Басылымдарды дайындаудың технологиялық нұсқаулары мен полиграфиялық өндірістің техникалық сипаттамалары

ТехнологиЯлыҚ бӨлім Басылымды дайындау технологиялық нұсқауларын таңдау Полиграфиялық өндіріс үрдістерінің нәтижесі басылым сапасы, мазмұны, безендірілуі, кітап 1-кесте Басылымдардың техникалық көрсеткіштері Өнімдер аттары Журнал Көп бояулы мерзімді журнал Жарна-малық каталог Атау саны 20 60 30 50 20 40 10 Формат, см 70х100/8 60х84/8 70х100/8 42х60 70х100/16 52х72/16 52х72/16 Таралымы, мың 5 10 6 3 4 5 7 Көлем 6 21 15 1 1 10 30 2 Мерзімділігі 2 5 5 5 Бояулығы 4+0 4+0 4+0 4+0 4+0 2+0 2+0 2+0 Басу әдісі О ф с е т т І Басу қағаз түрі Optіmago sіlk 80,120, гр Бекіту әдісі Сымментігу Желім-мен тігу Желім-мен бекіту Сыммен тігу Сыммен тігу Безендіру түрі Пленкамен проектеу Лактеу Пленка-мен проектеу 1-сурет Кітапша-каталогтарды дайындаудың технологиялық схемасы 2-сурет Табақты өнімдерді дайындаудың технологиялық сызбасы Басылым дайындау технологиясы Басылым таралымдарын даярлау алдымен технологиялық үрдістерді жобалаудан басталады. Әрбір Содан кейін біртіндеп, басу қалыбын дайындағаннан бастап, керкті материалдар Технологиялық үрдістер жасалғаннан кейін құжаттарға сәйкес басылым түпнұсқалары өндірістің Сурет қалыбын даярлау үрдісінің схемасы мынадай: Мәтінді топты өңдеу: "Targa Pentіum" компьютерінде теру; "HP-Laser Jet" лазерлі принтерде мәтіндін автоматты түрде басу; Мәтіндіні түзету; "2 Pentіum-ІІ" компьютерінде Page Maker бағдарламасында жолды теру. Бейнені өңдеу: "GT-8500" cканерлерінің көмегімен санды түрде бейнелік түпнұсқаны түсіру; "Scіtex" жүйесінде түс бөлу, "2 Pentіum-ІІ" компьютерінде ретуш істеу, Фотопленкаға жолды шығару: Мәтіндіні және бейнелі информацияны санды түрде бір жолға қосу; Жазбаға бейнені растрлеу; Жолдарды фотопленкаға негатив немесе диапозитив түрінде түсіру және "Autologіc "Devotec MT-28" айқындау машинасында фотопленканы химико-фотографиялық өңдеу. Сурет қалыбын даярлағаннан кейін, түсті бейнелерді дайындау үрдістерін тексеру Басу қалыбын даярлау үшін, сурет қалыбын монтаж бөліміне жібереді. Содан кейін сурет қалыбы басу қалыбын даярлайтын бөлмеге келеді. Экспонирлеу "Express PK 95" түйсікті-көшіру рамасында орындалады. Экспонирлеу уақыты Айқындау секциясында айқындайтын ерітінділер бар. Қалған экспонирленбеген жарық сезгіш Шаятын секцияда айқындайтын ерітінді қалдықтары көшірмеден екі щетка көмегімен Су қажеттігін төмендету үшін, процессорға рециркуляция үшін "Nіagara" бак Гуммирлеу секциясында айқындалған және жуылған көшірме жұқа қорғау қабатпен Офсеттік қалыпты өңдеудің соңғы стадиясы – кептіру. Кептіру секциясында 3-сурет Басу үрдісінің схемасы Басу-мәтінді және бейненің біркелкі таңбаларының бояу қабатын басу қалыптан Басу цехында екі табақты машина қойылған: бояушы “Mіtsubіshі 3H-4” Басылған өнім керек жағдайда кесіледі. Кесу операциясы өте жауапты Полиграфия өнімдерінің көп түрлілігі басудан кейін түптеуді, безендіруді, өңдеуді Кітапшалау–түптеу үрдісі - табақтарды бүктемелеу, дәптерлерді блокқа жинақтау, Жұмсақ мұқабалы өнімдер "Tіgra 1570" жабдығында бірінің үстіне бірі Сексен бетке дейінгі жұмсақ мұқабалы өнімдер "ROSBACK" фирмасының "Mod. Табақты өнімдерді өңдеу. Таңбалардың сыртқы түрін жақсарту үшін металданған бояумен басады. Металданған Лактау Бұл көптеген басу өнімдерін өңдеудің кең тараған әдістерінің бірі. Пленкамен престеу Бұл үрдісте пленка қысым және температура әсерінен басылған өнім Өнімдерді өңдеу тигельді пресс "Grafopress GPE" жабдығында орындалады. Бастырма Дайын өнімдерді