Delphi мен Paradox негізінде мәліметтер базасын ұйымдастыру және басқару

 КІРІСПЕ МББЖ дегӘртүрлі ұйымдардың табысты жұмыс Мәліметтер базасы деп, деректердің электрондық Мәліметтер базасы – ақпаратты сақтауды қайшылықсыз артықсыз тұтас болуы керек. Мәліметтер базасын басқару жүйесі деректер DELPHI жүйесі деректер базасын басқару Локальді МББЖ барлық бөліктері қолданушы Тораптық МББЖ-ге файл-серверлік, клиент-серверлік, бөлінген Көпқолданбалы МББЖ ақпараттық жүйе құруға InterBase және т.б жатады. DELPHI-ді кәдімгі МББЖ деп айтуға, Бұны бірақ та жетіспеушілігі деп 2 Есептің алгоритмі 1.BDE Administrator – ды ашып, 2.Деректер базасын құру үшін ең 3.Содан кейін Delphi – ге 4.Delphi – де кестелерді байланыстыру 5.Әр бір кестеге формаларды жасаймыз, 6.Кестені және SQL тілін пайдаланып, 7.Жаңа формаларға инструкцины және автор 8.Барлық жасалған формаларды проектің ішіне 3 Теориялық бөлім Мәліметтер базасын ұйымдастыру Мәліметтер базасы кейбір қолданбалы ақпараттық иерархиялық желілік реляциялық объекті-бағытталған Иерархиялық модельде деректер ағаштәріздес (иерархиялық) Желілік модельде деректер ерікті граф Объекті-бағытталған модельде мәліметтер базасының жазбасы BDE Administrator DELPHI қолданбасы деректер базасына қатынауды Жергілікті деректер базасы және онымен Сурет 1.1. Дербес сәулет Деректер базасымен жұмыс, ережеге сай, STANDART типті драйверлерді тек Paradox, Жергілікті деректер базасына қатынау үшін Мәліметтер базасының кестесін құру Деректер базасын құрайтын кестелер қатты Өріс мүмкін болатын типтің деректерін өріс сипаты кілт индекс өрістің мәтініне шек қою кестелер арсындағы біртұтастықты сақтау парлольдер кіреді. Кестені құрғанда кестенің аты Ал енді мәліметтер базасымен жұмыс Жаңа кестені құру келесі команда ОК-ді басып, біз осы форматты Сурет1. Кестенің құрылымын құру суреті Құрылып жатқан кестенің әрбір өрісіне Кестенің қасиетін беру Validity Checks – бұл қасиет 2 – кесте Validity Checks Required Field Бұл индекаторда әрбір жазбада керекті Minimum Мәннің минимумы. Бұл қасиет Maximum Мәннің максимумы. Бұл қасиет Default Бұл қасиетті сандық және Picture Енгізілетін мәннің түрін корсетуге Assist Бұл батырма Picture түрін Table Lookup – бұл бөлім Secondary Index – бұл бөлім Жаңа индекс құру үшін Define Index Options радиобатырма панелі келесідей Unique Бұл опция екінші индекс Descending Бұл опция кестені кему Case Sensitive Бұл опция енгізілген Maintained Егер бұл опция тұрса, Индексі таңдалғаннан кейін, оның индексін Referential Integrity – бұл бөлім Update rule – радиобатырмалар тобы Strict Referential индекаторын орнатқанда Paradox Барлық операциялар біткеннен кейін құрылған Password Security бөлімі Paradox – Current Password (ағымдағы пароль) терезесінде All Барлық операциялар қабылданады, кестені Insert & Delete Кестедегі жазбаларға Data Entry Мәліметтерді редактерлеуге және Update Кестені көруге және кілті Read Only Тек кестені көруге Table Language – бұл бөлім Dependent Tables – бұл бөлім Барлық керекті құрылымдық мәліметтер кестеге Paradox форматының кестелері Delphi – дің өзіндік кестелік Paradox кестесі деректер базасын құруға Оның негізгі артықшылықтарын атап деректердің тұтастығын әртүрлі типті деректерді ұсынуға арналған енгізілген деректерді тексеруді кестенің парольдық қорғанысын қамтамасыз етеді . кестесінде Paradox 7 кестесінің өрістік Тип Alpha Number Money Short Longinteger BCD Date Time Timestampt Memo Formatted қатар құрамында форматталған текст болады. Graphic OLE Logical Autoincrement Binary Bytes Кесте1.2. Paradox7 кестесінің өрістік типі Ескерту ! Database Desktop программалық ортасында жұмыс Memo және OLE өрістік типінің Paradox кестесінде өріс аты әріптен Paradox кестесінің кемшілігі болып, кестелік Paradox кестесінің файлдарының келесі кеңейтінділері DB – деректі кесте MB – BLOB-деректер PX – негізгі индекс XG* және YG* – екінші