XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ қоғамы: шаруашылық, сыртқы сауда және әлеуметтік жіктелу

 ЖОСПАР Кiрiспе 2 XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ қоғамы 2 Қазақтардың экономикасы 2 Сыртқы сауда 10 Әлеуметтік жіктелу 13 Қолданылған әдебиеттер 17 Кiрiспе XVIII-XIX ғ.ғ. аралығында қазақ халықының өмiрiнде XVIII-XIX ғ.ғ. қазақ халқының Орта Азиядағы XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ қоғамы Қазақтардың экономикасы XVIII—XIX ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ қоғамының XVIII—XIX ғасырдың бірінші жартысында шаруашылық дамуының XVIII—XIX ғасырлардағы шаруашылық дамуының негізгі сыртқы Қазақтар шаруашылығының даму сарыны айырбас саудаға Сонымен бірге аумақтық, байланыстар баяу дамиды. Көшпелі тұрмыс салтының өкілдері бола отырып, Шаруашылық қызметтің кешенді белгілері 1697 жылы Қала халқына келесі сипаттаманы табын руының Жіті қараған жағдайда қала халқының, көшпелі Көшпелілерге мемлекет пайдасы үшін салық салынбай, Шаруашылықтың әр түрлі салалары мен оларды XVIII ғасырдың басындағы қазақ қалаларының саны «Қазақ ордасында қалаларға жақын жерге әр Деректемелерде қазақтардың егіншілікпен айналысқаны теріске шығарылмайды, Көшпелі қазақтар өздерінің қысқы қыстаулары жанына Көшпелі мал шаруашылығы таралған аудандар Қазақстан XVIII ғасырдың басындағы қарулы қақтығыстар мен Кіші Орданың қазақтары жазда Орынбор маңында Ш. Уәлиханов қазақтар XIX ғасырдың орта 1803 жылы Орынбор губернаторы XIX ғасырдың XVIII ғасырдың басында мал қысы-жазы өз XVIII ғасырдың басында Кіші жүз руының Орта жүз ауылдары Түркістан, Шығыс Бұхара Ұлы жүздің ауылдары Ташкент төңірегіне ұмтылды. Қазақ ауылдарының негізгі бұқарасы қыста қыстауға Кіші жүз бен Орта жүздің жазғы Ұлы жүз тайпаларының жазғы қоныстары Алатау XVIII ғасыр материалдарымен таза көшпелі мал Бұдан бұрын айтылғандай, жақсы жылдарда көшпелілер П. Рычковтың қыстыгүні қазақтардың жылқыны алысқа Қазақ қоғамы тіршілігінің тұрақты негіздерін 1723—1730 Тек XVIII ғасырдың 40 жылдарынан бастап Жылы Жылқы саны Өгіз саны Қой саны Ешкі саны 1745 552 2 3055 52 1750 1184 6 8213 281 1755 1762 15 13 147 334 1760 3757 54 19530 1589 1765 1636 199 55 194 4540 1770 889 276 113 115 9354 1775 1218 164 172 495 3733 1780 4643 379 225 486 7250 1790 2154 1325 187 286 5968 1800 2116 867 85221 2665 1810 36 392 65699 5639 1820 68 1074 160 296 3268 1760 жылдардағы екінші академиялық экспедицияның қатысушылары П.И. Рычков анық деректемелерді негізге ала Жалпы мал саны құрамында сиыр, бір XVIII ғасырда шөп шабуға және тау Ал XVIII ғасырдың екінші жартысында егіншілік Сонымен XVIII ғасырдың 60-70 жылдарының өзінде-ақ Қазақтар шаруашылығының қалпына келуімен бірге көшетін XVIII ғасырдың 60-70 жылдары қазақтардың, әсіресе Алтай мен Тарбағатай үшін күрестің ең XVIII ғасырдың 5060 жылдарында Ертіс бойы Осындай жағдайда 1755 жылы Сыртқы істер Сонымен бірге орыс бастықтарының XVIII ғасырдың XIX ғасырдың 20 жылдары Қазақстандағы толып Ресей Қазақстанда