Кәсіпорынның өнім-нарықтық стратегиясын қалыптастыру және бұйымдардың нарықтық бәсекеге қабілеттігін бағалау

 МАЗМҰНЫ Кіріспе 1 «Ұсыныстар портфеліне» кіретін және жасап шығарылатын бұйымдардың 2 Кәсіпорынның өнім-нарықтық стратегиясын қалыптастыру Қорытынды Әдебиеттер тізімі Қосымша Кіріспе Курстық жұмыстың мақсаты: студенттердің теоретикалық білімдерін бекіту және Курстық жұмыстың негізгі мәселелері: Студенттердің нарық жағдайында ұйымдарды тұжырымдамалық жобалаудың әдістерін зерделеуі Ұйымдарды жобалау кезінде өз бетінше жұмыс істеудің дағдыларын Өнім өндірісінің объектілерін және ауқымдарын таңдаған кезде қабылданатын Зерттеушілік жұмыстың тәжірибесін қалыптастыру. Басқарушылық шешімдерді негіздеудің қазіргі заманғы құралдары мен әдістерін Жұмыстың мазмұны: Берілген алғашқы деректерге сәйкес өнімнің белгілі бір түрін Ұйымды тұжырымдамалық жобалау барысында басқарушылық шешімдерді жасап шығару - жобаланатын ұйымды құру және барынша ұзақ - шығарылатын өнімді сатып өткізу нарықтарында кәсіпорынның - кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайы. Берілген мақсаттарға қол жеткізу үшін іске асырылатын шаралар - шығарылатын өнімнің ассортименті жайлы негізделген шешімдерді қабылдау; - өнім өндірісінің ауқымдарын негіздеу; - өнімді сатып өткізудің ең жақсы Курстық жұмысты орындаған кезде басқарушылық шешімдерді негіздеудің қазіргі - шығарылатын бұйымдардың бәсекеге қабілеттілігін бағалау әдістері: сарапшылық бағалар әдістері; - Бостон Консультативтік Тобы (БКТ) матрицасының әдісі – - залалсыздық шегін (точка безубыточности) есептеу әдісі («break-even Курстық жұмысты орындауға қажетті бастапқы деректер „Қосымша“-да келтірілген 1 «Ұсыныстар портфеліне» кіретін және жасап шығарылатын бұйымдардың 1 кесте – №21 нұсқа бойынша кәсіпорынның «ұсыныстар кіретін бұйымдарының жиынтығы Бұйым Түрі Нұсқа 21 1. Жұмыс столы 1.1 боялған - 1.2 лакталған Х 1.3 шыны Х 2. Кішігірім стол (қосалқы стол) 2.1 боялған Х 2.2 лакталған - 2.3 шыны X Нарықтардың және өндіріс объектілерінің маркетингтік зерттеулерін өткізейік. Бұл Бұйымдардың ғылыми-техникалық деңгейінің (ҒТД) бағалануы бұйымдар параметрлері маңыздылығының 2-кесте – Бұйым параметрлері маңыздылығын бағалау Бұйым: Лакталған жұмыс столы Параметрлер Сарапшылар Маңыздылығы Түрлендірме (вариация) коэффициенті 1 2 3 4 Салмағы, кг 0,20 0,25 0,25 0,20 0,2250 12,8 Төзімділігі, жыл 0,20 0,15 0,20 0,25 0,2000 20,4 Әсемділігі, балл 0,20 0,25 0,15 0,20 0,2000 20,4 Ыңғайлылығы, балл 0,20 0,20 0,20 0,15 0,1875 13,3 Қауіпсіздігі, балл 0,20 0,15 0,20 0,20 0,1875 13,3 Бұйым: Шыны жұмыс столы Параметрлер Сарапшылар Маңыздылығы Түрлендірме (вариация) коэффициенті 1 2 3 4 Салмағы, кг 0,30 0,30 0,30 0,29 Төзімділігі, жыл 0,15 0,10 0,10 0,13 0,1200 20,4 Әсемділігі, балл 0,25 0,20 0,20 0,30 0,2380 20,1 Ыңғайлылығы, балл 0,10 0,15 0,10 0,13 0,12 20,4 Қауіпсіздігі, балл 0,20 0,25 0,30 0,15 0,2250 28,7 Бұйым: Боялған қосалқы стол Параметрлер Сарапшылар Маңыздылығы Түрлендірме (вариация) коэффициенті 1 2 3 4 Салмағы, кг 0,18 0,20 0,20 0,20 0,1950 5,1 Төзімділігі, жыл 0,25 0,20 0,20 0,30 0,2380 20,1 Әсемділігі, балл 0,15 0,10 0,13 0,10 0,1200 20,4 Ыңғайлылығы, балл 0,20 0,20 0,18 0,18 0,1900 6,1 Қауіпсіздігі, балл 0,22 0,30 0,29 0,22 0,2575 16,9 Бұйым: Шыны қосалқы стол Параметрлер Сарапшылар Маңыздылығы Түрлендірме (вариация) коэффициенті 1 2 3 4 Салмағы, кг 0,30 0,30 0,30 0,28 0,2950 5,12 Төзімділігі, жыл 0,13 0,15 0,10 0,10 0,1200 20,4 Әсемділігі, балл 0,20 0,18 0,15 0,19 0,1800 12,0 Ыңғайлылығы, балл 0,12 0,12 0,15 0,13 0,1300 10,8 Қауіпсіздігі, балл 0,25 0,25 0,30 0,30 0,2750 10,5 2-кестедегі түрлендірме (вариация) коэффициенттерінің сан мәндері 33,3%-дан аспағандығынан, Қарастырылатын бұйымның бәсекеге қабілеттілігі деңгейін бағалау үшін Қ3 3-кесте – Бұйымның бәсекеге қабілеттілік деңгейін бағалау Бұйым: Лакталған жұмыс столы Параметрлер Маңыз-дылығы Ұқсасы (аналогы) [елі] Мәні: Жеке (дербес) бұйым бойынша ұқсасы (аналогы) бойынша Салмағы, кг 0,2250 Германия 19,1 18,6 0,974 0,220 Төзімділігі,жыл 0,2000 Германия 10 8 0,125 0,250 Әсемділігі, балл 0,2000 Германия 4 Ыңғайлылығы, балл 0,1875 Германия 3 4 0,750 0,141 Қауіпсіздігі, балл 0,1875 Германия 3 4 0,750 0,141 Бәсекеге қабілеттілігін (ҒТД) бағалау 1,019 Шығындар айнымалы, а.б. 92 400 тұрақты, мың а.б. 792 000 Бұйым: Шыны жұмыс столы Параметрлер Маңыз-дылығы Ұқсасы (аналогы) [елі] Мәні: Жеке (дербес) Бұйым бойын-ша ұқсасы (аналогы) бойынша Салмағы, кг 0,2980 Германия 24,4 18,6 0,763 Төзімділігі,жыл 0,1200 Германия 8 8 1,000 0,120 Әсемділігі, балл 0,2380 Германия 4 3 1,334 Ыңғайлылығы, балл 0,1200 Германия 2 4 0,500 Қауіпсіздігі, балл 0,2250 Германия 5 4 1,250 Бәсекеге қабілеттілігін (ҒТД) бағалау 1,008 Шығындар айнымалы, а.б. 92 400 тұрақты, мың а.б. 792 000 Бұйым: Боялған қосалқы стол Параметрлер Маңыз-дылығы Ұқсасы (аналогы) [елі] Мәні: Жеке (дербес) бұйым бойынша ұқсасы (аналогы) бойынша Салмағы, кг 0,1950 Франция 8,2 7,9 0,964 0,188 Төзімділігі,жыл 0,2380 Франция 15 8 1,875 0,446 Әсемділігі, балл 0,1200 Франция 2 4 0,500 0,060 Ыңғайлылығы, балл 0,1900 Франция 4 4 1,000 0,190 Қауіпсіздігі, балл 0,2575 Франция 4 4 1,000 0,258 Бәсекеге қабілеттілігін (ҒТД) бағалау 1,142 Шығындар айнымалы, а.б. 61 600 тұрақты, мың а.б. 429 000 Бұйым: Шыны қосалқы стол Параметрлер Маңызды-лығы Ұқсасы (аналогы) [елі] Мәні: Жеке (дербес) бұйым бойынша ұқсасы (аналогы) бойынша Салмағы, кг 0,2950 Германия 12,1 8,6 0,711 0,21 Төзімділігі,жыл 0,1200 Германия 8 10 0,800 0,096 Әсемділігі, балл 0,1800 Германия 5 4 1,250 0,225 Ыңғайлылығы, балл 0,1300 Германия 3 3 1,000 0,130 Қауіпсіздігі, балл 0,2750 Германия 5 3 1,667 0,459 Бәсекеге қабілеттілігін (ҒТД) бағалау 1,120 Шығындар айнымалы, а.