VAL – деректердің және сілтемелік TV және FAM – Database Delphi-дің өзіндік деректер базасының кестелік аспаптық құрал компоненттер Аспаптық құралдарға арнайы программалар мен Компоненттер, деректер базасымен операция жасайтын Компоненттер парағы Деректер базасының қолданбасын құруда қолданылатын Деректер базасымен жұмыс істегенде қолданылатын Data Access парағында деректерге қатынауды DataSource – деректердің басы Table – ДБ кестесіне негізделген Query – SQL – сұранысқа StoredProc – серверде сақталатын процедураны DataBase – ДБ қосылу Session – ДБ жұмысының ағымды BatchMove – топ жазбалармен операцияларды Update – деректер жиынтығын модификациялау NestedTable - қойылған кесте Data Controls парағында деректерді басқаратын DBGrid – кесте DBNavigator – навигациялық интерфейс DBText – жазба DBEdit – бірқатарлы редактор DBMemo – көпқатарлы редактор DBImage – графиктік көрініс DBListBox – қарапайым тізім DBComboBox – комбинацияланған тізім DBCheckBox – тәуелсіз ауыстырғыш DBRadioGroup – тәуелді ауыстырғыш топтары DBLookupListBox – басқа өріс деректерінің DBLookupComboBox – басқа өріс деректерінің DBRichEdit – толық функционалды тестілік DBCtrlGrid – модификацияланған кесте DBChart – диаграммма Midas парағында қашық деректер базасын ClientDataSet – клиенттік деректер жинағы DCOMConnection – көпқолданбалы режимде қашық SocketConnection - Windows сокеті DataSetProvider – деректер жиынының провайдері SimpleObjectBroker – қарапайым объект брокері WebConnection – Web-сервермен қосылу CorbaConnection – Corba-клиенттің қосылуы Decision Cube парағында шешімді қабылдайтын DecisionCube – көпшекті деректер кубы DecisionQuery – көпшекті деректерді қамтитын DecisionSource – көпшекті деректердің бастамасы DecisionPivot – көпшекті деректердің көпөлшемді DecisionGrid – көпшекті деректердің кестесі DecisionGraph – көпөлшемді деректердің графиктік Rave парағында есеп берудің ретіне RvProject – проектің басты компоненті, RvSystem – уневирсалды компонент, есеп RvNDRWriter – есеп беруді арнайы RvCustomConnection – мәліметтері жоқ есеп RvDataSetConnection – мәліметтермен байланыстырады RvTableConnection – Table компаненті бар TRvQueryConnection – Query компоненті бар RvRenderPreview–RvNDRWriter арқылы құрылған файлдағы мәліметтерді RvRenderPrinter–RvNDRWriter арқылы құрылған файлдағы мәліметтерді RvRenderPDF – есеп беруді PDF RvRenderRTF – есеп беруді RTF RvRenderHTML – есеп беруді RvRenderText – есеп беруді мәтіндік InterBase парағында InterBase серверімен жұмыс IBTable – Table дерегінің жинағы IBQuery – Query дерегінің жинағы IBStoredProc– InterBase серверінде сақталатын процедураны IBDatabase – деректер базасымен қосылу IBTransaction – транзакция IBUpdateSQL – деректер жиынтығын модификациялау IBDataSet – деректердің бастамасы IBSQL – SQL- сұранысты орындау IBDatabaseInfo – деректер базасы туралы IBSQLMonitor – SQL- сұраныс орындалуының IBEvents – сервер оқиғасы InterBase парағының көп компоненттері Data 4 Программаның баяндалуы Жалпы мағлұматтар Қарастырылып отырған мәліметтер базасы Delphi Функционалдық тағайындалуы Мәліметтер базасының көмегімен қолданушы мәліметтерге Логикалық құрылымның баяндалуы 1) Unit1 1) unit-ке Unit1 деген ат 2) интерфейсін құру 3-5) модульдерді баяндау 6) типін беру 7) бірінші форманы ашу 8-16) Компонентер қою 17-30)Менюларды қою 31-40) Процедуралар баяндамасы 41-45) декларациясы 46) айнымалылар бөлімі 47-51) Form1 құру және unit 52-55) Form1-ға жабу процедурасы 56-59) Form3-ға ашу процедурасы 60-63) Form4-ға ашу процедурасы 64-67) Form5-ға ашу процедурасы 68-71) Form6-ға ашу процедурасы 72-75) Form7-ға ашу процедурасы 76-79) Form8-ға ашу процедурасы 80-83) Form9-ға ашу процедурасы 84-87) Form10-ға ашу процедурасы 89-91) Form11-ға ашу процедурасы 92) соңы 2) Unit3 1) Unit3 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-10) Компонентерді белгілеу 