орап-қаптау соңғы технологиялық операцияға жатады. Ол басылған Қолданылатын жабдықтарды таңдау Жабдықтар өз құны, операцияларды орындау сапалығы және өндіру есебімен Басуға дейінгі үрдіске арналған жабдықтар Targa Pentіum компьютерін мәтіндіні теру үшін қолданамын. Оперативтік жады "Hewlett Packard" фирмасының "HP Laser Jet-4MV” принтері - қазіргі "TEXTPONІX" фирмасының "Dіsplay Maker Pro" принтері-кең форматты, басу жылдамдығы, Техникалық сиапттама: Рұқсат беру қабілеттігі, dpі 300-1200 Басу жылдамдығы, бет/мин 20 Жады, Мв 24……………64 max қағаз форматы, см 33х88,9 Габаритті өлшемі, мм 730х650х740 "Epson" фирмасының "GT-8500" түсті сканері. Оныңсканерлеу жүйесі сапалы және "Autologіc APS 7AV-30” фототеру автоматы – жоғары сапалы толық Техникалық сипаттама: max форматы, мм 762х635 Экспонирлеу жылдамдығы, см2/мин 4032 Нүкте өлшемі, микрон 17 Рұқсат беру, dpі 1200-3600 Devotec MT-28 – фотопленканы өңдейтін айқындау машинасы. Кез-келген фотопленка Техникалық сипаттама: өңделетін материал ені, мм 8…711 Ванна сиымдылығы, л 24 қуаты, вт 4,2 Жылдамдығы, мм/мин 280…1680 Жұмыс температурасының диапозоны, 0С 23….43 Кептіру температурасының диапазоны, Т 30….60 Айқындау уақыты, сек 10….60 Габариеттік өлшемі, см 126х80х100 Монтаждық стол TLC ("Marchettі" фирмасы) – металдыққа каркасқа бекітіледі, "Marchettі" фирмасының Express PK-95 көшіру рамасы қазіргі дизайнмен жасалған, Техникалық сипаттама: Экспонирлеу ауданы, см 89х114 Габариттік өлшемі, см 241х147х200 Массасы, кг 725 өндірілуі, экспозиция/сағ. 120 Пластинаны өңдеуге арналған жабдық "Іnter Plаter 88” процессоры. Айқындау Техникалық сипаттама: өңделетін пластинаның max ені, см 88 өңделетін пластинаның max ұзындығы, см 110 Пластинаны транспортирлеу жылдамдығы, см/мин 40-140 Айқындау 18-45 Кептіру 30-60 Бақылау таңба алу станогы "КФ-222-ГЛ" "ДайниППон Скрин" фирмасы жасап Өнімдерді басуға арналған жабдықтар 1 жапондық Mіtsubіshі 3H-4 басу машинасы – бұл төрт Өндіруі жоғары, қолдану аймағы кең, үнемді, сапалы машина лактау Техникалық сипаттама: өндіруі, таңба/сағ 16000 Басу формат max, см 120х72 mіn, см 4+0 Бояулығы Басу материалының қалыңдығы, мм Плакат А2, А3 0,08-0,07 2. Табақты офсеттік машина Speedmaster 74 – технологиясы алдыңғы CPTPONІC басқару пультімен жабдықталған орталық басқару және қосымша секциялар Техникалық сипаттама: Табақтың форматы, мм max 530х740 mіn 210х280 Қалып цилиндрінің проточкасы, мм 0,15 Офсетті цилиндрдің поточкасы, мм 2,3 Офсетті полотноның ені мен ұзындығы 627х772 Материал қалыңдығы, мм 0,03-0,6 Подложка, мм 550х750 Стандартты өзібергіш, мм 945 қабылдағыш биіктігі, мм 500 Басу қалыбы, мм 605х745 қалыңдығы, мм 0,25-0,30 Жылдамдығы, таңба/сағ. 15000 Габаритті өлшемі 6210х3030х2130 Кітапшалау-түптеу үрдісіне арналған жабдықтар "GUK" фирмасының "ҒА-72" жабдығы – жоғары жылдамдықты, өндіруі 40000 бүктеу аппаратының жұмыс жылдамдығын жөндеу; табақ өткізу компенсациясы; табақтар арасында оптимальды деңгейді ұстау өзібергіштен қабылдағышқа табақтардың өтуі электронды бақыланады; Техникалық сипаттама: Табақ форматы, мм 720х1040 Бүктеу секциясының саны 1. . .4 Өндіруі, дана/сағ. 40000 "Мюллер Мартини" фирмасының жіпсіз бекіту сызығы "Tіgra1570”. Бұл жабдықтың Өзібергіш магазиніне бүктелген дәптерлер толтырылады. өзібергіш автоматты бақылау жүйесімен "ROSBACK" фирмасының Mod 203 агрегаты өнімдері сыммен тігуге арналған. Агрегат үш модульден тұрады: а) табақ жинақтау машинасы; ә) сыммен тігу машинасы; б) пышақты кесу машинасы; Техникалық сипаттама: Дәптер өлшемі, мм max 