б. тұрақты, мың а.б. 429 000 «Ұсыныстар портфеліне» кіретін барлық бұйымдардың бәсекеге қабілеттілік деңгейін 4-кесте – «Ұсыныстар портфеліне» кіретін бұйымдар сапасының деңгейі Бұйым Түрі Нұсқа 21 ҒТД Сапа деңгейі 1. Жұмыс столы 1.1 Боялған - 1.2 Лакталған Х 1,019 жоғары 1.3 Шыны Х 1,008 жоғары 2. Кішігірім стол (қосалқы стол) 1.1 Боялған Х 1.2 Лакталған - 1.3 Шыны X 1,120 жоғары «Ұсыныстар портфеліне» кіретін бұйымдар сапасының деңгейін нарықтарда сатылатын 5-кесте – «Ұсыныстар портфеліне» кіретін бұйымдарды сатып өткізудің перспективалық нарықтары Бұйым Түрі Нарықтар 1 2 3 4 5 1. Жұмыс столы 1.1 Боялған - - - 1.2 Лакталған Х - - - - 1.3 Шыны Х - - - - 2. Кішігірім стол (қосалқы стол) 1.1 Боялған - 1.2 Лакталған - - - - - 1.3 Шыны - - Х - - 5-кестедегі кабілеттік денгейі бойынша сапа денгейін анықтаймыз.Ең мықты 2 Кәсіпорынның өнім-нарықтық стратегиясын қалыптастыру Кәсіпорынның өнім-нарықтық стратегиясын қалыптастыру үшін Бостон Консультативтік Тобының «Ұсыныстар портфеліне» кіретін бұйымдарды сатып өткізудің перспективалық нарықтарын 6-кесте – Алдын ала БКТ матрицасын салу үшін Көрсеткіш «Ұсыныстар портфелінен» бұйымдар Жұмыс столы Қосалқы стол боялған лакталған шыны боялған лакталған шыны НАРЫҚ 1 Нарықтың сиымдылығы, мың дана 1000 600 Нарықтың өсуі, % 4 14 Ең мықты бәсекелестің үлесі, % 12 8 Нарықтың жобаланатын үлесі, % 20 15 Бұйымды са-тып өткізудің жоспарлана-тын бағасы, а.б. 130000 120000 Сатып өткізу-дің жоспарла-натын көлемі, мың дана млн а.б. 11 1430 9 1080 Бұйымның жалпы сатып өткізудегі үлесі, % 32,5 24,5 Нарықтың са-лыстырмалы үлесі, бірлік 1,6 1,875 НАРЫҚ 3 Нарықтың сиымдылығы, мың дана 850 900 Нарықтың өсуі, % 3 8 Ең мықты бәсекелестің үлесі, % 7 8 Нарықтың жобаланатын үлесі, % 10 10 Бұйымды са-тып өткізудің жоспарлана-тын бағасы, а.б. 65000 75000 Сатып өткізу-дің жоспарла-натын көлемі, мың дана млн а.б. 14,9 968,5 12,3 922,5 Бұйымның жалпы сатып өткізудегі үлесі, % 22 21 Нарықтың са-лыстырмалы үлесі, бірлік 1,43 1,25 Сатып өткізудің жалпы көлемінде бұйымның үлестерін анықтау үшін 7-кесте – Перспективалық нарықтардағы бұйымдарды сатудың бастапқы Бұйым Түрі Нарықтар Барлық 1 2 3 4 5 1. Жұмыс столы 1.1 Боялған - - - 1.2 Лакталған 1430 - - 1.3 Шыны 1080 - - - - 1080 2. Кішігірім стол (қосалқы стол) 2.1 Боялған - 2.2 Лакталған - - - - - - 2.3 Шыны - Барлығы: 2510 - 1891 - - 4401 8-кесте – Сатып өткізудің жалпы көлемінде бұйымдардың бастапқы Бұйым Түрі Нарықтар Барлығы 1 2 3 4 5 1. Жұмыс столы 1.1 Боялған - - - 1.2 Лакталған 32,5 - - - - 32,5 1.3 Шыны 24,5 - - - - 24,5 2. Кішігірім стол (қосалқы стол) 2.1 Боялған - 2.2 Лакталған - - - - - - 2.3 Шыны - - Барлығы: 57 - 43 - Ақырғы түрінде алдын ала БКТ матрицасын салу үшін 9-кесте - Алдын-ала БКТ матрицасын салу үшін деректердің Көрсеткіштер Шаруашылық етудің стратегиялық аймақтарының