Қарым-қатынастың психологиялық сипаттамасы, түрлері, функциялары және дамыту жолдары

Жоспар 1. Қарым-қатынасқа психологиялық сипаттама 2. Қарым-қатынас түрлері және оның атқаратын 3. Қарым-қатынас жасау және дамыту жолдары ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 1. Қарым-қатынасқа психологиялық сипаттама Кез келген адам дүниеге келісімен екінші Адам қарым-қатынас арқылы айналасындағы дүние жайлы Осындай қарым-қатынастың мән-мағынасы, олардың түрлі көріністері Қарым-қатынас дегеніміз – тіл арқылы пікір Қарым-қатынас жасаудың адам өміріндегі қоғамдық, әлеуметтік С.Елеусізова бойынша қарым-қатынас орнатудың екі бөлшектен Сонымен қарым-қатынас – ғылым әрі өнер Қатынас жасау, өзгелермен тіл табысу - В.В.Богословский бойынша, қарым-қатынас дегеніміз – бұл М.И.Лисина пікірінше, қарым-қатынас – бұл екі Сонымен қарым-қатынас – бұл белгілі мәні Қарым-қатынас нәтижесінде адам басқаларға ғана емес, Адамдармен қарым-қатынас жасау жеке адамды интеллектуалдылық 2. Қарым-қатынас түрлері және оның Қарым-қатынасқа түсушілердің әсерлесуі сөйлеу барысында сөз Диалогтық – екі немесе бірнеше адамның Монологтық – дара адамның сөйлесуі. Мұнда Сондай-ақ, қарым-қатынас үш жаққа бөлінеді: Комуникативті Интерактивті персептивті Қоммуникативті қарым-қатынас мәлімет беру мен алмасу Интерактивті қарым-қатынас жасаушы жұптасушылардың өзара әрекеттесуінде Мақсатына Түрткі Қажеттіліктеріне Персептивті қарым-қатынас адамдардың бірін-бірі қабылдауы, өзара Ғылым былай жіктеп бөлудің шарты ғана Қарым-қатынас белгілі бір формасына қарай ауызша, Ауызша – сөйлеудің негізгі түрі болғандыөтан, Жазбаша – бұл момнологтық сөйлеудің бір Іштей – бұл адамның практикалық іс-әрекеті Сырттай – дауыстап, естіртіп сөйлеу болып Қарым-қатынасты қолданатын құралдар бойынша вербалды және Кондициондық – адамның психологиялық жағдайының физиологиялық Когнетивтік – адамдар арасындағы білім арқылы Мотивациялық – адамдардың ниеттерін ояту. Сонымен қарым-қатынас түрлері мен формалары әр Тікелей емес қарым-қатынас – жазбаша немесе Адамзат тәжірибесін игеруге жазудың, кіткптың және Жеке адам арқылық қарым-қатынас – топтарда, Көпшілік қарым-қатынас – көпше түріндегі таныс Қарым-қатынастың топтар арасында қарастырсақ, ондай топтар Біршама тұрақты, құрамы жағынан көп емес, ә) Қарым-қатынас функциясы Қарым-қатынас функциясын үш топқа бөлеміз. Ақпаратты коммуникативтік Бағдарлаушы коммуникативтік Аффекті коммуникативтік Коммуникация дегеніміз – бірлескен әрекеттер адамның Қарым-қатынас ақпарат жіберу немесе оны қабылдау ә) Қарым-қатынас ақпараттың екінші адамға тигізер б) Бір сөзді екі индивидтің біркелкі в) Адамдар коммуникация барысында барьерлердің болуы Осындай негізде психологияда қарым-қатынастың үш жағын Ақпарат алмасу Өзара түсінушілік Өзара әрекеттестік Сонымен, қарым-қатынастың бес функциясын бөліп қарастыруға Адамдардың ұжымдық іс-әрекетінде байланыстырғыш рөлін атқарады.