305х381 mіn 89х127 Сым диаметрі, мм 0,43-0,53 Скобалардың орталық арақашықтығы, мм max 247 mіn 54 Жұмыс жылдамдығы, цикл/сағ. max 5000 mіn 1800 Габаритті өлшемі, мм 2130х1400х1240 Салмағы, кг 1860 Кітапшалардың қалыңдығы, мм max 9,5 Тігу басының саны 2-4 Қуаты, квт 2,4 Өңдеу үрдісіне арналған жабдықтар 1 “Crafopress GPE" – тигельді пресс арасындағы кең тараған а) шығыңқы басу қалыптарын қолданып, бір бояулық басу; ә) бүктемелеу; б) фольгамен өңдеу; Техникалық сипаттама: қағаз форматы, мм max 260х380 mіn 40х60 Басу форматы, мм 250х360 қағаз тығыздығы, г/квм 28-400 қағаз қалыңдығы, мм 0,4-1 өндіруі, табақ/сағ 5500 Басу қысымы, к/л 392 Электр қуаты, квт 1,5 Габаритті өлшемі, см 156х140х145 Салмағы, кг 1160 "Autolobond ltd” фирмасының ДВ-76 машинасы пленканы престеуге арналған. Пропиленді Техникалық сипаттама: max форматы 760х1040 қысымы, кг 0-3000 қыздыру температура, 0С 20-150 Табақ өту жылдамдығы, м/мин 4-21 Габаритті өлшемі, м 9,21х1,76х2,21 Табақты кесуге арналған жабдық Бір пышақты кесу машинасы - "Grafopat TC-92”. Машина ұзақ Техникалық сипаттама: Кесу ұзындығы, мм max 920 Бума биіктігі, мм max 120 Индикация өлшемінің дәлдігі, мм ( 0,04 Қағаз, қатырма тығыздығы, г/см2 700 Жылдық жүктеме есептері 2-кесте Теру цехының жылдық жүктемесі Басылым аты Ф Н Т в Vф.б.т Vш.б.т Табақты басылған баспа табақ Лбояу таңба Лшарт таңба Лнт Лни Мәтін бейне Журнал 70х100/8 20 5 2 6 7,5 60 40 240 309,6 1200 2400 Көп бояулы мерзімді журнал 60х84/8 60 10 5 21 Жарнамалық каталог 70х100/8 30 6 15 18,75 65 35 450 580,5 2700 5400 3483 Плакат 42х60 50 3 1 1,25 20 80 50 23 150 300 69 Буклет 70х100/16 20 4 1 1,25 85 15 20 25,8 80 160 103,2 Кітапша 52х72/16 40 5 5 10 1,25 80 20 2000 1340 10000 10000 Кітапша 52х72/16 10 7 5 30 37,5 95 5 1500 1005 10500 105000 Күнтізбе 21х28 50 3,5 2 2,5 25 75 100 10 350 350 35 Барлығы 10660 87980 8238 2422 4055 9200 6-кесте Басу цехының жылдық жүктемесі Басылым аты Ф Н V Т В Б Жылдық Басу таб Бояу табағы Бір атау Барлық атау Бір атау Барлық атау Бір атауда Барлық атауда физ келт физ келт Журнал 70х100/8 20 6 5 2 4+0 1200 1548 4800 6192 30 600 480 24 480 Көп бояулы мерзімді журнал 60х84/8 60 21 10 5 Жарнамалық каталог 70х100/8 30 15 6 4+0 2700 3483 10800 13932 45 1350 1800 60 Плакат 42х60 50 1 3 4+0 150 69 600 276 1,5 75 200 4 200 Буклет 70х100/16 20 1 4 4+0 80 103,2 320 4128 2 40 80 4 80 Кітапша 52х72/16 40 10 5 5 2+0 10000 6700 20000 13400 125 5000 800 20 800 Кітапша 52х72/16 10 30 7 5 2+0 105000 7035 21000 14070 525 5250 600 60 600 Күнтізбе 21х28 50 2 3,5 2+0 350 38,5 700 77 3,5 175 200 100 200 Барлығы 43990 9200 9200 10120 7-кесте Кітапшалау-түптеу цехының жылдық жүктемесі Басылым аты Ф Н V Т в Дәптерлердің жылдық Үш бүктелген дәптердің бет саны Мұқаба Журнал 70х100/8 20 6 5 2 600 200 Көп бояулы мерзімді журнал 60х84/8 60 21 10 5 31500 3000 Жарнамалық каталог 70х100/8 30 15 6 1350 180 Плакат 42х60 50 1 3 75 Буклет 70х100/16 20 1 4 40 Кітапша 52х72/16 40 10 5 5 5000 10000 Кітапша 52х72/16 10 30 7 5 5250 10500 Күнтізбе 21х28 50 2 3,5 175 Барлығы 43990 23880 3-кесте Суретқалыптарын шығару және айқындау Басылым аты Сурет қалып саны Уақыт нормасы,1 п.л, сағ Еңбек сиымдылығы Барлық басылым 9200 0,42 3864 4-кесте Монтаж Басылым аты Монтаждық табақтар саны Уақыт нормасы,1 п.л, сағ Еңбек Барлық басылым 9200 0,5 4600 5-кесте Басу қалыбын дайындау Басылым аты Басу қалыптар саны Уақыт нормасы,1 б.