Visual Basic ортасында функция графиктерін зерттеуді оқыту әдістемесі

Қазақстан Респубикасы Білім және Ғылым министрлігі Информатика кафедрасы Диплом жұмысы Тақырып: «Visual Basic ортасында функцияларды зерттеу тақырыбын оқыту әдістемесі» Ғылыми жетекші: ________________ Қорғауға жіберілді: «_______» __________ Кафедра меңгерушісі: Кіріспе 1тарау. Visual Basic-тегі графика элементтерін оқыту әдістемесі 1.1. 1.2. Line (түзу) – басқару элементі 1.3. Shape (контур) басқару элементі 1.4. Image (Сурет) басқару элементі 1.5. PictureBox (Графиктік аймақ) басқару элементі 1.6. Мысалдар 2 тарау. Графиктік әдістер жүйесін оқытудағы көрнекіліктер 2.1. Координата жүйесі 2.2. Scale әдісі 2.3. Pset әдісі 2.4. Line әдісі 2.5. Circle (шеңбер) әдісі 2.6. Мысалдар 2.7.Visual Basic программасы көмегімен функция графиктерін зерттеу Қорытынды Қолданылған әдебиеттер Қосымша Кіріспе Компьютерлік жүйенің даму барысында программалық қорында радикалды өзгерістер болды. Машиналық кодта программа жазудың келесі этапы ассемблер және BASIC Visual Basic-тіњ 6-шы версиясы - Visual Basic сериясындағы жаңасы. Visual Basic-те программистің жұмысын жеңілдететін көптеген пайдалы инструменттер бар. Visual Basic 6-шы проектісі Internet-ке негізделген. Оған кіретін Visual Basic 6-шыда жања проект шаблондары пайда болды, олар: Visual Basic-ті Windows ж‰йесіндегі Проводник ‰лгісі ретінде ќолданады. Таныс Pascal тілі (проблемно-ориентированны) болса, Visual Basic тілі (объектно-ориентированны). Яѓни Visual Basic программалары оќиѓалы- оринтировтік, яѓни осы немесе басќа Программаныњ негізгі элементі обьекттер. Объекттер жєне объекттерге ќолданылатын Объекттер группасы класс ќ±рады. Класс дегеніміз- жања объекттілер ќ±руѓа Атаулар объектілерді программада белгілеу ‰шін ќажет. Атауларды беру ережелері: Бірінші символ латын єріпі болу керек; Атауда тек латын єріптері, сандар жєне ( _ ) Атаудыњ ±зындыѓы 40 символдан артпау керек; Негізгі сµздер (Ключевые слова) немесе Reserved Word (Зарезервированные Объект єдісін немесе ќасиетін шаќыру мынадай т‰рде ж‰реді: “имя объекта”.“свойство объекта” немесе “имя объекта”.“метод для объекта” ******************** Form4.caption = “Картотека” F1.Hide ******************** Күрделі формулировка: ******************** Form1.ActiveControl.BackColor F1.ActiveControl.Caption ******************** Visual Basic объекті- орентирлік ж‰йеніњ барлыќ принциптерін ќанаѓаттандырмайды. Полиморфизм жєне мұрагерлік толыѓымен Visual Basic- те ќамтылмайды. Полиморфизм дегеніміз - єр түрлі класстарда аттас тєсілдердіњ бар Мұрагерлік дегеніміз – құрылѓан класстар негізінде жања класстар құру. 1 тарау. Visual Basic-тегі графика элементтерін оқыту әдістемесі Басқарудың графиктік элементтері Visual Basic графиктік нысандармен жұмыс істеуге арналған графиктік құралдармен Visual Basic-тегі графикті қолданушының интерфейсін жетілдіруге пайдалануға болады. Атап • экрандағы қандайда бір ақпаратты ерекшелеп көрсетуге; • ақпаратты әр түрлі нұсқаларда бейнелеп көрсетуге, мысалы, графиктер • қосымшалар функциясымен өте жақын байланыс орнатуға. Visual Basic-тің құралдар блогында (Toolbox) басқарудың графиктік элементтерінің көптеген Line және Shape түріндегі басқару элементтерін қолдану Line және Shape басқару элементтері формаға графиктік элементтерді қосудың 1.2. Line (түзу) – басқару элементі Бұл элемент өзінің атына сәйкес формаға кәдімгі түзу сызықты 1-сурет Line элементі арқылы формаға орналастыруға болатын сызық Егер BorderWidth қасиетінің мәні бірден үлкен болса, онда BorderStyle Line басқару элементінің негізгі қасиеттері: Қасиеті Міндеті BorderColor Сызықтың түсін таңдау BorderStyle Сызықтың түрін таңдау. Мүмкін болатын мәндер: 0 (ашық), VbTransparent 1 (бүтін), VbBSSolid 2 (штрихталған), VbBSDash 