен есеп
уақытқа қарай – экономикалық есептер мен
уақытша іс тәртібімен әкімдік–үйымдастыру құрылымына басқарылатын
Қазіргі уақытта әр түрлі мақсатта қолданылатын
басқару объектісінің сипатымен;
АЖ–ны тұрғызу мен жұмыс істетудің жинақталған
басқару және басқарылушы жүйелерінің құрылымымен;
мәліметтерді жинауда, өткізіп беруде және өндеуде
АЖ–ны басқару объектісінің жетекшілік тұрғысымен және
АЖ – бұл ақпараттық жүйелер
Мұндағы АЖ жобасы – бұл АЖ-ны
Ал, АЕЖ - деп ақпараттық жүйелер
АЖ-ның келесi есебi –шешiмдердi қабылдау үшiн
Оның негiзгi есебi АЖ-ның үлкен көлемдегi
жүйенiң iшiнде және сыртында болып жатқандар
шешiмдер ережесi туралы ақпаратпен жабдыктау(нұсқаулар, мөлшерлер
шешiмдердi қабылдауға, қолдануға болатындай объектiнiң ортасы
басқарылатын кезеңдер барысын бақылау және басқарылатын
шешiм қабылдау үшiн өңделген мәлiметтерден керектi
шешiмдi қабылдау үшiн әкiмшiлiк және себептiк
қабылданған шешiмдердiң орындалуын бақылау.
1. Есептің қойылымы (мақсаты, шарты, программаның
Мәліметтер базасы - деп деректердің электрондық
Мәліметтер базасы – ақпаратты сақтауды және
- қайшылықсыз
- артықсыз
- тұтас
Мәліметтер базасы басқару жүйесі деректер базасын
Бұл курстық жұмыстың программасының мақсаты –
1.1. Кiру құжаты
Кiру құжаты – бұл ақпараттық жүйелер
Мәліметтер базасын құру техникасы
Қарапайым ақпараттық жүйенi құруда Delphi-дiң МБ-мен
МБ-ын құру;
жоба құру;
Мәліметтер базасы(МБ) мен жобадан басқа АЖ-ге
Қарапайым кезде МБ бiр кестеден тұрады.
Мәліметтердің ұйымдастыру - түріне байланысты мәліметтер
- иерархиялық
- желілік
- реляциялық
- объектілі–бағытталған
Иерархиялық модельде деректер ағаштәріздес (иерархиялық) құрылым
Желілік модельде деректер ерікті граф түрінде
Объектілі–бағытталған модельде мәліметтер базасының жазбасы объект
Мәліметтер базасының кестесін құру
Деректер базасын құрайтын кестелер қатты дискідегі
Өріс мүмкін болатын типтің деректерін қамтиды.
- өріс сипаты
- кілт
- индекс
- өрістің мәтініне шек қою
- кестелер арсындағы біртұтастықты сақтау
- парольдер
кіреді. Кестені құрғанда кестенің аты және
Ал енді мәліметтер базасымен жұмыс жасамас
Жаңа кестені құру келесі команда бойынша
Құрылып жатқан кестенің әрбір өрісіне бір
Кестенің қасиетін беру
Validity Checks – бұл қасиет кестенің
Table Lookup – бұл бөлім берілген
Secondary Index – бұл бөлім ары
Жаңа индекс құру үшін Define –
Индексі таңдалғаннан кейін, оның индексін беретін
Referential Integrity – бұл бөлім әртүрлі
Update Rule – радиобатырмалар тобы егер
Strict Referential индекстерін орнатқанда Paradox –тың
Барлық операциялар біткеннен кейін құрылған сілтеме
Table Language – бұл бөлім BDE
Dependent Tables – бұл бөлім Referential
Барлық керекті құрылымдық мәліметтер кестеге еңгізілгеннен
dBase және Paradox форматының кестелері. Delphi–дің
dBase кестесі персоналды компьютерлерге арналған бірінші
1.1. кестесінде dBase кестесінің өрістік тип
Тип Белгіленуi Мәннің мазмұны
Character C Символдық қатар. Ұзындығы 256
Float F Жүзбелі нүкте саны. Дәлдігі
Number N BCD форматындағы екілік–ондық жүйесінің
Date D Күн.
Logical L Логикалық мән.
Memo M Символдық мән. Ұзындығы шектелмеген.
Ole O Форматтағы деректер. Деректер DBT
Binare B Байттар тізбегі. Ұзындығы шектелмеген.
Кесте 1.1. dBase кестесінің өріс типі.
dBase кестесі жеткілікті қарапайым және дискіде
DBF – кестелік деректер.