бұл Қалыптастырғыш функция. Бұл функция адамның психологиялық бейгесін қалыптастырып, «Бекітемін» немесе «қолдаушы» функциясы. Басқаша айтқанда басқа адамдармен қарым-қатынаста адам Жеке адам аралық қатынастарды ұйымдастыру және Басқа адамдарға деген эмоционалдық көзқарастар (сүйкімді, Сонымен қарым-қатынастың осындай әлеуметтік психологияда баса б) Қарым-қатынас – коммуникацияның жеке дара Коммуникацияның түрлі формаларын зерттеу, адамның қарым-қатынасы Соңғы кездерде психологиялық зертеулерде қарым-қатынас жасаушылардың Адамдар арасындағы коммуникативті үрдістер техникалық қондырғылар Кері байлныс – ең алдымен мәлімет Жанама кері байланыс – психологиялық мәліметті Ең алдымен, мәлімет формасы мен маңызы Екіншіден: оның жіберілген мәліметті реципиенттің өзгерісіне Түсініспеушілік барьер: фонетикалық барьер, диалектикалық сөздер, Сематикалық барьер: сөз мәнінің ерекшелігі (жаргондар). Стилистикалық барьер: коммуникатор тілінің стилі, жағдайға Логикалық сөздер: коммуникатордың ұсынған логикалық тұжырымдамалары Қарым-қатынастың интерактивті жағы – адамаралық қарым-қатынастың 2.2. Қарым-қатынас жасау және дамыту Қарым-қатынас жасау жолдары: Тіл арқылы 1 – кім берді? 2 – не берді? 3 – қалай берді? 4 – қандай? 5 – кімге берді? Осылайша қайтымды реакция жүреді. Бейне, жест, мимика, қалып. Адамның бейнесі маскадан, киімнен, манерадан құралады. Қарым-қатынастың динамикалық қыры мимика мен жестте Мимика дегеніміз – дәл сол уақыттағы Жест дегеніміз - әлеуметтік түрде дағдыланған Интимді Жеке адамдар арасындағы Әлеуметтік орта Публистикалық (фотосуреттер арқылы) Қарым-қатынас жасаудың қатаң түрде реттелінген жүйесі: Коммуникативтік (ақпарат алмасу) Синефикативтік (мимика, жест) Эксомассивті (хабарлы, мәнерлі) Қарым-қатынас сәтті болу үшін қасындағы адамды Бодалев А.А бойынша персепция – бұл: Идентификация Эмпатия Рефлексия Дицентрация Каузальді атрибуция Ореол эффектісі Стереотипизация Бұл деп отырғанымыз, қатынас жасау үшін Кез келген адам басқа адамның орнына Өзін- өзі білу, өзін-өзі тануы, өзін-өзі Басқа адамдардың позициясын қабылдай алуы. Себепті басқа біреуден іздеуі. Сырт келбетіне қарап ондағы қасиетін жақсы Қасиеттердің танылуы. Қарым-қатынас мәдениетін дамытуға мүмкіндік алу жеке Сонымен қорытындылай келе, психолог ғалымы Б.Спок ҚОРЫТЫНДЫ Сонымен, қарым-қатынас дегеніміз – адам детерминациясындағы Адамның ең жарқын ерекшеліктердің бірі – Қатынас жасау, өзге адамдармен тіл табысу Қарым-қатынас процесінде адамдар бір-біріне ықпалын тигізеді, Қорытындылай келе, қарым-қатынассыз өмір сүру мүмкін Сонымен қатар, оны қоршаған табиғат, жан-жануармен «Адам өмір бойы тәрбиеленеді» деп айтсақ Сонымен, психологиядағы қарым-қатынас психиканың негізгі жеке ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ: Андреева Г.М. Социальная психология. – Бодалев А.А. Личность и общения. Бойко В.В. Энергия эмоций в общении. Брудный А.А. О проблеме коммуникации. – Буеева Л.Г. Общественные отношения и общения. Давыдов В.В. Виды общение в обучении Добрович А. Общение: наука и искусство. Доценко Е.Л. Лекции по курсу «психология Гальперин П.Я. Введение в психологию. – Гипенрейтер Ю.Б. Введение в психологию. – Годфруа Ж. Что такое психология?. – Елеусізова С. Қарым-қатынас психологиясы. – М., Коган М.С. Мир общения. – М., Крипсанская Ю.С., Третьяков В.П. Граматика общения. Леонтьев А.А. Общения как обьект психологического 2