3 (үзік сызықтар), VbBSDot 4 (үзік штрихтар), VbBSDashDot 5 (үзік штрихтар- үзік сызықтар), VbBSDashDotDot 6 (ішкі жағынан бүтін), VbBSInsideSolid BorderWidth Сызықтың қалыңдығын таңдау X1 және Y1 Сызықтың бастапқы нүктесінің координатасын таңдау X2 және Y2 Сызықтың соңғы нүктесінің координатасын таңдау Формада түзу сызық сызу 1. Басқару элементтері тақтасынан Line элементін таңдап алу. 2. Тышқан көрсеткішін сызықтың бастапқы нүктесі орналасатын орынға 3. Тышқан арқылы бағыттауыштары бар кресті сызықтың соңғы 4. Егер сызықтың түрін өзгерту қажет болса, онда 5. Settings тізімінен сызық типін таңдаймыз. 1.3. Shape (контур) басқару элементі Shape басқару элементі формаға басқа қарапайым графиктік элементтерді орналастыруға Shape элементінің Line элементінен өзгешелігі, мұнда координата жүйесі 2-сурет Shape басқару эленті Shape басқару элементінің негізгі қасиеттері: Қасиет Міндеті BorderColor Фигура шекарасының түсін анықтау FillColor Фигураны бояудың түсін анықтау BackColor Сызылған фигура фонының түсін анықтау. Егер фигура фонының BorderStyle Фигура шекарасы сызығының түрін анықтау FillStyle Фигураны бояу түрін анықтау BorderWidth Сызу аймағының енін анықтау BackStyle Фон түрін анықтау: 0 – ашық (прозрачный) (Transparent); 1 – боялған (непрозрачный) (Opaque). Shape Фигураның формасын анықтау. Мүмкін болатын мәндер: 0 (тік төртбұрыш), VbShapeRectangle 1 (квадрат) , VbShapeSquare 2 (сопақ) , VbShapeOval 3 (дөңгелек) , VbShapeCircle 4 (доғал бұрышты төртбұрыш) , VbShapeRoundedRectangle 5 (доғал бұрышты квадрат) , VbShapeRoundedSquare Формада жоғарыда аталған фигуралардың бірін салу үшін: 1. Басқару элементтері тақтасынан Shape элементін таңдау. Тышқанның 2. Форма ішінде тышқанның сол жақ кнопкасын басып отырып 3. Properties терезесінен Shape қасиетін таңдаймыз. 4. Settings тізімінен қажетті белгіні таңдап аламыз. 1.4. Image (Сурет) басқару элементі Image басқару элементі формада графиктерді көрсету үшін қолданылады. Мұнда Visual Basic-те қолданылатын графиктік файлдар форматтары Формат Кеңейтілуі Файл типі Bitmap .bmp, .dib Растрлық бейне. Бейнені нүктелер жиынтығы Icon .ico Растрлық бейненң арнаулы түрі пиктограмма, значок. Значоктың Cursor .cur Курсор, бұлда растрлық бейне болып табылады. Metafile .wmf, .emf Метафайл – бейнені кодталған сызықтар JPEG .jpg, .jpeg 8 және 24 биттік түсті GIF .gif 256 түске дейін қабылдайтын графиктік формат. Бұл Image басқару элементіне орналастырылған графиктер өлшемі оның өлшеміне қарай Stretch (созу) қасиеті Image басқару элементінің өлшемін өзгерткенде берілген Image басқару элементінің негізгі қасиеттері: Қасиет Міндеті Picture Көрсетілетін растрлық бейнені береді. LoadPicture функциясымен бірге қолданылады. Синтаксис: Picture = LoadPicture (ФайлдыңТолықАтауы) мұндағы: ФайлдыңТолықАтауы – көрсетілетін графиктік файлдың толық атауы. Stretch Логикалық қасиет. Егер, ол True болса, онда бейне Image басқару элементіне суретті ауыстыру буферінің көмегімен форманы құру 1.5. PictureBox (Графиктік аймақ) басқару элементі PictureBox басқару элементі Image басқару элементіне ұқсас. Себебі, екеуі PictureBox басқару элементінде келесі форматтағы графикалық суреттер қолданылады: растрлық Графикті жүктеу кезінде PictureBox (графиктік аймақ) қалыпты жағдайда графиктің Графиктік аймақтың Image басқару элементінен тағы бір айырмашылығы, ол PictureBox басқару элементінің негізгі қасиеттері: Қасиет Міндеті Align Басқару элементін форма шекарасына байланысты түзетуді орнатады. Мүмкін мәндер: • vbAlignNone немесе 0 (түзетусіз); • VbAlignTop немесе 1 (форманың жоғарғы шекарасына қатысты түзету, • vbAlignBottom немесе 2 (форманың төменгі шекарасына қатысты түзету, • VbAlignLeft немесе 3 (форманың сол жақ шекарасына қатысты • vbAlignRight немесе 4 (форманың оң жақ шекарасына қатысты AutoSize Логикалық қасиет. Егер оның мәні True болса, онда Picture Графиктік аймаққа LoadPicture функциясының көмегімен файл мазмұны жүктеледі. Image Суреттерді (бейнелерді) графиктік терезенің бірінен екіншісіне көшіру үшін Picturel. Picture = Picture2.Image Графиктік аймақ та форма сияқты масштабтауды орнататын ScaleMode, ScaleHeight, Басқарудың графиктік элементтерін қолдануға бірнеше мысалдар қарастырайық. 