нақты басқару ісін қолға Орта жүз және Кіші жүзде округтер Жарғы дәстүрлі қазақ қоғамы жүйесінің тұтас XIX ғасырдың бірінші жартысы Ресейдің отаршылдық Жана құрылған округтерде аға сұлтан төңірегінділердің XIX ғасырдың бірінші жартысында қазақтар арасында Қазақстанның оңтүстігінде де, солтүстік округтердің аумағында Қазақтардың XVIII—XIX ғасырлардағы шаруашылық қызметінің басқа Далалықтар арасында қолөнердің дамуына келер болсақ, Қазақстанға тауар-ақша қатынастарының неғұрлым жеделдете енуіне, Сыртқы сауда Қазақ жерлерін Ресейге қосуды тездетуге байланысты Әскери тірек пункттері ретінде құрылған Орск, Сол кездегі Қазақстанның тарихи географиялық жағдайлары Оңтүстік Оралдың аса ірі экономикалық орталығы Тастан және ағаштан салынған бекіністі екі Орынбор губернаторы И.И. Неплюевтің «сауда-кәсіпшілік ісін Орынбор өлкесіндегі айырбас сауданың негізгі түрі Айырбас сауданың ұлғаюына қарай үй малына Азия халықтарымен бірден-бір сауда базары ғана И.И. Неплюев пен А. И. Тевкелев Оның үстіне Троицк бекінісінде «азиялық» сауданың Азия елдерімен сауда ісінің облыстағы жағдайын Сауда мәмілелерінің аукымы, көп жағынан алғанда, Сонымен Қазақстанның солтүстік-батыс шектеріндегі, әдетте, Орынбор Орынбордың Шығыспен сауда орталығы ретіндегі рөлі Ертіс, Есіл, Сібір шептерінің негізі қаланған Қазақ халқымен, ал сол арқылы шектес Патша үкіметі саудаға ойраттарды тартуға ұмтылды. Жоңғарияның өзі де шекаралық бекіністер мен Жоңғар көпестерінің қалаларда және басқа да Шекаралық өңірде әскери-саяси жағдайдың шиеленісуі шекаралық 1760 жылы Сібірдің жаңа губернаторы Д.И. Қарастырылып отырған кезеңде Ресей Цин империясымен Сонымен, қалаларда және шекаралық қоныстарда құрылған Әлеуметтік жіктелу Қоғамдық еңбек бөлінісі мен қазақ қоғамының Аксүйектерден айырмашылығы «қарасүйектердің» сословиелік корпорациялық топтарының Көшпелі қоғамның пұрсатты қаймағы, «ақсүйектердің» негізі Қазақ төрелері (сұлтандары) өзтегін, аймақ көшпелілерінің Төрелер сословиесі қазақтардың әлеуметтік, саяси және Төрелердің пұрсатты жағдайы қазақтардың дағдылы құқығы Қазақтардың қоғамдық өміріндегі төрелердің пұрсаттылықтары көшпелі Сонымен бірге қазақ сұлтандарының мүліктік және Жоңғарларға қарсы күрес кезеңінде «төре» мәртебесі Көшпелілердің басқа бір таңдаулы тобы мұсылман «Қарасүйектердің» пұрсатты әлеуметтік санаттары арасында қазақтарда Ру аралық және жүз аралық дауларды Қоғамдық қайшылықтарды шешу тәжірибесінде сот төрешілері XVIII—XIX ғасырдың бірінші жартысы кезеңінде қазақ «Батыр», «бағадүр», «баһадүр» деген түрік-монғол сөзі Алайда батыр — ержүрек адамның атағы Қазақ қоғамының әлеуметтік топтарға бөлінуінде тархандар, Қазақтардың үстем табының саны ең көп Көшпелі қоғамның үстемдік етуші бөлігінің өкілдері Сұлтандар сословиесінде қызметте жүрген адамдар төлеңгіттер Құлдар да тәуелді халық санатына жатты, Қолданылған әдебиеттер 1. Маданов. Ұлы дала тарихы, Алматы, 2. Қазақ ССР тарихы, 3 том. 3. Қазақ Совет Энциклопедиясы 4. Қазақстан тарихы, очерктер. Алматы, 1998 1