Биосфераның құрылымы мен ондағы заттардың биохимиялық айналымы

 АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӨСІМДІКТЕР ФИЗИОЛОГИЯСЫ БИОХИМИЯСЫ ЭКОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ ТАҚЫРЫБЫ: БИОСФЕРАДАҒЫ ЗАТ АЙНАЛЫМДАРЫ МЕН БИОХИМИЯЛЫҚ ЦИКЛДЕРІ ТЕКСЕРГЕН: ҚОЙБАҒАРОВА Б.Х. ОРЫНДАҒАН: АДИЛЬГЕРЕЕВА А. БАҒАСЫ:__________ АЛМАТЫ-2007 БИОСФЕРАДАҒЫ ЗАТ АЙНАЛЫМДАРЫ МЕН БИОХИМИЯЛЫҚ ЦИКЛДЕРІ Сырттай қарағанда тірі организмдер мен өлі Жер бетін мекендейтін бүкіл тірі организмдердің В.И. Вернадский биосферадагы тіршілік үрдістерін жан-жақты Биогенді заттарға сутек, оттек, көміртек, азот, Бұл биохимиялық қосылыстар биосферадагы тірі организмдердің В.И.Вернадский биосфераның пайда болу, даму және Алғашқы кезде проблема биосфералардағы зат пен Биосфераға күннен секундына 1.1.1025 калория энергия В.И.Вернадский биосферадагы зат және энергия айналымдарының Б.И.Вернадскийдің дәлелдеуінше адамзат баласы теңдесі жоқ Академик В.И.Вернадский өзінің 1944 жылы жазған БИОСФЕРА ҚҰРЫЛЫСЫ Биосфера - грекше биос - өмір Бұл терминді 1875 жьшы бірінші рет Биосфера негізінен үш қабаттан құралады: Олар: Атмосфера - жер шарын түгелдей орап Атмосфера негізінен - тропосфера, стратосфера және Тропосфера - грекше тропос - бұрылысы, Стратосфера - латынша төсем және сфера Ионосфера - қозғалғыш қабат деген сөзінен Ионосферада газдардың тек жекелеген, молекулалары, иондары Көпке дейін ғалымдар ауаның массасын білмей Ауа күн сәулесінен келетін жарықты шашыратып, Гидросфера - табиғи су қоймаларынан (мұхиттардан, Литосфера - Жердің қатты қабаты. Ол Атмосферадағы биосфераның жоғары шегі 20 километр Литосферадағы биосфераның төменгі шегі 2000-3000 метрге Биосфераның ең жоғарғы даму (стадиясы ноосфера БИОСФЕРАДАҒЫ ЗАТТАРДЫҢ БИОХИМИЯЛЫҚ. Биосферада үнемі болып тұрады. Ол тірі В.И.Вернадскийдің ілімі бойынша, тірі организмдер күн Жерге күннен секундына 1,1.1026 калория энергия Фотосинтез процесінде бөлініп шыққан оттегі бүкіл Жер бетіндегі жасыл өсімдіктер мен судағы Жер жүзіндегі өсімдіктердің массасы 323 миллиард Тірі организмдер жылына 93 миллиард тонна Осы мөлшерде көміртегі ауадагы көмір қышқыл Көмір қышқыл газы ауаға жануартаулардың атқылауынан, Мұхиттарда 1,3.1014 тонна көмір қышқыл газы Жан-жануарлар және басқадай тірі организмдердің бойындағы Бұл айналым екі процеспен өтеді: 1) Айналым жасайтын элементтердің қабілеті бәрінде бірдей Биосферадағы органикалық заттардың түзілуінде көміртегі, оттегі, Биосфера өте көлемді болғандықтан және жердің Абиотикалық және биотикалық факторлар бірімен-бірі тығыз ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ: 1. Г.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология». Алматы-2002,б. 2. А.Биғашев, Р.Білдебаева «Қазақстан топырағы және 3. Ж.Ақбасова, Г.Ә.Сайнова «Экология», А., 2003. 4. Ж.Жатқанбаева «Экология негіздері», А., 2004. ЖОСПАРЫ: 1. БИОСФЕРА ТУРАЛЫ ТҮСІНІК 2. БИОСФЕРАНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ 3. БИОСФЕРАДАҒЫ ЗАТТАРДЫҢ ХИМИЯЛЫҚ АЙНАЛЫМЫ 4. ҚОРЫТЫНДЫ 5. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР