XIX ғасырдағы Қазақстандағы халық ағарту ісі: негізгі бағыттары, орталықтары және Абай мен Шоқанның рөлі

 Жоспар: І. Кіріспе ІІ. Негізгі бөлім Ағарту ісінің басты бағыттары. Абай Құнанбайұлы Шоқан Уәлихановтың ІІІ. Қорытынды IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі. Ч. Мусин «Қазақстан тарихы», Алматы 2005. Ж. Қасымбаев «Қазақстан тарихы», Алматы 2004. 3.Н. Мыңжан «Қазақстаның қысқаша тарихы» 4. Қазақстан тарихы очерктер. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ХАЛЫҚ АҒАРТУ ІСІ Ағарту ісінің басты бағыттары, орталықтары. 1867-1868 XIX ғасырдың 60-70-жылдарынан ұйымдастырыла бастаған ғылыми Облыстық орталықтарда ашыла бастаған халыққа хат Қазақстанды зерттеуде, бірқатар еңбектер жариялауда пәрменді Осы қалаға жер аударылған А.Д.Блек, Е.П.Михаэлис, Ақысыз пайдаланатын қоғамдық кітапханалар Торғайда, Орынборда. 1861 жылы Троицк қаласында, Торғай маңайындағы Қазакстанда халыққа білім берудің басты бағыттары Ағарту ісін дамыту үшін қазақтарға өз Ал мұсылман дін өкілдері қазақ ауылдарында Мектеп, медреселерде қазақ жастарының білім алуына 1879 жылы желтоқсанның 11-і күні сол халық ағарту министріне жолдаған хатында Орал, Ағарту ісінің құрылымы. XIX ғасырдың аяғында XIX ғасырдың соңына қарай өлкеде екі Патша өкіметінің кедергі жасауына қарамастан, мұсылмандық XIX ғасырдың екінші жартысында қалыптасқан мектептерде Шығыс Қазақстанда түсті металлургия өндірісінің, Батыс облысында -19,5, Орал облысында - 16,2, Қазақстанда халық-ағарту ісінің дамуына кедергі болған Абай Құнанбайұлы (1845-1904 жж.) - казақ Ақынның маңайына топтаскандар ірі ру басылары, еді. Семейде кездескен, кейінгі жылдары байланысы Абай да патшалық дара биліктен орыс Орыс демократиялық мәдениетінің көрнекті өкілдері А.С.Пушкинге, Тек ұлы ақын ғана емес, сонымен Абайдың балалары да әкесінің ақылымен орыс Патша әкімшілігі халық арасында жоғары беделге Абай әндері, өлеңдері қазақ даласына кең Шоқан Уәлихановтың (1835 -1865 жж.) шын Ерте есейген Шоқан өз пікірлерін ересек Шоқанның жас шағынан ғылымға ден коюына 1847 жылдың күзінде он екі жасар Белинский мен Герценнің азаттықка шақырған идеялары Пушкин мен Лермонтовтың поэзиясы Шоканға да Шоқан өзін әлемге әйгілі еткен Қашқар Петербургте болған жылдар (1859 - 1861) 1861 жылдың көктемінде белгілі ғалым Уәлиханов "Русский инвалид" газетінін 1865 жылғы 51