1.6. Мысалдар 1.1 мысал. Standard EXE жаңа формасын құрып, оған Line басқару элементін Private Sub Command1_Click() Line1.Y1 = Line1.Y1 + 10 Line1.X1 = Line1.X1 * 2 Line1.X2 = Line1.X2 + 10 Line1.Y2 = Line1.Y2 * 1.5 End Sub Программаны орындауға жібергеннен кеійін, кнопка басылғанда сызық өзінің орналасу 1.2 мысал. Standard EXE жаңа формасын құрып Shape басқару элементінің бірнеше Private Sub Command1_Click() Shape1.BackStyle = 1 Shape1.BackColor = RGB(12, 200, 100) Shape2.BackStyle = 1 Shape2.BackColor = RGB(220, 100, 100) Shape3.BackStyle = 1 Shape3.BackColor = RGB(120, 10, 250) Shape4.BackStyle = 1 Shape4.BackColor = RGB(120, 10, 10) End Sub Программаның орындалуы нәтижесінде барлық фигуралар әр түрлі түске боялады 3-сурет 1.3 мысал. Paint графиктік редакторында әр түрлі өлшемдегі екі сурет салып, Үлгі ретінде төмендегі программалық кодты пайдалануға болады. Программаның орындалу нәтижесі 4-суретте көрсетілген. Private Sub Command1_Click() Form1.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/83.bmp") End Sub Назар аудар: кнопка басылғаннан кейін формаға өлшемі формадан үлкен 4- сурет 1.4 мысал. Жаңадан Standard EXE жобасын құрып, оған екі Image басқару Private Sub Command1_Click() Image1.Stretch = False Image1.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/84.bmp") Image2.Stretch = True Image2.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/84.bmp") End Sub Программаның орындалу нәтижесі 5-суретте берілген. 5 - сурет 1.5 мысал. Paint графиктік редакторында өлшемі 70 х 70 пиксел 6 – сурет Кнопка басылғанда PictureBox басқару элементттерінің үшеуіне де бірдей Private Sub Command1_Click() Picture1.AutoSize = False Picture1.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/85.bmp") Picture2.AutoSize = False Picture2.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/85.bmp") Picture3.AutoSize = True Picture3.Picture = LoadPicture("D:/users/sun-user/85.bmp") End Sub Программаның орындалу нәтижесі 7-суретте берілген. 7 – сурет. PictureBox басқару элементі AutoSize қасиетінің қабылдайтын мәніне қарай 2 тарау. Графиктік әдістер жүйесін оқытудағы көрнекіліктер 2.1.Координата жүйесі Әдіс дегеніміз не? Әдіс дегеніміз қасиет немесе оқиға сияқты Visual Basic-тегі нысандар Әдіс – берілген нысанға Visual Basic арқылы қолданылатын Берілген кластың нысандарында қандайда бір геометриялық элементтерді (нүкте, кесінді, Нысандар класында қолданылатын қандайда бір әдіс немесе амал бар Формаларға және графиктік аймақтарға қолдануға болатын графиктік әдістер: Әдіс Міндеті Scale Берілген нысанда декарттық координата жүйесін орналастырады. Cls Форманы немесе сурет графиктік аймақты тазартады, яғни BackColor Pset Берілген түске боялған нүкте салады. Point Берілген нүктедегі түсті өзгертеді. Line Берілген түс бойынша түзу немес тік төртбұрыш сызады. Circle Берілген түс бойынша шеңбер, доға немесе эллипс PaintPicture Форманың көрсетілген аймағында бейнені шығарады. Бұл тақырыпта сипатталатын графиктік амалдардың әрқайсысы координата жүйесін немесе Координата жүйесі нысанның экрандағы, формадағы немесе контейнердегі орналасу орынын Visual Basic-те координаталар жүйесіне келесі ережелер қолданылады: Басқару элементінің орынын ауыстыруда немесе оның өлшемін өзгертуде басқару Барлық графиктік әдістер және Print әдісі