Саңырауқұлақтардың жіктелуі, дақылдық-морфологиялық қасиеттері және микоздардың диагностикасы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медицина Микробиология, вирусология және иммунология кафедрасы СӨЖ Тақырыбы: «Саңырауқұлақтардың жіктелуі, дақылдық және морфологиялық Орындаған: Молдаханова Қ.Е. Факультет: жалпы медицина Курс: II Тобы: 2038 Қабылдаған: Муканова С.Ж. Алматы, 2008 Жоспар: Кіріспе Негізгі бөлім Саңырауқұлақтардың жіктелуі Саңырауқұлақтардың дақылдық және морфологиялық қасиеттері Микоз қоздырғыштары Медицинада маңызды саңырауқұлақтар Микоздардың сипаттамасы Микоздардың диагностикасы Қорытынды Қолданылған әдебиеттер тізімі Кіріспе Саңырауқұлақтар Fungi әлеміне (Mycetes, Mycota) жатады. Саңырауқұлақтардың ядролық қабығы, ядро, цитоплазма, органеллалар, Саңырауқұлақтардың жіктелуі Саңырауқұлақтардың негізгі 2 типін ажыратады: гифальды Гифальды(көгерткіш) саңырауқұлақтар шырмалған мицелийлерінде бұтақталған жіңішке Ашытқы саңырауқұлақтар (ашытқылар) негізінен оваль пішінді Көптеген саңырауқұлақтар диморфизмділікпен сипатталады, дақылдандыру жағдайына Саңырауқұлақтардың көбеюі жынысты және жыныссыз (вегетативті( Конидийлердің негізгі типтері – артрококидийлер (артроспоралар) Зигомицеттер төменгі сатыдағы саңырауқұлақтарға жатады. Олар Жоғары сатыдағы жетілмеген саңырауқұлақтарға аскомицеттер мен Аскомицеттердің(қалталы саңырауқұлақтар) септаларға бөлінген мицелийі бар Aspergillus, Penicillum туыстастықтарының көптген саңырауқұлақтары Саңырауқұлақтардың дақылдық және морфологиялық қасиеттері Саңырауқұлақтарды рH 7-ден төмен Сабуро, Чапек-Докс, Саңырауқұлақтар көбінесе спора арқылы көбейеді. Гифалар өсіп, бұтақтанып мицелий түзеді. Репродуктивті мицелий спора түзетін құрылымдар спорофора Кейбір саңырауқұлақтардың конидиофоралары жоғары құрылымды болып, Penicillium саңырауқұлақтарында терминальды көпіршік (басы) болмайды. Саңырауқұлақтардың басқа түрлері бірден көп конидиялар Аталған споралардың барлығы жыныссыз, вегетативті жолмен Қазіргі уақытта барлық вегетативті және жыныссыз Микоз қоздырғыштары Саңырауқұлақтар тудыратын аурулар микоздар деп аталады. Микоз қоздырғыштарының жіктелуі: Терең (жүйелі) микоздардың қоздырғыштары: Coccidioides immitis, Теріастылық (субкутанды) микоздардың қоздырғыштары: Sporotrichum schenckii Эпидермомикоздардың қоздырғыштары (дерматомикоздар: Epidermophyton floccosum, Microsporum Кератомикоздардың қоздырғыштары(беткейлі): Malassezia furfur, Cladosporium werneskii, Оппортунистік микоздардың қоздырғыштары: Candida albicans, Aspergillus, Медицинада маңыздылығы бар саңырауқұлақтардың негізгі топтары Таксондар Негізгі туыстастықтар Қоздыратын аурулары Зигомицеттер (Zygomycota типі) Rhizopus, Mucor, Rhizomucor, Зигомикоз Аскомицеттер (Ascomycota типі) Ашытқылар: Sacharovycts, Pichia, Arthoderma ((Trichopphyton және Microsporum Кейбір Aspergillus және Penicullium spp. Psdfilescheria boydii ( Scedosporium apiospermum Nectria, Giberella (Fusarium туыстастығына жататын Pneumocystis carinii Көптеген микоздар Дерматомикоздар Аспергиллез, пенициллез Мицетома, гиалогиомикоз Кератоз, гиалогиомикоз Пневмония Базидомицеттер (Basidiomicota типі) Amanita, Agaricus Ашытқылар: Filobasidiella (Cryptococcus ntoformans телеоморфтары) Уытты саңырауқұлақтармен улану Криптококкоз Дейтеромицеттер (Deitermycota типі) Жетілмеген ашытқылар: Epidermophyton, Coccidioides, Para- coccidioides, Sporothric, Aspergillus Phialophora, Fonsecaea, Exophola, Wangiella, Cladophiphialophora, Phoma Көптеген микоздар Көптеген микоздар Хромобластомикоз, мицетома, феогифомикоз Феогифомикоз Шынайы мицелий түзу қабілетінен айрылған бір Дәнді дақылдарда паразитті тіршілік ететін эрготизм Базидомицеттер – мицелийі септаларға бөлінген қалпақты Дейтеромицеттер – (басқаша атауы: саңырауқұлақтар, Fungi Дейтеромицеттерге жетілмеген ашытқылар ( ашытқы тәрізді Микоздардың сипаттамасы Терең микоздар туберкулез таяқшасы мен актиомицеттер Теріастылық микоздар көбінесе ыстық климатты елдерде Эпидермомикоздар – көбінесе жеңіл өтетін, созылмалы Кератомикоздар – жеңіл өтетін сирек аурулар. Оппортунистикалық микоздар – аспергиллездер, кандидоздар, мукороздар Микоздардың диагностикасы Микоздарға диагноз қою үшін микроскопиялық, микологиялық(дақылдық), Микроскопиялық әдіс бойынша нативті (боялмаған) және Жағындыны көбінесе Грам, циль-нильсен,Романовский-Гимза әдістері арқылы Дақылдық (микологиялық) зурттеулерді саңырауқұлақтың таза дақылын Саңырауқұлақтар қоздыратын ауруларға диагноз қою үшін Аллергиялық сынамаларды жалпы қолданылатын әдістеме бойынша Биологиялық зерттеулерді зертханалық үлгілерде жүгізеді Гистологиялық зерттеу тіндегі саңырауқұлақты, оның морфологиясын, Қорытынды Саңырауқұлақтар – макро және микроскопиялық мөлшерлі Қолданылған әдебиеттер тізімі: Б.А. Рамазанова, А.Л. Котова «Микроорганизмдер морфологиясы». Л.Б. Борисов, А.М. Смирнова «Медицинская микробиология, Руководство по лабороторным занятиям по микробиологии «Жеке микробиология» Алматы, 2008 «Студенттерге және оқутышыларға арналған әдістемелік нұсқаулар»