нөмірлері (ШСА) (121) (131) (213) (233) Нарықтың өсуі % 4 14 3 8 Нарықтың салыстырмалы үлесі, бірлік 1,6 1.875 1,43 1,25 Сатып өткізудің жалпы көлеміндегі бұйымның үлесі % 32,5 24,5 22 21 Ескерту: шаруашылық етудің стратегиялық аймақтарын нөмірлеген кезде бірінші 9-кестеде келтірілген ақпаратты пайдалана отырып, алдын ала БКТ 3 сурет – Алдын ала БКТ матрицасы Салынған матрицасының талдауы келесідей қорытындыларды жасауға мүмкіндік береді: (131) ШСА «жұлдыздар» тобына жатады. Бұл кәсіпорын үшін (121),(213) және (233) ШСА-р “сауылмалы сиырға” жатады.Сондықтан кәсіпорынның 3) «Сұрақ белгісіне» және «иттер» категориясына бағаланатын төрт Кәсіпорын үшін (131) ШСА-ң аса маныздылығын ескере отырып,1.3 А . =Ш /(Б Бұл мәнді 1-ші нарықта 1.3 бұйымының алдын ала А . =Ш /(Б (121) А . =Ш /(Б А . =Ш /(Б (213) А . =Ш /(Б А . =Ш /(Б (233) А . =Ш /(Б А . =Ш /(Б Сонымен есептеулердің соңғы нәтижелерін 10-кестеге кіргіземіз 10-кесте – ШСА бойынша бұйымдарды сатып өткізу көлемдерін олардың сату бағаларын негіздеу Көрсеткіштер Шаруашылық етудің стратегиялық аймақтарының (ШСА) нөмірлері (121) (131) (213) (233) Тұрақты шығындар, мың а.б. 792000 792000 429000 429000 Өнімнің бірлігіне шаққандағы айнымалы шығындар, а.б. 92400 92400 Сатып өткізудің жоспарланатын көлемі, мың дана 22,0 20,0 Баға, а.б. 170000 170000 90000 95000 Залалсыздық шегі, мың дана 10,2 10,2 15,1 12,8 Бұл кестеден барлық ШСА-р бойынша өндірістің жоспарланатын көлемдері 4-суретте бұйым өндірістерінің залалсыздығын талдау нәтижелері графикалық Қорытынды БКТ матрицасын салу үшін қажетті бастапқы деректерді 11 кесте – Қорытынды БКТ матрицасын салу үшін кестесі Көрсеткіштер Шаруашылық етудің стратегиялық аймақтарының (ШСА) нөмірлері (121) (131) (213) (233) Нарық өсуі, % 14 4 3 8 Нарықтық сұраныс, мың дана 32 32 30 22 Сатулардың жоспарланған көлемі, мың дана 22 20 21 Кәсіпорын нарығының үлесі, % 68,8 62,5 70,0 68,2 Ең мықты бәсекелес нарығының үлесі, % 12 8 Нарықтың салыстырмалы үлесі, бірлік 5,74 7,8 Сатып өткізудің жалпы көлеміндегі бұйымның үлесі, % 28,2 5 сурет – Қорытынды БКТ матрицасы Қорытынды БКТ матрицасын талдау келесідей қорытындыларды жасауға мүмкіндік бағаланатын төрт ШСА-ң ішінен ШСА (121) «жұлдыздар» тобына «сауылмалы сиырларға» қалған үш - ШСА (131), ШСА «сұрақ белгілеріне» және «иттер» категориясына бағаланып жатқан ШСА-ң Перспективалық нарықтарда өнімнің бәсекеге қабілеттілігі бағалануының нәтижелері бойынша 12 кесте – Кәсіпорынның «ұсыныстар портфелінің» сипаттамасы № Кәсіпорын-ның өнімі Сатып өткізу көлемі Нарықтың үлесі 1 Лакталған жұмыс столы – нарық 1 3740 28,2 68,8 12 5,74 – нарық 2 - - - - - – нарық 3 - - - – нарық 4 - - – нарық 5 - - - - - 2 Шыны жұмыс столы – нарық 1 3400 25,6 – нарық 2 - - - - - – нарық 3 - - - - - – нарық 4 - - - - - – нарық 5 - - - - - 3 Боялған кішігірім стол (қосалқы столы) – нарық 