т, сағ Еңбек Барлық басылым 9200 0,17 1564 Негізгі жабдықтар мен жұмысшылар есептері 1.3.1 Теру және қалыптау цехы 8-кесте Теру және қалыптау цехының жабдықтар саны Жабдықтар аты Жоба жүктемесі Mn Жылдық уақыт қор Fоб Смена m Np (есепт) Np (қабылд) Компьютер “Targa Pentіum” 8238 1898 2 2,17 3 Компьютер “2 Pentіum ІІ” (бейнені өңдеу) 2422 1898 2 0,63 Компьютер 2 Pentіum ІІ (верстка) 10660 1898 2 2,80 3 Фототеру автомат "Autologіc ARS 7AV-30" 3864 1898 2 1,01 Айқындау машинасы "Devotec MT-28” 3864 1898 2 1,01 1 Монтаждық стол "TLC” 4600 1898 2 1,21 2 Көшіру рама "Express PK-95” 1564 1898 2 0,41 1 Процессор "Іnter Ploter” 1564 1998 2 0,41 1 Барлығы 13 Жабдықтар саны келес формула бойынша анықталады: 9-кесте Негізгі жұмысшылар саны Мамандық аты разряд Fош Fn r Np Rсп (есепт) Rсп (қабылд) Компьютер “Targa Pentіum” Теруші 6 1928 1796 1 2,17 2,32 3 Компьютер “2 Pentіum ІІ” (бейнені өңдеу) Бейне өңдеуші 7 1928 1796 1 0,63 0,67 1 Компьютер “2 Pentіum ІІ (верстка үшін)“ Оператор, беттеуші 7 1928 1796 1 2,80 3,00 3 Фототеру автоматы және айқындау машинасы Оператор 7 1928 1796 1 1,01 1,08 1 Көшіру рама Көшірмеші 5 1928 1796 1 0,41 0,44 1 Монтаждық стол Монтаждаушы 5 1928 1796 1 1,21 1,29 2 Жұмысшылар саны келесі формула бойынша анықталады: Fош=Fp – tрем; Fош=1928 Fn=Fp (1-Кн); Fn=1796 1.3.2 Басу үрдісі 10-кесте Басу жабдығының санын есептеу Жабдық маркасы Басылым бояулығы Жоба жүктеме Mn Жылдық уақыт қор Fоб Смена m Орта-ша жылд. Np (есепт) Np (қабылд) Mіtsubіshі 3H-4 4 бояулық 33565 1898 2 8 1,1 2 Speedmaster 74 2 бояулық 10425 1898 2 7,5 0,4 1 Жабдық саны келесі формуламен табылады: Мамандық аты разряд Fош Fn r M Np Rсп (есепт) Rсп (қабылд) Баспагер 7 1928 1796 2 2 1,1 3,7 4 Баспагер 6 1928 1796 2 2 0,4 1,7 2 Барлығы 6 Жұмысшылар саны мына формуламен есептеледі: Fош=1928 Fn=1796 1.3.3 Кітапшалау-түптеу үрдісі 12-кесте Негізгі жабдықтар санын есептеу Жабдық аттары мен маркасы Жылд тапсырма M Жылдық уақыт қор Fоб Смена m Өнімділік n Np (есепт) Np (қабылд) Кесу машинасы Grafopat TC-92 23880 1898 2 6 1,04 Бүктеу машинасы ҒА-72 81980 1898 2 25 0,92 1 Пленканы престеу машинасы ДВ-76 9200 1898 2 3 0,80 Тигельді пресс Crafopress GPE 9200 1898 2 3,5 0,69 Желіммен бекіту желісі Tіgra 1570 9200 1898 2 5,5 Сыммен тігу агрегаты Mod 203 9200 1898 2 4 Барлығы 6 Жабдық саны келесі формуламен анықталады: 13-кесте Негізгі жұмысшылар саны Мамандық разряд Fош Fn Np m r Rсп (есепт) Rсп (қабылд) Кесуші 4 1928 1796 1,04 2 1 2,03 2 Бүктеуші 5 1928 1796 0,92 2 1 1,97 2 Пленка престеуші 4 1928 1796 0,80 2 1 0,71 Тиснильщик 5 1928 1796 0,69 2 1 0,48 1 Желімдеуші 6 1928 1796 0,44 2 2 1,88 2 Сыммен бекітуші 5 1928 1796 0,60 2 3 3,86 Барлығы 12 Жұмысшылар саны мына формуламен табылады: Fош=Fp – tрем; Fош=1928 Fn=Fp (1-Кн); Fn=1796 1.6 Материалдарды таңдау Қағаз Қағаздың спецификалық қасиеті болу керек. Қағаздың маңызды қасиеттерінің бірі, Аклиматизация – бұл нәтижесінде қағаз температурасы және ылғалдылығы, басу Жобаланған өнімді басу үшін, табақты өнімдер үшін OPTІMAGO SІLK, Полиэфирлі пленка Полиэфирлі пленка "Naplam", қалыңдығы 25 мкм, басылған материалға толығымен Бояу Басылған өнім сапасы, қолданылатын бояу қасиеттеріне байланысты. Өнімдерді басу Лактар Ультракүлгін лактары – сұйық синтетикалық материалдар. Таңба бетіне жылтырлық Сымдар Блокты бекітуге арналған сымдар тігетін деталдарды дұрыс және тез Желім а) "ТК-3П" терможелімді "Tіgra" ағымды желісінде берілген үрдістерге қолданамын. ә) Желімдерге қойылатын талаптар: Материал бетіне бекіну үшін, желімдегіш күші болу керек. Желімденетін Пленка тәрізді бекінгенен кейін, бүктегенге, көп уақытқа қолданғанға мықты, Желімнің тұтқырлығы желімденетін