контейнердің координат жүйесін Форма өлшемін өзгертетін немесе оның орналасу орынын ауыстыратын операторлардың Форманың өлшемін немесе орналасу орынын ауыстырар алдында, оның формаға Экранның сол жақ жоғарғы бұрышының координатасы әрқашанда (0,0) деп Visual Basic-тегі координата жүйесінің әр өсінің өз өлшемі (масштабы) Visual Basic-те қалыпты жағдайда ауыстыру, өлшемді өзгерту және сурет Нақты нысанға (формаға немесе басқару элементіне) арналған координат жүйесі Масштабты таңдау; Стандарты масштабтардың бірін таңдау; Өзіңнің жеке масштабыңды құру. Координата жүйесінің масштабын өзгерту формада графиктің орналасу орыны мен Қалыпты жағдайдағы масштаб Әрбір формада және графиктік терезелерде координата жүйесін беруге пайдаланатын Қалыпты жағдайдағы масштабқа қайтып оралу үшін Scale әдісін параметрсіз Стандарты масштабты таңдау. ScaleMode қасиетіне төмендегі мәндердің бірін таңдай отырып өлшем бірлікті Мән Сипаты 0 Қолданушы анықтайды. Егер ScaleLeft, ScaleTop, ScaleWidth немесе 1 Твиптер. Бұл қалыпты жағдайдағы масштаб. Бір дюймде 2 Пункттер. Бір дюймде 72 пункт бар. 3 Пиксельдер. Принтерге немесе мониторға рұқсат етілген ең кіші 4 Символдар. Баспа кезінде символ биіктігі дюймнің 1/6 бөлігіне, 5 Дюймдер. 6 Миллиметрлер. 7 Сантиметрлер. Меншікті масштаб құру Меншікті масштаб құру үшін нысанның ScaleLeft, ScaleTop, ScaleWidth және ScaleLeft және ScaleTop қасиеттері нысанның сол жақ жоғарғы бұрышының ScaleWidth және ScaleHeight қасиеттері сызу аймағының ағымдағы ені Мысалы: ScaleWidth = 1000 ScaleHeight = 500 Бұл операторлар форманың ішкі өлшеміне қарай, өлшем бірліктерді көлденең Масштабтау қасиеттерінің төртеуінің де мәндері бөлшек немесе теріс сандар 2.2. Scale әдісі Координата жүйесін өзгертудің ең тиімді әдістерінің бірі Scale әдісі Scale әдісі нысандардың Экрандық форма (Form) және Графиктік терезе Form және PictureBox нысандарының абсолюттік координаталары бар, олар – Абсолюттік координаталар өте үлкен сандар арқылы беріледі, ал үлкен Scale әдісінің жазылуы: [НысанАтауы.] Scale (Х1, Y1) — (Х2, Y2) Мұнда НысанАтауы жазылмауы да мүмкін. Егер НысанАтауы жазылмаса, онда (X1, Y1) — нысанның сол жақ жоғарғы бұрышының жаңа (Х2, Y2) — нысанның оң жақ төменгі бұрышының жаңа Х1, Х2 және У1, У2 координаталарының арасындағы айырмашылықты сәйкесінше Егер координаталар сәйкесінше Х1 > X1 немесе Y1 > Scale әдісі орындалғаннан кейін Нысанның бұрынғы (абсолюттік) координаталары 2.3. Pset әдісі Бұл әдісте Scale әдісі қолданылатын нысандарға қолданылады. Синтаксис метода следующий: Pset әдісінің жазылуы: [НысанАтауы.] PSet (X, Y) [, Түс] Мұнда НысанАтауы жазылмауы да мүмкін. Егер НысанАтауы жазылмаса, онда (X, Y) — нысанда бейнеленетін нүктенің, нақтырақ айтқанда экрандағы Түс (Цвет) — мәні Long типті сан болатын өрнек. Әдісті жазу кезінде түс берілмеуі де мүмкін, онда қалыпты Егер PSet әдісін қолданар алдында Scale әдісі қолданылмаса, онда Нүктені өшіру үшін, оның түсін фон түсімен бірдей етіп Picture1.Pset (50, 70), BackColor Нүктенің өлшемін өзгерту үшін сурет салып отырған нысандағы 2.4. Line әдісі Графиктік Line әдісінің көмегімен түзу немесе тік төртбұрыш салу Line әдісі әр түрлі есептерді программалау барысында кеңінен қолданылады. Line әдісінің мүмкіндіктері: • осы әдіс қолданылатын нысандарда түзу сызықтар, кесінділер сызу; • нысандарда боялған немесе боялмаған тік төртбұрыштар бейнелеу. Line әдісінің жазылуы: [НысанАтауы.] Line (Х1, Y1) — (Х2, У 2) [, Мұнда НысанАтауы жазылмауы да мүмкін. Егер НысанАтауы жазылмаса, онда Line қызметші сөзінен кейін жеке жақшаларға алынған, үтір арқылы (XI, Y1) — (Х2, Y2) параметрлері — кесіндінің алғашқы Түс (Цвет) — мәні Long типті сан болатын өрнек. Түс параметрінің берілмеуі де мүмкін. Мұндай жағдайда ол нысанның Жалауша (Флаг) параметрі – В немесе BF символдарының бірі. FillStyle қасиетіне төмендегі мәндердің бірін беруге болады: Мән Сипаты 0 Толықтай. Тік төртбұрыш FillColor қасиетінде берілген түспен толтырылады 1 Ашық (қалыпты жағдайдағы мән). Графиктік нысан боялмайды. 