1 - - - - - – нарық 2 - - - - - – нарық 3 1890 26,9 70,0 7 10,0 – нарық 4 - - - - - – нарық 5 - - - - - 4 Шыны кішігірім стол (қосалқы стол) – нарық 1 - - - - - – нарық 2 - - - - - – нарық 3 1425 19,2 68,2 8 8,53 – нарық 4 - - - - - – нарық 5 - - - - - Барлығы: 10455 100 Кәсіпорынның қалыптастырылған «ұсыныстар портфелінің» негізінде жылдық өндірістік бағдарлама 13-кесте – 2006 жылға (кәсіпорынның аты) Бұйымдардың аты Өндірістің жылдық көлемі, мың дана Сатып Лакталған жұмыс столы 22,0 3740 Шыны жұмыс столы 20,0 3400 Боялған кішігірім стол (қосалқы стол) 21,0 1890 Шыны кішігірім стол (қосалқы стол) 15,0 1425 Барлығы: 78,0 10455 14-кесте –2006 жылға (кәсіпорынның аты) негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштері Көрсеткіштер Лакталған жұмыс столы Шыны жұмыс столы стол Барлығы 1 2 3 4 5 6 1.Жылдық сатып өткізу: 1.1 саны, мың дана, барлығы: 22,0 20,0 21,0 15,0 78,0 соның ішінде нарықтар бойынша 1-ші 22,0 20,0 - - 42 2-ші - - - - - 3-ші - - 21,0 15,0 36 4-ші - - - - - 5-ші - - - - - 1.2. Сатып өткізуден түскен табыс, млн а.б., барлығы: 1890 1425 10455 соның ішінде нарықтар бойынша 1-ші 3740 3400 - - 7140 2-ші - - - - - 3-ші - - 1890 1425 3315 4-ші - - - - - 5-ші - - - - - 2. Өндіріске кеткен шығындар, млн а.б. Жалпы: 2825 2640 1723 1353 8540 соның ішінде айнымалы 2032,8 1848 1293,9 924 6099 тұрақты 792 792 429 429 2442 3. Жоспарлана-тын пайда, млн а.б. 915 760 167 72 1914 4. Сатулардың пайдалылығы (рентабельділігі), % 32,4 28,8 9,7 5,3 22,4 14-кестеден ең үлкен экономикалық тиімділікпен лакталған жұмыс столы ҚОРЫТЫНДЫ Кәсіпорынды тұжырымдамалық жобалау жүзеге асыруға ұсынылған бұйымдардың портфелі ҚОСЫМША Курстық жұмысты орындауға қажетті бастапқы ақпарат барлық нұсқалар Қ1 кесте Бұйым Түрі 1 2 3 4 5 6 Жұмыс столы боялған Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х лакталған Х Х Х Х Х Х Х Х Х шыны Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Қосалқы стол (приставка) боялған Х Х Х Х Х Х Х Х лакталған Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х шыны Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Бұйым Түрі 15 16 17 18 19 20 Жұмыс столы боялған Х Х Х Х Х Х Х Х Х лакталған Х Х Х Х Х Х Х Х Х шыны Х Х Х Х Х Х Х Х Х Қосалқы стол (приставка) боялған Х Х Х Х Х Х Х Х Х лакталған Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х шыны Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Қ2 кесте – Бұйымдардың конструктивтік-технологиялық сипаттамасы Бұйымдардың параметрлері Түрлері бойынша мәндері Жұмыс столы Қосалқы стол боялған лакталған шыны боялған лакталған шыны Массасы, кг 18,6 19,1 24,4 8,2 8,6 12,1 Төзімділігі, жыл 15 10 8 15 10 8 Әсемділігі, балл 3 4 4 2 4 5 Ыңғайлылығы, балл 4 3 2 4 4 3 Қауіпсіздігі, балл 4 3 5 4 3 5 Қ3 кесте – Ұқсас (аналог) бұйымдардың конструктивтік-технологиялық сипаттамасы Бұйымдардың параметрлері Түрлері бойынша мәндері Жұмыс столы Қосалқы стол Италия Германия Франция Италия Германия Франция Массасы, кг 19,5 18,6 20,0 13,0 8,6 7,9 Төзімділігі, жыл 14 8 16 20 10 8 Әсемділігі, балл 5 3 5 5 4 4 Ыңғайлылығы, балл 4 4 5 5 3 4 Қауіпсіздігі, балл 5 4 4 4 3 4 Қ4 кесте – Шығындардың функциясы Бұйымдар ҒТД (ғылыми-техникалық деңгейі) Бұйымның сапасы Шығындар тұрақты, мың а.