материал қасиеттерне сәйкес келу керек. желім Желімнің жеткілікті жабысқақтығы болуы тиіс. Желім материал бетіне оңай және тегіс орналасуы керек Желімнің нейтралды немесе әлсіз сілтілі РН реакциясы болу керек Желімденетін детальмен қосылу уақыты жеткілікті болу керек. б) желімді дайындау: Бөлме температурасы кезінде, терможелім - қатты эластикалық масса t>80 Құрамы: Полимер негізі 73,0 % Шайыр 15,0 % Воск (парфин) 10,0 % Антиокседант 2,0 % "Ozasol" фирмасының "PSS" офсетті басу пластинасы көшіру кезінде керемет "Agfa Proof" фотопленкасын қолданамын. Майлау және жуу материалдар. Жабдықтың жақсы жұмысын қамтамасыз ету үшін майлайтын заттарды пайдаланады. Детальдарды майлаудың қажеттілігі: үйкелуді азайтады; үйкелуден туатын жылулықтан сақтайды; ауа оттегі мен ылғалдықтан туатын коррозиядан қорғайды. 1.7 Материалдар шығыны 14-кесте Қажетті қағаз санының есебі Басылым аты Қағаз түрі Салмағы м2 гр Формат және Журнал OPTІMAGO 80 70х100/8 0,7 840 2,96 283 298,9 Көп бояулы мерзімді журнал SІLK 80 60х84/8 0,5 4234 4,19 407,4 407,4 Жарнамалық каталог 120 70х100/8 0,7 3780 5,32 509,3 584,4 Плакаттар 120 42х60 0,252 45,4 0,94 91,7 Буклеттер 120 70х100/16 0,7 168 3,47 339,5 Кітапшалар 120 52х72/16 0,364 1092 2,18 227,8 Кітапшалар 120 52х76/16 0,364 4586,4 3,13 308,9 Күнтізбелер 120 21х28 0,06 24,7 0,25 24,9 Барлығы 17470,5 22,44 1909,5 1290,7 15-кесте Қажетті бояу шығыны Басылым аты Өлшем бірлігі H V T b g Журнал кг 20 6 5 2 0,084 201,6 Көп бояулы мерзімді журнал 60 21 10 5 10584 Жарнама-лық каталог 30 15 6 453,6 Плакаттар 50 1 3 25,2 Буклеттер 20 1 4 13,44 Кітапша 40 10 5 5 840 Кітапша 10 30 7 5 630 Күнтізбе-лер 50 2 3,5 29,4 12777,24 16-кесте Негізгі материалдар саны Басылым аты Материал аты Өлшем бірлігі Есеп бірлігі Есеп бірлігі- нің саны, мың Есеп бірлігі- нің нормасы Қажетті материалдар саны Журнал Сым кг 1000 дәптер 480 0,374 179,52 Кітапша 800 299,2 Кітапша 600 224,4 1880 703,12 Жарнамалық каталог пленка кг, Күнтізбе 200 0,36 3,6 Плакат лак кг 1000 см2 200 1,35 270 Буклет 80 108 378 Плакат спирт 200 0,103 20,6 буклет 80 8,24 28,84 Жарнамалық каталог Желім кг 1 м2 1800 0,094 169 169 16-кестенің жалғасы Негізгі материалдар саны Басылым аты Материал аты Өлшем бірлігі Есеп бірлігі Есеп бірлігі- нің саны, мың Есеп бірлігі- нің Журнал Орап-қаптауға арналған қағаз 1000 бума 480 1000 тоб 480000 Көп бояулы мерзімді журнал 5040 5040000 Жарнамалық каталог 1800 1800000 Плакаттар 200 200000 Буклеттер 80 80000 Кітапша 800 800000 Кітапша 600 600000 Күнтізбелер 200 200000 9200000 17-Кесте Көмекші материалдар санын есептеу Басылым аттары Материал аты Өлшем бірлігі Есеп бірлігі Есеп бірлігі- нің саны, мың Есеп бірлігі- нің Журнал Басу қалыбы Дана 1 дана 480 1 480 Көп бояулы мерзімді журнал 5040 5040 Жарнамалық каталог 1800 1800 Плакаттар 200 200 Буклеттер 80 80 Кітапша 800 800 Кітапша 600 600 Күнтізбелер 200 200 9200 9200 Журнал фотопленка м2, рулон 1 бас. табағы 480 0,33 Көп бояулы мерзім.журн. 5040 1663,2 Жарнамалық каталог 1800 594 Плакаттар 200 66 Буклеттер 80 26,4 Кітапша 800 260 Кітапша 600 198 Күнтізбелер 200 66 9200 3036 17-кестенің жалғасы Көмекші материалдар санын есептеу Журнал Астролон кг 1басп.табақ 480 0,05 24 Көп бояулы мерз.журн. 5040 252 Жарнамалық каталог 1800 90 Плакаттар 200 10 Буклеттер 80 4 Кітапша 800 40 Кітапша 600 30 Күнтізбелер 200 10 9200 460 Журнал Жабысқақ лента кг 480 0,8 384 Көп бояулы мерз.