2 Көлденең сызықтар. 3 Тік сызықтар. 4 Жоғары бағытталған диагоналдық сызықтар. 5 Төмен бағытталған диагоналдық сызықтар. 6 Қиылысатын штрихтар. 7 Диагоналдық штрихтар. Егер Жалауша беріліп, ал Түс берілмесе, онда артық үтірді Түзудің немесе түк төртбұрыштың шекаралық сызықтарының қалыңдығын өзгертуге болады. Visual Basic-те түзу ақырғы нүктесіз сызылады. Ақырғы нүктені салу Pset [Step] (0, 0) [, Түс] Егер түзу сызу барысында алғашқы нүкте (XI, Y1) берілмесе, Pset, Line және Circle әдістері (х,у) синтаксисін қолдану арқылы Осы нүктелердің әр қайсысын соңғы салынған нүкте координатасының өсімшесін Мысалы Line (100, 200)-(150, 250) операторы Line (100, 200)-Step(50, 50) операторымен тең мағыналы. 2.5. Circle (шеңбер) әдісі Circle әдісінің көмегімен шеңбер, эллипстік формалар, доға (шеңбер сегменті) Шеңбер сызу үшін оның центрінің орналасу орыны мен, радиусын [НысанАтауы.] Circle [Қадам]( X, Y), Радиус [,Түс] Тік жақшаға алынған параметрлер міндетті емес, яғни жазбауға болады. Параметрлер міндетттері төмендегідей: Қадам – Соңғы сызылған нүкте координатасының өсімшесін береді. (X, Y) – Нысанда Circle әдісі сызатын шеңбер центрінің Радиус – шеңбер радиусы. Түс — сызық түсі. Circle (1200, 1000), 750 – операторы центрі (1200,1000) нүктесінде Бұл оператордың орындалу нәтижесі форманың координата жүйесі мен өлшеміне ScaleWidth және ScaleHeight масштабтау қасиеттерінің көмегімен шеңбердің центрін форма Circle ((ScaleWidth + ScaleLeft) / 2, (ScaleHeight + ScaleTop) Доға сызу Доға сызу үшін Circle әдісіне доғаның басталуы мен аяқталуының [НысанАтауы.] Circle [Қадам](X, Y),Радиус[,Түс] [,Бұрыш1] [,Бұрыш2] Бұрыштар мәні 0 мен 2( аралығында беріледі. 0 мәні Егер 0 мәнінің алдына «-» (минус) таңбасы қойылса, онда Сызу сағат тілінің бағытына қарсы бағытта сызылады. Мысалы: Формаға орналастырылған кнопка басылғанда экранда доға сызылады (13-сурет): Private Sub Command1_Click() Const PI = 3.14159265 DrawWidth = 3 Circle (2500, 1500), 1000, , 0, PI End Sub 13-сурет 2. Формаға орналастырылған кнопка басылғанда секторы бөлініп алынған дөңгелек Private Sub Command1_Click() Const PI = 3.14159265 Circle (3500, 1500), 1000, , -PI / 2, -PI End Sub 14-сурет Өлшем бірліктер: Бұрыш Радиан Бұрыш Радиан 0о 0 210о 7/6( 30о (/6 240о 4/3( 60о (/3 270о 3/2( 90о (/2 300о 120о 4/6( 330о 150о 5/6( 360о 180о ( Эллипс сызу Circle әдісі арқылы эллипс сызудың толық жазылуы: [НысанАтауы.] Circle [Қадам](X, Y), Радиус [, Түс] [, Бұрыш1] Бұрыш1 және Бұрыш2 параметрлері міндетті, егер олар жазылмаған жағдайда, СығуКоэффициенті – тік және көлденең өстер бойынша сығады және Егер СығуКоэффициенті бірден үлкен оң сан болса, онда тік Формаға орналастырылған кнопка басылғанда экранда эллипс сызылады (15-сурет): Private Sub Command1_Click() FillStyle = 0 Circle (600, 1000), 800, , , , 3 FillStyle = 1 Circle (2400, 1000), 800, , , , 1 / End Sub 15-сурет Басқарудың графиктік әдістерін қолдануға бірнеше мысалдар қарастырайық. 2.6. Мысалдар 2.1-мысал 8-суреттегідей жоба құрайық. 8-сурет Осы жобаға бір графиктік аймақ және 3 кнопка орналастырамыз. Жобаға төмендегі кодты енгіземіз: Private Sub Command1_Click() Picture1.ScaleMode = 7 Label1.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft & ", " & Label2.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft + Picture1.ScaleWidth & ", End Sub Private Sub Command2_Click() Picture1.ScaleMode = 5 Label1.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft & ", " & Label2.