DBT – үлкен екілі объектілі деректер,
MDX – колданба индекстер
NDX – dBase форматтық кестесін колдамайтын
dBase кестесінде өріс аты әріптер мен
dBase кестесінің кемшілігі - оның
Paradox кестесі деректер базасын құруға және
Оның негізгі артықшылықтарын атап өтейік:
- деректердің тұтастығын
- әртүрлі типті деректерді ұсынуға арналған
- енгізілген деректерді тексеруді
- кестенің парольдық қорғанысын қамтамасыз етеді.
BDE Administrator DELPHI қолданбасы деректер базасына
Деректер базасымен жұмыс, ережеге сай, бірқолданушылық
STANDART типті драйверлерді тек Paradox, dBase,
Жергілікті деректер базасына қатынау үшін BDE
1.2. Шығу құжаты
Кейбір кезде пайдаланушыға қазіргі уақыттағы мәліметтер
Енді осы формаға Rave бетінен RvDataSetConnection
Енді формаға RvProgect компонентін орналастырамыз. Осымен
Отчет формасы аяқталды, енді оны Delphi
RvProject1.Execute;
программасын жазамыз.
Сонда біздің аяқталған отчетіміз мынандай болады:
2. Программалық жабдықтау
Программалық жабдықтау деп, ТЖЖ–ны жұмыс істетуде
Жалпы программалық жабдықтау – бұл жабдықтаудың
Амалдық (операциялық) жүйе – ол есептеу
Есептеу кезеңін ұйымдастырудың тиімділігі АЖ–ның тәсілін,
Сынаққа арналған программалар (тесттер) ДЭЕМ–нің жұмыс
Арнаулы программалық жабдықтауға ҚПП мен бөлек
Мәліметтерді фильтрлеу
Table компоненті мәліметтерді бейнелеп, реттеп, түзетіп
Filtred – фильтрацияны қосып, ажыратады (true,
Filter – өріс мәнін шектейтін жолдық
Мысалы: Біздің программада фильтрацияны жасау үшін
procedure TForm1.BitBtn2Click(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup2.ItemIndex of
0: Table1.Filter:='(Fam='''+Edit1.Text+'*'+''')';
1:Table1.Filter:='(Name='''+Edit1.Text+'*'+''')';
2:Table1.Filter:='(Tel='''+Edit1.Text+'*'+''')';
3:Table1.Filter:='';
end;
end;
procedure TForm1.RadioGroup2Click(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup2.ItemIndex of
0,1,2:begin
GroupBox1.Visible:=true;
Edit1.Visible:=true;
end;
3:begin
GroupBox1.Visible:=false;
Edit1.Visible:=false;
end;
end;
if RadioGroup2.ItemIndex=0 then Edit1.SetFocus;
if RadioGroup2.ItemIndex=1 then Edit1.SetFocus;
if RadioGroup2.ItemIndex=2 then Edit1.SetFocus;
end;
Осы программа арқылы біздің фильтрация жұмыс
Filter options – фильтрациялау ерекшілігін беру.
Фильтрацияны есептелінетін өрістерге қолдануға болмайды.Мәліметтерде фильтрлеу
Мәліметтерді іздеу
Жазбаларды іздеу, белгілі - бір
Біздің программада жазбаларды жол бойынша іздейміз.
Locate функциясы жолдың берілген мәнімен іздейді.
Options параметрі жолды іздеу барысында мін
LoCaseInsensitive (әріп регистрі саналмайды);
LoPartialKey(мәндердің бөліктік сәйкес келуін қабылдайды).
Енді мысал ретінде бөліктеп іздеуді қарастырайық.
procedure TForm1.Edit2Change(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup3.itemIndex of
0:Table1.IndexFieldNames:='Fam';
1:Table1.IndexFieldNames:='Gorod';
2:Table1.IndexFieldNames:='Adres';
end;
Table1.FindNearest([Edit2.Text]);
end;
procedure TForm1.RadioGroup3Click(Sender: TObject);
begin
if RadioGroup3.ItemIndex=0 then Edit2.SetFocus;
if RadioGroup3.ItemIndex=1 then Edit2.SetFocus;
if RadioGroup3.ItemIndex=2 then Edit2.SetFocus;
end;
Мәліметтерді іздеу жобада төмендегідей жүзеге асады:
3.Терминология
МББЖ Мәлiметтер базасын басқару жүйесi.
МБ МББЖ мәлiметтерiн, объектiлерiн сақтауға арналған
Кесте МБ-ның негiзгi объектiсi, ақпараттың сақтаушысы.
Мәлiмет Сақтауға және бiрнеше рет хабарласуға
Форма Мәлiметтердi экранда көрсетуге және оларды
Отчёт Мәлiметтердi печатьқа шығаруды көрсететiн бейне.