журн. 5040 4032 Жарнамалық каталог 1800 1440 Плакат 200 160 Буклет 80 64 Кітапша 800 640 Кітапша 600 480 Күнтізбелер 200 160 9200 7360 Май кг 1000 бояу таңба 9200 0,03 276 Керосин л 1000 бояу таңба 9200 0,017 156,4 2 ЖОБАЛАУ БӨЛІМІ Полиграфиялық кәсіпорын 4-сурет Кәсіпорын құрылымы 2.1 Негізгі цех ауданын анықтау Әрбір негізгі және көмекші бөлмелердің аудандары анықталады. Осы аудандардың 18-кесте Теру цехының ауданы Жабдық маркалары мен жиһаз аттары Саны Габариті,м Аудан, м2 Жабдық бірлігі Жалпы Түс бөлу және теру бөлмесі “Tagra Pentіumң комп-не арнал. стол 3 1,0х0,8 0,8 Принтерге арнал. стол 1 1,0х0,6 0,6 0,6 “2 Pentіum ІІң комп-не арнал. стол 4 1,2х1,0 1,2 Сканерге арнал. стол 2 1,0х0,8 0,8 1,6 Материал- дарға арнал. шкаф 1 0,8х0,6 0,48 0,48 9,88 Фотопленканы шығару және айқындау бөлмесі “Autologіc APS-7 AV-30ң фототеру автомат 1 1,2х1,0 1,2 1,2 “Devotec MT-28ң айқындау машинасы 1 1,3х0,7 0,91 0,91 стол 1 1,0х0,8 0,8 0,8 Материалға арнал.шкаф 1 0,8х0,6 0,48 0,48 18-кесте жалғасы Жабдық маркалары мен жиһаз аттары Саны Габариті,м Аудан, м2 Жабдық бірлігі Жалпы Раковина 3 0,5х0,5 0,25 0,75 4,14 Монтаждық бөлме Монтаждық стол “TLCң 2 1,4х1,0 1,4 2,8 Материалға арнал.шкаф 1 0,8х0,6 0,48 0,48 3,28 Басу қалыбын дайындайтын бөлме “Express PK-95ң көшіру рама 1 1,2х1,4 1,68 1,68 Процессор “Іnter Plater 88ң 1 0,3х0,2 0,06 0,06 Стол 1 1,0х0,8 0,8 0,8 Материалға арналған шкаф 1 0,8х0,6 0,48 0,48 3,02 “КФ-222 ГЛң бақылау таңба станок 1 2,7х1,1 2,97 Қалып ұстағыш 1 0,6х0,8 0,48 0,48 Стол 1 1,0х0,7 0,7 0,7 Стеллаж 3 1,0х1,2 1,2 3,6 7,7 Теру цехының ауданының есебі Sy = KY . ( Sm теру және түс бөлу бөлімі: жабдықтардың алатын ауданы( 9,88 м2 цехтың түзету коэффициенті 4 9,88 . 4 (39,52 м2 тұрмыстық қызмет ғимаратына, баспалдақ торларына, қабырға қалыңдығына 25% 39,52 . 0,25 ( 9,88 м2 жалпы ауданы( 49,4 м2 фотопленка шығару және айқындау бөлімі( 4,18 . 6,9 ( 28,9 м2 28,9 . 0,25 ( 7,22 м2 жалпы ауданы( 36,12 м2 Монтаждық бөлім 3,28 . 7 ( 22,96 м2 22,96 . 0,25 ( 5,74 м2 жалпы ауданы( 16,45 м2 Басу қалыбын дайындайтын бөлім( 3,02 . 5,3 ( 16,00 м2 16,0 . 0,25 ( 4 м2 жалпы ауданы( 20 м2 Бақылау таңба алу бөлімі( 7,7 . 4,0 ( 30,8 м2 30,8 . 0,25 ( 7,7 м2 жалпы ауданы( 38,5 м2 19-кесте Басу цехының ауданы Жабдық, жиһаз аты Саны Габариті, м Аудан, м2 бірлік Барлығы “Mіtsubіshі 3H-4ң б.м. 2 7,3х3,3 23,26 46,72 “SM 74ң басу машин 1 6,2х3,0 18,6 18,6 Баспалар столы 3 1,2х0,8 0,96 2,88 Қаптау столы 1 1,4х0,9 0,26 1,26 Материал-дар тумбасы 2 0,6х0,4 0,24 0,48 Қалып ұстағыш 3 0,6х0,8 0,48 1,44 Шкаф 1 1,4х2 2,8 2,8 Стеллаждар 3 1,0х1,2 1,2 3,6 Қалдықтар. арн. жәшік 3 0,4х0,6 0,24 0,72 78,5 Басу цехының ауданының есебі( Sy = KY Жабдықтардың алатын ауданы( 78,5 м2 Цехтың түзету коэффициенті – 478,5 . 4 Тұрмыстық қызмет ғимаратына, баспалдақ торына, қабырға қалыңдығына 25% , Жалпы ауданы( 392,5 м2 20-кесте Кітапшалау-түптеу цехының ауданы Жабдық, жиһаз аты Саны Габориті, м Ауданы, м2 Бірлігі Барлығы “Crotopat TC-92ң кесу машинасы 1 1,3х1,7 2,21 2,21 “FA-72ң бүкт.машин 1 4,5х2,3 10,35 10,35 “Tіgra 1570ң ағынд.желі 1 16,4х2,4 39,96 39,96 “Мод. 203ң желісі 1 7,2х4,6 33,12 33,12 Стол 5 1,2х0,8 0,96 4,8 Шкаф 2 1,2х0,8 0,96 1,92 “Gіrotopress GPEң тигелді пресс 1 1,5х1,4 2,1 2,1 “ДВ-76ң пл. пресст.маш 1 5,0х2,0 10,0 10,0 Стеллаж 4 1,0х1,2 1,2 4,8 109,26 Цех ауданың есебі( Жабдықтардың алатын ауданы( 109,26 м2 Цехтың түзету коэффициенті 8 109,26 . 8 ( 874,08 м2 Баспалдақ торларына, қабырға қалыңдығына 25% 874,08 . 0,25 ( 218,52 м2 Жалпы ауданы( 1092,6 м2 КӨМЕКШІ ЦЕХТАР 2.2.1 Қағаз дайындау цехы Қағаздар кәсіпорынға негізінде рулон түрінде түседі. Табақты офсетті машиналарда Қағаз дайындайтын цехта қағаздар екі күндей сақталады. 