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft + Picture1.ScaleWidth & ", End Sub Private Sub Command3_Click() Picture1.ScaleMode = 1 Label1.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft & ", " & Label2.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft + Picture1.ScaleWidth & ", End Sub 2.2-мысал Жобаға бір графиктік аймақ және бір кнопка орналастыр. Scale Сол жақ жоғарғы және оң жақ төменгі бұрыштың координаталарын Private Sub Command1_Click() Picture1.Scale (100, 100)-(200, 200) Label1.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft & ", " & Label2.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft + Picture1.ScaleWidth & ", End Sub Осы құрған программаны (-7, 5) (7, -5) координаталары көрініп Private Sub Command1_Click() Picture1.Scale (-7, 5)-(7, -5) Label1.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft & ", " & Label2.Caption = "(" & Picture1.ScaleLeft + Picture1.ScaleWidth & ", End Sub 2.3 - мысал Кнопканы басқанда графиктік аймақта декарттық координата жүйесін сызатын программа Private Sub Command1_Click() Picture1.Scale (-10, 10)-(10, -10) Picture1.Line (0, 10)-(0, -10) Picture1.Line (-10, 0)-(10, 0) End Sub 2.4 - мысал Кнопканы басқан кезде графиктік аймақта кездейсоқ жерлерде, кездейсоқ түске Rnd (сан) функциясы 0 мен 1-дің аралығындағы кездейсоқ сандарды Программа тексті мынадай болады, ал оның орындалу нәтижесі 9-суретте Option Explicit Private Sub Command1_Click() Dim R As Byte Dim G As Byte Dim B As Byte Dim XPos As Integer Dim YPos As Integer Randomize R = 255 * Rnd G = 255 * Rnd B = 255 * Rnd XPos = Rnd * Picture1.ScaleWidth YPos = Rnd * Picture1.ScaleHeight Picture1.DrawWidth = 15 Picture1.PSet (XPos, YPos), RGB(R, G, B) End Sub 9-сурет 2.5 - мысал Line әдісін қолдану арқылы 10-суретте көрсетілген фигураларды экрандық формада Суреттегі фигураларды салуға арналған оқиға процедурасы төмендегідей: 10-сурет Private Sub Command1_Click() Line (200, 200)-(2200, 200), 255 ‘Көлденең сызылған жіңішке DrawWidth = 4 Line (200, 400)-(200, 1400), vbCyan ‘Тік сызылған қалың көк DrawWidth = 2 Line (200, 1800)-(2000, 1100), vbRed ‘Орташа қалыңдықтағы көлбеу қызыл Line (1400, 1000)-(400, 500), , B ‘Боялмаған тік төртбұрыш Line (1600, 500)-(2400, 1000), vbRed, BF ‘Боялған тік төртбұрыш End Sub 2.6 - мысал Графиктік аймақта үшбұрыш салу. Private Sub Command1_Click() Picture1.CurrentX = 1500 Picture1.CurrentY = 500 Picture1.Line -(3000, 2000) Picture1.Line -(1500, 2000) Picture1.Line -(1500, 500) End Sub Программаның орындалу нәтижесі (11-сурет) 11-сурет 2.7 - мысал Қолданушының координата жүйесін пайдаланып 12-суретте бейнеленген фигураларды сызатын программа Private Sub Command1_Click() Picture1.Scale (0, 10)-(15, 0) Picture1.FillColor = vbRed Picture1.FillStyle = 0 Picture1.Line (1, 1)-(5, 3), , B Picture1.FillStyle = 4 Picture1.Line (3, 4)-(6, 7), vbBlue, B Picture1.FillStyle = 6 Picture1.Line (8, 2)-(14, 9), , B End Sub 12-сурет 2.8. Мысал Форма центрінде үзік сызықтар арқылы шеңберлер сызыатын программа құру. Private Sub Command1_Click() Dim R As Byte Dim G As Byte Dim B As Byte Dim Radius As Single Dim XPos As Single Dim YPos As Single R = 255 * Rnd G = 255 * Rnd B = 255 * Rnd XPos = Form1.ScaleWidth / 2 YPos = Form1.ScaleHeight / 2 Radius = ((YPos * 0.9) + 1) * Rnd Circle (XPos, YPos), Radius, RGB(R, G, B) End Sub 16-сурет 2.9. Мысал Бұл мысалда Circle әдісінің әр түрлі параметрлері қолданылғандағы Экрандық формада бір кнопка және PictureBox класының үш Программа коды: Dim Angle As Double Const pi = 3.14159265358979 Private Sub Command1_Click() Picture1.Scale (0, 35)-(15, 0) Picture2.Scale (-5, 20)-(45, 0) Picture3.Scale (-25, 15)-(15, -15) Label1.Caption = " Шеңбер, дөңгелек, эллипс Picture1.Circle (5, 25), 2.5, 0 Picture1.ForeColor = vbCyan Picture1.FillStyle = О Picture1.FillColor = vbCyan Picture1.Circle (11, 25), 2.5 Picture1.FillColor = vbCyan Picture1.ForeColor = vbBlue Picture1.Circle (8, 5.5), 5.5, , , , 0.5 Picture1.Circle (8, 16), 4.5, , , , 1.5 Picture1.FillStyle = 1 Label2.Caption = " Шеңбер доғасы және дөңгелек секторы Picture2.FillStyle = 0 Picture2.FillColor = vbCyan Picture2.ForeColor = vbCyan Picture2.Circle (5, 8), 4.5 Picture2.Circle (15, 8), 4.5 Picture2.Circle (25, 8), 4.5 Picture2.Circle (35, 8), 4.5 Picture2.FillColor = vbRed Picture2.DrawWidth = 2 Picture2.Circle (5, 8), 4.5, vbBlack, 1, 5 Picture2.DrawWidth = 1 Picture2.Circle (15, 8), 4.5, vbBlack, -1, -5 Picture2.Circle (25, 8), 4.5, vbBlack, -5, -1 Picture2.Circle (35, 8), 4.5, vbBlack, -0.3, -5.8, 1.5 Label3.Caption = " Секторларды әртүрлі Angle = 2 * pi / 7 Picture3.ForeColor = 0 Picture3.FillStyle = 0 Picture3.FillColor = vbRed Picture3.Circle (0, 0), 10, , -6 * Angle, -7 Picture3.FillColor = vbGreen Picture3.Circle (0, 0), 10, , -5 * Angle, -6 Picture3.FillColor = vbYellow Picture3.Circle (0, 0), 10, , -4 * Angle, -5 Picture3.FillColor = vbBlue Picture3.Circle (0, 0), 10, , -3 * Angle, -4 Picture3.FillColor = vbMagenta Picture3.Circle (0, 0), 10, , -2 * Angle, -3 Picture3.FillColor = vbCyan Picture3.Circle (0, 0), 10, , -Angle, -2 * Angle Picture3.FillColor = vbCyan Picture3.Circle (0, 0), 10, , 0, -Angle End Sub 16-сурет 2.10 мысал Бұл мысалда тышқан кнопкасы басылғанда шеңбер центрі белгіленіп, оны Программа коды: Dim X0 As Integer Dim Y0 As Integer Private Sub Form_Load() Show End Sub Private Sub Form_MouseDown(Button As Integer, Shift As Integer, X X0 = X ‘Тышқан кнопкасы басылған Y0 = Y MousePointer = vbCrosshair ‘ End Sub Private Sub Form_MouseUp(Button As Integer, Shift As Integer, X R = Sqr((X - X0) ^ 2 + (Y Circle (X0, Y0), R ‘шеңбер сызылады MousePointer = vbDefault End Sub 17-сурет 2.7. Visual Basic программасы көмегімен функция графиктерін зерттеу Microsoft Visual Basic 6 – программалау тілі VB – Visual Basic – µрісі кез келген практикалыќ ќосымшаларда тиімді, Windows- пен байланысќан жєне белгілі ќызмет атќаратын ќосымша ќ±ру Визуалды программалау – программаныњ ж±мыс істеу терезесін ќ±ру, Баќару элементініњ ќасаиттерініњ мєндері- мєндер программа ж‰ктелер алдында Код болып аталатын, программаныњ бастапќы мєтінімен ж±мыс. Ол Тексеру жєне бейімдеу. BackColor, Caption, FontBold, FontItalic, FontName, FontSize, FontUnderline, Height, Width, MaxLength (Максимальная длина) үнсіздік бойынша 0- мєнін ќабылдайды. Яѓни Multi Line (Несколько строк) False мєніне ие болса бір PasswordChar текстік өрісте пайда болатын символды көрсетеді, егер бұл MaskedEdit - ќосымша басќарушы элементін µолдануѓа болады. Ол стандартты SorollBars (Линейки прокрутки) 0- мєнін ќабылдайды (текстік терезеде сызѓыш ActiveX – технологиясы Internet кµмегімен ќосымшалар жазуѓа м‰мкіндік береді. Visual Basic Windows API – пен байланысып кез келген Бітіру жұмысының нәтижесінде дайындалған негізгі программалық жабдықтардың бірі, ол Программаның жұмыс істеу барысындағы экрандық бейнесі 18-суретте көрсетілген. Жұмыс істеу алаңындағы негізгі кнопкалардың атқаратын қызметттері: «график по формуле» - формулалар алаңындағы формулаға сәйкес график «посылат на поле формулы» - жазылған формуланы формулалар алаңына «очистка поля записей»- формула жазу алаңын тазартады; «стереть» - формула жазу алаңындағы соңғы жазылған символды өшіреді; «пробел» - формула жазу алаңында бос орын қалдырады; «очистка графического поля» - график салу аймығын тазартады; «выход» - жұмысты аяқтап, программадан шығу. 18-сурет Программаның жазбасы А-қосымшада берілген. Қорытынды Оқыту процесінде компьютерді қолдану оқушылардың білімді меңгеру дәрежелерін жоғары Сабақ өткізу барысында дайын график құрушы программалрды да пайдалануға Эксперимент нәтижесінде сабақты компьютерді қолданып оқыту оқушыларды қызықтырып қана Оқыту процесіндегі компьютерді қолданудың мақсаттары, оның оқушы біліміне әсері, Оқу процесінде компьютерлік техниканы қолдану оқушыларды саралап оқытудың Арнаулы құрылған оқыту-үйрету программалары оқушылардың сыныптан тыс өз беттерімен Ќолданылѓан єдебиеттер 1. “Информатика базовый курс” - Симонович С.