11-13) процедураларды баяндау 14-18) Диклорациялар 19) Айнымалылар бөлімі 20-23) Form3 құру 24-27) Insert ашу программасы 28-31) Cancel программасы 32-35) Form3- жабу процедурасы 36) соңы 3) Unit4 1) Unit4 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-10) типтерін беру 11-13) процедураларды баяндау 14-18) Дикларациялар 19) Айнымалылар бөлімі 20-23) Form5 құру және unit 24-27) Insert ашу программасы 28-31) Cancel программасы 32-35) Form4- жабу процедурасы 36) соңы 4) Unit5 1) Unit5 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-10) типтерін беру 11-13) процедураларды баяндау 14-18) Дикларациялар 19) айнымалылар бөлімі 20-23) Форма5 құру Unit-термен байланыс 24-27) Insert ашу программасы 28-31) Cancel программасы 32-35) Form5- жабу процедурасы 36) соңы 5) Unit6 1) Unit6 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-13) типтерін беру 14) процедураларды баяндау 15-19) Дикларациялар 20) айнымалылар бөлімі 21-24) Форма6 құру Unit-термен байланыс 25-29) Form6- жабу процедурасы 31) соңы 6) Unit7 1) Unit7 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-16) типтерін беру 17) процедураларды баяндау 18-22) Дикларациялар 23) Айнымалылар бөлімі 24-27) Форма7 құру Unit-термен байланыс 28-32) Form7- жабу процедурасы 33) соңы 7) Unit8 1) Unit8 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-25) типтерін беру 26-30) Дикларациялар 31) айнымалылар бөлімі 32-35) Форма8 құру Unit-термен байланыс 36) соңы 8) Unit9 1) Unit9 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-21) типтерін беру 22-24) процедураларды баяндау 25-29) Дикларациялар 30) айнымалылар бөлімі 31-34) Форма9 құру Unit-термен байланыс 35-38) Next программасы 39-42) Prior программасы 43-46) Form9- жабу процедурасы 47) соңы 9) Unit10 1) Unit10 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-34) типтерін беру 35-39) Дикларациялар 40) айнымалылар бөлімі 41-44) форма 11құру 45) соңы 10) Unit11 1) Unit11 атын беру 2) интерфейсін құру 3-4) модульдерді таңдау 5-23) типтерін беру 24-26) Процедураларды баяндау 27-31) Дикларациялар 32) айнымалылар бөлімі 33-36) форма 11 құру 37-40) Next программасы 41-44) Query1.Prior программасы 45-48) Form11- жабу процедурасы 49) соңы 11) Unit13 1) Unit13 атын беру 2) интерфейсін құру 3-5) модульдерді таңдау 6-23) типтерін беру 24-26) Процедураларды баяндау 27-31) Дикларациялар 32) айнымалылар бөлімі 33-36) форма 13 құру 37-40) Query1.Next программасы 41-44) Query1.Prior программасы 45-48) Form13- жабу процедурасы 49) соңы Шақыру және жүктеу Мәліметтер базасын Delphi-де ашу үшін Қажетті техникалық жабдықтар МБ жасауда Pentium 2660| 512 Кіріс мәліметтер Мәліметтер базасындағы мәліметтер толығымен кестеде Шығыс мәліметтер МБ қолдана отырып, екі документ Бақылау мысалдарын баяндау Алдымен, осы курстық жобаны сақтайтын DBD-да байланыстырған кестелерімді, Delphi-де қайта Data Access парағындағы DataSource,яғни Негізгі менюдағы Rabota s BD Келесі Documenty менюінің ішіне екі Statistica менюіне отчеттарды жасадым. Отчеттарды O Programme менюына инструкция Form9 Vyhod менюына Delphi –дан ҚОРЫТЫНДЫ Қорыта келгенде, осы курстық жұмысты Қазіргі кезде DELPHI құралының мүмкіншіліктері Қорыта келсек, әрбір программист үшін ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 1. В.В.Фаронов DELPHI Издательство «Нолидж», Москва 2001 г. 2. В.Гофман, А.Хомоненко Издательство «БХВ – Петербург», Санкт 3. А.М. Епанешников , Издательство «ДИАЛОГ – МИФИ», Москва 4. А.