б. айнымалы, а.б. Жұмыс столы < 0,6 өте төмен 252 000 0,6 – 0,8 төмен 504 000 58 000 0,8 – 1,0 орташа 720 000 84 000 1,0 – 1,2 жоғары 792 000 92 400 > 1,2 өте жоғары 936 000 109 200 Қосалқы стол < 0,6 өте төмен 195 000 0,6 – 0,8 төмен 273 000 39 000 0,8 – 1,0 орташа 390 000 56 000 1,0 – 1,2 жоғары 429 000 61 600 > 1,2 өте жоғары 507 000 72 800 Қ5 кесте – Нарықтардың сипаттамасы Нарық Бұйым Нарықтардың сипаттамасы Нарықтың сиымдылығы, мың дана Нарықтың өсуі, % Ең лық икем-ділік Сапаға қойылатын талаптар Жұмыс столы 1 боялған 800 5 20 1,0 жоғары лакталған 1000 4 12 шыны 600 14 8 2 боялған 600 3 20 1,6 өте жоғары лакталған 400 4 23 шыны 550 5 27 3 боялған 1000 11 26 0,9 орташа лакталған 600 6 5 шыны 1500 16 15 4 боялған 800 6 22 1,4 орташа лакталған 850 6 27 шыны 900 7 27 5 боялған 1200 8 15 0,85 орташа лакталған 800 4 10 шыны 2400 17 10 Қосалқы стол 1 боялған 600 8 16 0,95 орташа лакталған 1200 12 7 шыны 600 11 8 2 боялған 700 6 18 1,3 орташа лакталған 750 7 20 шыны 800 8 22 3 боялған 850 3 7 1,0 жоғары лакталған 1000 11 13 шыны 900 8 8 4 боялған 400 3 30 1,6 төмен лакталған 500 2 25 шыны 500 8 27 5 боялған 600 6 5 1,1 орташа лакталған 1000 13 7 шыны 800 11 7 Қ6 кесте – Сұраныс функциялары Баға, а.б. Нарықтар бойынша сұраныс, мың дана 1 2 3 4 5 Жұмыс столы 80 000 81 168 146 201 120 90 000 75 160 143 198 112 100 000 72 152 138 186 104 110 000 67 146 134 180 98 120 000 60 140 126 174 89 130 000 55 134 122 170 82 140 000 50 129 117 166 76 150 000 46 120 113 161 70 160 000 40 118 109 157 64 170 000 32 111 104 152 59 Қосалқы стол 50 000 200 230 130 250 154 55 000 181 198 112 202 138 60 000 164 172 96 165 120 65 000 149 148 82 132 111 70 000 135 127 69 108 99 75 000 123 108 57 87 89 80 000 111 92 46 68 80 85 000 100 77 39 50 71 90 000 91 67 30 34 63 95 000 82 52 22 21 56 Әдебиеттер тізімі: 1. Лисенков А.А., Қапанова А.К. 050507 «Менеджмент» мамандығы 2. Казанцев А.К., Малюк В.И., Серова Л.С. Основы 3. Курс менеджмента: Учебное пособие для студентов вузов. 4. Виханский О.С. Стратегическое управление. – М.: Изд-во 5. Мескон М., Альберт М., Хедоури Ф. Основы 2 Нарықтың салыстырмалы үлесі үлесі Нарықтың өсу қарқындары жоғары төмен төмен жоғары 10,0 1,0 (213) (233) Өндіріс пен сатып өткізу көлемі, мың дана ( 121) ((121 (131) жоғары Нарықтың өсу қарқындары Нарықтың салыстырмалы үлесі 8000 6000 4000 2000 20 Азал = 10.2 мың дана Шығындар (табыс), млн а.б. 10,0 5,0 (131) (233) (213) (121) 10,0 жоғары төмен төмен