21 – кесте Жабдық аты, маркасы Саны Габариті, м Ауданы, м2 бірлік барлық Бір пышақты кесу машинасы “Grofopat TC-92ң 1 1,3 стеллаж 5 1,0 х 1,2 1,2 1,2 3,44 Қағаз дайындау цехінің ауданы: Sy = Ky ( (Sm Жабдық алатын алаң: Түзету коэффициенті – 4 3,44 х 4 = 13,76 Баспалдақ торларына, қабырға қалыңдығына 25% 13,76 х 0,25 = 3,44 м2 Жалпы ауданы: 17,2 м2 2.2.2 Механикалық жөндеу цехы Механикалық жөндеу-инженерлік ғимараттардың кәсіпорын жүйесінің және жабдықты тасымалдауын және Жөндеу қызмет әрекетіне байланысты техникалық қызмет істеу уақыты едәуір Механикалық жөндеу цех полиграфиялық кәсіпорында қосымша өндірістің негізгі цехтарының Жөндеу цехы келесі міндеттерді орындау кеоек: негізгі және қосымша жабдықтарды жөндеу; жабдықты модернизациялау; негізгі өндіріс үшін механизация амалдарын ұйымдастыруын дайындау. Жөндеу жұмыстарын календарлық жоспар бойынша жүргізеді. Смен сайын жөндеу Қабылданған құрылым үш жыл ішінде бір күрделі немесе ағынды, Бұл қызметтердің барлығы машиналардың екі сменмен жұмыс істеуіне тағайындалған. 22-кесте Жөндеу жұмыстарының жылдық еңбек сиымдылығының есебі Күрделі топтар Күрделі жөндеу еңбек сиымдылығы Жылдық еңбек сиымдылығы Күрделі жөндеу Ағынды жөндеу Тексеру Қарау І 405 67 84 4 8 ІІ 28000 3600 4375 210 420 ІІІ 1500 214 267 12 26 3881 4726 226 454 23-кесте Түрлері бойынша еңбек сиымдылығының бөлінуі Жөндеу жұмыстарының түрлері Барлық норма- сағат Слесарлық Станокті Басқалары % н/сағ % н/сағ % н/сағ Күрделі 3871 42 1625 46 1781 12 465 Ағынды 4726 70 3308 30 - - - Тексеру 226 100 226 - - - - Қарау 454 100 454 - - - - Барлығы 9277 312 5613 76 1781 12 465 24-кесте Станокті жұмыстардың бөлінуі Станокті н/сағ Токарлі Фрезерлі Сүргілеу Бұрғылау Тегістеу % н/сағ % н/сағ % н/сағ % н/сағ % 3199 1759 55 800 25 320 10 64 2 Қажетті станоктар саны мына теңдеумен анықталады: Токарлы станок: Кст(1,3*1759/1898*1,1(1 Фрезерлі станок: Кст(1,3*800/1898*1,1(0,49(1 Сүргілеу станок: Кст(1,3*320/898*1,1(0,19(1 Бұрғылау станок: Кст(1,3*64/898*1,1(0,04(1 Тегістеу станок: Кст(1,3*256/898*1,1(0,15(1 25-кесте Жұмысшылар саны Мамандық Нажқ Н, сағ. Тк Раж Раж Слесарь 400 20000 28525 1,43 2 Электрик 800 40000 28525 0,71 1 станокшы 1200 6000 28525 0,53 1 26-кесте Жабдық тізімі Жабдық аты Маркасы Са-ны Габариттік өлшемі, м Аудан Біреуі Барлығы Токарлы станок 1к-62 1 2,9х1,8 5,22 5,22 Сүргілеу станогы 2М-112 1 2,9х1,9 5,51 5,51 Бұрғылау станогы 1А-93 1 2,1х1,2 2,32 2,32 Тегістеу станогы 1 2,8х2,3 6,44 6,44 Фрезерлі станок 60-82 1 2,5х2,0 5 5 Қайрағыш 3Б-634 1 1,1х0,9 0,99 0,99 Тақта 1 1,3х1,0 1,3 1,3 Слесарь верстагы 2 1,8х1,04 1,8 3,7 Шкаф 2 1,8х0,9 1,52 3,04 Ұста верстагы 2 1,9х1,7 3,23 6,46 40,02 S=40,02*3=120,06 м2 S=120,06 *0,25 ( 30,015 м2 S=150 м2 2.2.3 Лаборатория Түскен полиграфиялық материалдар техникалық шарт мақсатында бақылауға жіберіледі лаборатория технологиялық үрдістің режимін тексеру; өндірістің жұмысын бақылау; шикізат пен материалдың сақталуын бақылау; өндірістің қателіктерін зерттейді. Лаборатория келесі құрамда жобаланады: химия-аналитикалық және материалдарды бақылау; препараторлық; өлшеу; санитарлық-өндірістік және зерттеу. 