Жазба Кестедегi жол аналогы .
Өрic Delphi-дегi кесте элементi.
Кiлттiк өрiс Өрiс, оның мағынасы кестедегi
4.Листинг
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics,
Dialogs, DB, Grids, DBGrids, DBTables, ExtCtrls,
Buttons, ComCtrls, RpRave, RpDefine, RpCon, RpConDS;
type
TForm1 = class(TForm)
DataSource1: TDataSource;
Table1: TTable;
DBGrid1: TDBGrid;
Table1Tel: TFloatField;
Table1Fam: TStringField;
Table1Name: TStringField;
Table1Adres: TStringField;
Table1Gorod: TStringField;
DBNavigator1: TDBNavigator;
Table1Num: TAutoIncField;
PageControl1: TPageControl;
TabSheet1: TTabSheet;
TabSheet2: TTabSheet;
TabSheet3: TTabSheet;
RadioGroup1: TRadioGroup;
BitBtn1: TBitBtn;
RadioGroup2: TRadioGroup;
BitBtn2: TBitBtn;
GroupBox1: TGroupBox;
Edit1: TEdit;
RadioGroup3: TRadioGroup;
Edit2: TEdit;
Table2: TTable;
RvDataSetConnection1: TRvDataSetConnection;
RvProject1: TRvProject;
GroupBox2: TGroupBox;
BitBtn3: TBitBtn;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure FormDestroy(Sender: TObject);
procedure BitBtn1Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn2Click(Sender: TObject);
procedure Edit2Change(Sender: TObject);
procedure RadioGroup2Click(Sender: TObject);
procedure RadioGroup3Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn3Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
implementation
{$R *.dfm}
Қорытынды
Аталмыш курстық жұмыс өз деңгейінде жазылды.
Сонымен дайындалған жұмыс көздеген
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
А.Я. Архангельский. Программирование в Delphi7. Москва,
А. Хомоненко, В. Гофман, Е. Мещеряков,
С. В. Федотова. Создание Windows –
А. Я. Архангельский. Приемы программирования в
Халықова, Бостанов, Тұрғанбаев. “Объектілі бағдарланған программалау
Қосымша
procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
Table1.Active:=true;
height:=590;
width:=790;
Table1.Filtered:=true;
end;
procedure TForm1.FormDestroy(Sender: TObject);
begin
Table1.Active:=false;
Table1.Filtered:=false;
Form1:=nil;
end;
procedure TForm1.BitBtn1Click(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup1.ItemIndex of
0:Table1.IndexName:='Famname';
1:Table1.IndexName:='Imia';
2:Table1.IndexName:='Mesto';
3:Table1.IndexName:='';
end;
end;
procedure TForm1.BitBtn2Click(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup2.ItemIndex of
0: Table1.Filter:='(Fam='''+Edit1.Text+'*'+''')';
1:Table1.Filter:='(Name='''+Edit1.Text+'*'+''')';
2:Table1.Filter:='(Tel='''+Edit1.Text+'*'+''')';
3:Table1.Filter:='';
end;
end;
procedure TForm1.Edit2Change(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup3.itemIndex of
0:Table1.IndexFieldNames:='Fam';
1:Table1.IndexFieldNames:='Gorod';
2:Table1.IndexFieldNames:='Adres';
end;
Table1.FindNearest([Edit2.Text]);
end;
procedure TForm1.RadioGroup2Click(Sender: TObject);
begin
case RadioGroup2.ItemIndex of
0,1,2:begin
GroupBox1.Visible:=true;
Edit1.Visible:=true;
end;
3:begin
GroupBox1.Visible:=false;
Edit1.Visible:=false;
end;
end;
if RadioGroup2.ItemIndex=0 then Edit1.SetFocus;
if RadioGroup2.ItemIndex=1 then Edit1.SetFocus;
if RadioGroup2.ItemIndex=2 then Edit1.SetFocus;
end;
procedure TForm1.RadioGroup3Click(Sender: TObject);
begin
if RadioGroup3.ItemIndex=0 then Edit2.SetFocus;
if RadioGroup3.ItemIndex=1 then Edit2.SetFocus;
if RadioGroup3.ItemIndex=2 then Edit2.SetFocus;
end;
procedure TForm1.BitBtn3Click(Sender: TObject);
begin
RvProject1.Execute;
end;
end.
5
BDE
ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫ
ҚОЛДАНБА
Программалық жабдықтау
Арнайын программалық жабдықтау
Жалпы программалық жабдықтау
Программалық өнімді тұрғызу жабдығы
Амалдық (операциялық) жүйе
Сынаққа арналған программалар
Қолданбалы программалвр пакеті
Жеке есептерді шешетін программалар
Пікірлер жүктелуде…