В, 2. “Практикум по информатике” - А.В.Могилев, Н.И.Пак, Е.К.Хеннер, Москва 3. “ Visual BASIC” -Маркус Линке, Москва 1998г 4. “ Освой самостоятельно Visual BASIC 6” - 5. “ Visual BASIC Сравочник с примерами” -В.И.Король, Москва 6. “Информатика. Задачник практикум” (том 1,2) - Л.Залогова, М.Южаков А-қосымша Option Explicit Dim tcount As Integer Dim Primitives As New Collection Private Enum DrawingState state_None state_Rectangle End Enum Private m_Drawing As Boolean Private m_FirstX As Single Private m_FirstY As Single Private m_LastX As Single Private m_LastY As Single Private m_DrawingObjects As Collection Private m_SelectedObject As Object Private Sub Axis(xmax As Single, xmin As Single, ymax picGraph.Scale (xmin, ymax)-(xmax, ymin) picGraph.Line (xmin, 0)-(xmax, 0) picGraph.Line (0, ymin)-(0, ymax) End Sub Private Sub GetXValues(xmax As Single, xmin As Single, xscl xmax = Val(txtXMax.Text) xmin = Val(txtXMin.Text) If xmax 0 Then txtPreFormula.Text = Left(txtPreFormula.Text, totalletters - 1) Else Exit Sub End If End Sub Private Sub cmdSend_Click() txtFormula(tcount - 1).Text = txtPreFormula.Text txtPreFormula.Text = "" End Sub Private Sub cmdSpace_Click() Dim totalletters As Single totalletters = Len(txtPreFormula.Text) txtPreFormula.Text = txtPreFormula.Text & " " End Sub Private Sub cmdClearFormula_Click() txtPreFormula.Text = "" End Sub Private Sub cmdNumPad_Click(Index As Integer) If cmdNumPad(Index).Caption = "sqr(" Then MsgBox "Remember that for you to use this function, frmGraphIt.txtXMin.Text = "0" End If txtPreFormula.Text = txtPreFormula.Text & cmdNumPad(Index).Caption End Sub Private Sub picGraph_MouseMove(Button As Integer, Shift As Integer, X Dim r As Single If Not m_Drawing Then Exit Sub ' Erase the old object. Select Case m_State Case state_None Case state_Rectangle ' Drawing a picGraph.Line (m_FirstX, m_FirstY)-(m_LastX, m_LastY), , B End Select ' Update the last coordinates. m_LastX = X m_LastY = Y ' Draw the new object. Select Case m_State Case state_None Case state_Rectangle ' Drawing a picGraph.Line (m_FirstX, m_FirstY)-(m_LastX, m_LastY), , B End Select End Sub Private Sub picGraph_MouseUp(Button As Integer, Shift As Integer, X Dim obj As Object Dim r As Single On Error GoTo Oops If Not m_Drawing Then Exit Sub ' Create the new object. Select Case m_State Case state_None Case state_Rectangle ' Drawing a Set obj = New draw_Rectangle With obj .X1 = m_FirstX txtZ = m_FirstX .Y1 = m_FirstY txtY = m_FirstY .X2 = m_LastX txtZ2 = m_LastX .Y2 = m_LastY txtY2 = m_LastY End With End Select ' Add the new object to the collection. ' m_DrawingObjects.Add obj Set obj.picGraph = picGraph 'SetDirty ' Stop drawing. m_Drawing = False m_State = state_None picGraph.MousePointer = vbDefault picGraph.DrawMode = vbCopyPen Call FigureBox Exit Sub Oops: MsgBox "You need to select the Box property from m_Drawing = False m_State = state_None End Sub Public Sub FigureBox() Dim temp As Single If Val(txtZ2.Text) > Val(txtZ.Text) Then temp = txtZ.Text txtZ.Text = txtZ2.Text txtZ2.Text = temp End If If Val(txtY2.Text) > Val(txtY.Text) Then temp = txtY.Text txtY.Text = txtY2.Text txtY2.Text = temp End If txtXMin = txtZ2.Text txtXMax = txtZ.Text txtYMin = txtY2.Text txtYMax = txtY.Text picGraph.Cls Call cmdFormula_Click End Sub 3 1 2 3 4 5 6 7