Я. Архангельский Програмирование Издательство «Бином», Москва 2004 г. 5. Электронный учебник ҚОСЫМША А сурет – 1 сурет – 2 ҚОСЫМША А сурет – 3 сурет – 4 ҚОСЫМША А сурет – 5 сурет – 6 ҚОСЫМША А сурет – 7 сурет – 8 ҚОСЫМША А сурет – 9 сурет – 10 ҚОСЫМША А сурет – 11 сурет – 12 сурет – 13 сурет – 14 ҚОСЫМША Б 1)unit Unit1; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, DBCtrls, Grids, DBGrids, ExtCtrls, type TForm1 = class(TForm) Panel1: TPanel; Panel3: TPanel; Panel4: TPanel; Panel2: TPanel; DBGrid1: TDBGrid; DBGrid2: TDBGrid; DBGrid3: TDBGrid; DBNavigator1: TDBNavigator; MainMenu1: TMainMenu; N1: TMenuItem; N2: TMenuItem; N3: TMenuItem; N4: TMenuItem; N5: TMenuItem; N6: TMenuItem; N7: TMenuItem; N8: TMenuItem; N11: TMenuItem; N12: TMenuItem; N9: TMenuItem; N10: TMenuItem; N13: TMenuItem; N14: TMenuItem; procedure N5Click(Sender: TObject); procedure N8Click(Sender: TObject); procedure N7Click(Sender: TObject); procedure N6Click(Sender: TObject); procedure N9Click(Sender: TObject); procedure N10Click(Sender: TObject); procedure N11Click(Sender: TObject); procedure N13Click(Sender: TObject); procedure N12Click(Sender: TObject); procedure N14Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form1: TForm1; implementation uses Unit2, Unit3, Unit4, Unit5, unit9,unit10,unit11; {$R *.dfm} procedure TForm1.N5Click(Sender: TObject); begin form1.Close; end; procedure TForm1.N8Click(Sender: TObject); begin form3.show; end; procedure TForm1.N7Click(Sender: TObject); begin form4.Show; end; procedure TForm1.N6Click(Sender: TObject); begin form5.Show; end; procedure TForm1.N9Click(Sender: TObject); begin form6.Show; end; procedure TForm1.N10Click(Sender: TObject); begin form7.show; end; procedure TForm1.N11Click(Sender: TObject); begin Form8.QuickRep1.Preview; end; procedure TForm1.N13Click(Sender: TObject); begin form9.show; end; procedure TForm1.N12Click(Sender: TObject); begin Form10.QuickRep1.Preview; end; procedure TForm1.N14Click(Sender: TObject); begin Form11.show; end; end. 2)unit Unit3; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, Grids, DBGrids, StdCtrls; type TForm3 = class(TForm) DBGrid1: TDBGrid; Button1: TButton; Button2: TButton; Button3: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure Button2Click(Sender: TObject); procedure Button3Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form3: TForm3; implementation uses Unit1, Unit2; {$R *.dfm} procedure TForm3.Button1Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table1.Insert; end; procedure TForm3.Button2Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table1.cancel; end; procedure TForm3.Button3Click(Sender: TObject); begin form3.Close; end; end. 3) unit Unit4; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, Grids, DBGrids, StdCtrls; type TForm4 = class(TForm) DBGrid1: TDBGrid; Button1: TButton; Button2: TButton; Button3: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure Button2Click(Sender: TObject); procedure Button3Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form4: TForm4; implementation uses Unit1, Unit2; {$R *.dfm} procedure TForm4.Button1Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table2.Insert; end; procedure TForm4.Button2Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table2.cancel; end; procedure TForm4.Button3Click(Sender: TObject); begin form4.Close; end; end. 4) unit Unit5; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, Grids, DBGrids, StdCtrls; type TForm5 = class(TForm) DBGrid1: TDBGrid; Button1: TButton; Button2: TButton; Button3: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure Button2Click(Sender: TObject); procedure Button3Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form5: TForm5; implementation uses Unit1, Unit2; {$R *.dfm} procedure TForm5.Button1Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table3.Insert; end; procedure TForm5.Button2Click(Sender: TObject); begin DataModule2.Table3.cancel; end; procedure TForm5.Button3Click(Sender: TObject); begin form5.Close; end; end. 5) unit Unit6; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, StdCtrls; type TForm6 = class(TForm) Label1: TLabel; Label2: TLabel; Label3: TLabel; Label4: TLabel; Label5: TLabel; Label6: TLabel; Button1: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form6: TForm6; implementation uses unit1; {$R *.dfm} procedure TForm6.Button1Click(Sender: TObject); begin form1.Show; form6.Close; end; end. 6) unit Unit7; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, StdCtrls; type TForm7 = class(TForm) Label2: TLabel; Label3: TLabel; Label4: TLabel; Label5: TLabel; Label6: TLabel; Label7: TLabel; Label8: TLabel; Label9: TLabel; Label10: TLabel; Button1: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Foкm7: TForm7; implementation uses Unit1; {$R *.dfm} procedure TForm7.Button1Click(Sender: TObject); begin form1.show; form7.Close; end; end. 7) unit Unit8; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, DB, QRCtrls, QuickRpt, DBTables, type TForm8 = class(TForm) QuickRep1: TQuickRep; QRBand1: TQRBand; QRBand3: TQRBand; QRBand4: TQRBand; Table1: TTable; QRLabel1: TQRLabel; QRDBText1: TQRDBText; QRDBText2: TQRDBText; QRDBText3: TQRDBText; QRDBText4: TQRDBText; QRDBText5: TQRDBText; DataSource1: TDataSource; QRLabel2: TQRLabel; QRLabel3: TQRLabel; QRLabel4: TQRLabel; QRLabel5: TQRLabel; QRLabel6: TQRLabel; QRSysData1: TQRSysData; QRSysData2: TQRSysData; private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form8: TForm8; implementation uses Unit1, Unit2; {$R *.dfm} end. 8) unit Unit9; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, StdCtrls, DB, DBTables, Mask, type TForm9 = class(TForm) DBEdit1: TDBEdit; DBEdit2: TDBEdit; Table1: TTable; DataSource1: TDataSource; DBEdit3: TDBEdit; DBEdit4: TDBEdit; DBEdit5: TDBEdit; Label1: TLabel; Label2: TLabel; Label3: TLabel; Label4: TLabel; Label5: TLabel; Button1: TButton; Button2: TButton; Button3: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure Button2Click(Sender: TObject); procedure Button3Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form9: TForm9; implementation uses unit1,unit2; {$R *.dfm} procedure TForm9.Button1Click(Sender: TObject); begin table1.Next; end; procedure TForm9.Button2Click(Sender: TObject); begin table1.prior; end; procedure TForm9.Button3Click(Sender: TObject); begin form9.hide; end; end. 9) unit Unit10; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, QRCtrls, DB, QuickRpt, DBTables, type TForm10 = class(TForm) QuickRep1: TQuickRep; Table1: TTable; Table2: TTable; QRBand1: TQRBand; QRBand2: TQRBand; QRBand3: TQRBand; QRLabel1: TQRLabel; QRLabel2: TQRLabel; QRLabel3: TQRLabel; QRLabel4: TQRLabel; QRLabel5: TQRLabel; QRLabel6: TQRLabel; QRBand4: TQRBand; QRDBText1: TQRDBText; QRDBText2: TQRDBText; QRDBText3: TQRDBText; QRDBText4: TQRDBText; QRDBText5: TQRDBText; QRDBText6: TQRDBText; QRLabel7: TQRLabel; QRSysData1: TQRSysData; QRSysData2: TQRSysData; DataSource1: TDataSource; DataSource2: TDataSource; QRExpr1: TQRExpr; QRLabel8: TQRLabel; QRExpr2: TQRExpr; QRExpr3: TQRExpr; private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form10: TForm10; implementation uses unit1; {$R *.dfm} end. 11) unit Unit11; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Dialogs, StdCtrls, DB, DBTables, Mask, type TForm11 = class(TForm) DBEdit1: TDBEdit; DBEdit3: TDBEdit; DBEdit4: TDBEdit; DBEdit5: TDBEdit; Table2: TTable; DBEdit6: TDBEdit; Label1: TLabel; Label3: TLabel; Label4: TLabel; Label5: TLabel; Label6: TLabel; DBEdit7: TDBEdit; Label7: TLabel; Button1: TButton; Button3: TButton; DataSource1: TDataSource; Button2: TButton; procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure Button3Click(Sender: TObject); procedure Button2Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form11: TForm11; implementation uses unit1; {$R *.dfm} procedure TForm11.Button1Click(Sender: TObject); begin table2.next; end; procedure TForm11.Button2Click(Sender: TObject); begin table2.Prior; end; procedure TForm11.Button3Click(Sender: TObject); begin form11.hide; end; end. 5 BDE қолданба Деректер базасы