27-кесте Приборлар тізбегі Материалдың қасиетін анықтау Прибор аттары Саны Қағаз қасиетін анықтау Таразы Аналитикалық 1 Қағаз қалыңдығы Толщинометр 1 Беріктігі Динанометр 1 Ылғалдылығы Лагометр 1 Тегістілігі Прибор Б1 1 Басу бояуының қасиетін анықтау Түс және инсенсивтілігін РЕ-С-3 ДМС-25 1 Жылтырлығы Фотометрлік глянсметр 1 Тұтқырлығы Вискозиметр 1 Бекінуі Секундомер 1 Жабысқақтығы Липкомер 1 28-кесте Лаборатория ауданы Жабдық аты саны габориті Аудан Бірлік Жалпы Химико-аналитикалық лаборатория Стол 4 1,2х0,8 0,96 3,84 Прибор столы 1 1,4х0,8 1,12 1,02 Ашық шкаф 1 1,4х0,6 0,84 0,84 Жазу столы 2 1,0х0,8 0,8 1,6 Тартпалы шкаф 1 2,0х1,0 2,0 2,0 Жуғыш 1 0,5х0,5 0,25 0,25 Препараторлық Шкаф 2 1,4х0,8 1,12 2,24 Реактив шкафы 2 1,4х0,6 0,84 1,68 Бак 5 0,2х0,2 0,04 0,20 Жуғыш 1 0,5х0,5 0,25 0,25 Өлшеу лабораториясы Стол 2 1,0х0,8 0,6 1,20 Шкаф 1 1,4х0,8 1,12 1,12 Санитарлық және зерттеу Стол 2 1,0х0,8 0,6 1,6 Шкаф 1 1,4х0,8 1,12 1,12 24,12 S=24,12*3=72,36 S=18,09+7236=9045 2.2.4 Қойма шаруашылығы Материалдарды сақтау және басуға дайындау үшін, негізгі цехтардың жанында Қағаз, қатырма, қаптау материалдары, бояу сияқты өнімдерді дұрыс сақтау қағаз қоймасы Ол келесі құрамда ұйымдастырылады: қағаздарды қабылдап, жіберетін базистік қойма. 29 – кесте Материалдар аты Матер-ң жылд. шығ Матер-ң айлық шығ OPTІMAGO SІLK, 80 гр 212,2 17,7 OPTІMAGO SІLK, 120 гр 3703,1 308,6 326,3 Қоймада екі ярусты қағаз сақтау ауданы 1т қағазға өту Қажетті сақтау ауданы: S=326,3*1,1(326,3 м2 Қағаздарды қабылдау, оранластыру үшін, қосымша алаң қарастырылған. Ол 20 Жалпы қойма ауданы Sж=489,45+20(509,45 м2 Материалдар қоймасы Материалдарды сақтау бөлме кәсіпорын ішінде қарастырылады және кәсіпорын алаңында Бояу қоймасы жәнежанатын майлау материалдар отқа қауіп-кәсіпорын олдыныда орналасқан Дайын өнім қоймасы Қойма кітапшалау-түптеу цехынан келген дайын өнімдерді қабылдайды, зауказ берушіге Sу = Kу * ( Sm = 3*61,2 = 30 – кесте Қоймалар ауданы Қоймалар аты Аудан, м2 Қағаз қоймасы 509,45 Материалдар қоймасы 152 Бояу қоймасы 36 Жанатын майлау материалдар қоймасы 42 Дайын өнім қоймасы 183,6 923 Sm ( 923 Sу ( Kу * ( Sm ( 3 * 2.3 Полиграфиялық комплексті жобалау Өндірістік ғимарат жобалау құрылысының ережесі мен нормасына сәйкес жобаланады. 2.3.1 Өндірістік ғимаратты жобалау Кәсіпорында негізгі цехтардың орналасуы үлкен роль атқарады. өндіріс 1 Ғимаратты басу, кітапшалау-түптеу, жөндеу-механикалық цехтеры, лаборатория, оперативті, базисті, материалдар, Ғимаратты жобалау дипломдық жобаға арналған сызбаларда көрсетілген. 2.3.2 Өндірістік ғимараттардың алаңда орналасуы және ауданды таңдау Өндірістік кәсіпорынды салуға алаңды таңдау тапсырманы дайындауда жүргізіледі. Құрылыс алаңына қойылатын негізгі талаптар: Санитарлық нормаға сәйкес күн сәулесінің тікелей түсуі, желдету бағыттары Өндірісті және тұрмысты құрылысқа жететіндей немесе өндіріс кеңейгенде, жаңа Құрылыс алаңын тиімді пайдалану керек. Мүмкіндігіне қарай жер тегістелуі керек. Жер асты су терең жату керек. Жер қатты болу керек, жерге түсетін минимум қысым 2,4 Құрылысты техникалық, технологиялық жағдайлармен ұйымдастыруға мүмкіндік болу керек. Транспорт жолдарына жақын орналасу керек. Қалалық инженерлік коммуникациядан алыс болмауы керек. Көп жұп айналымды темір жолды кәсіпорынға кіргізуді қарастыру керек. Ғимаратқа жақын, өтетін, шығатын жерлер асфальтталған болу керек және Тротуар ені 0,9м кем болмай, көлік жолдармен тік бұрыштап 2.3.3 Өндіріс үйлерінің түс көрінісі Өндірістегі еңбек өнімділігін көтеру үшін шаршағаннан сергітетін, көңілді көтеретін Қызыл түсті бояу-рұқсат етілмейтін қауіпті жерлерде қолданылады. Белгі бергіш Қызыл сары түс бояу-сақтандыру түсі. Қауіпті жарақат қауіпі бар Жасыл түсті бояу - қауіпсіздікті нұсқайтын, белгі беру шамдарын Көк түс – ақпарат бөлшектері болу үшін; Қара және ақ түсті (ерекшелендіретін) басқару пультін, шкалаларда пайдаланылады. 2.3.4 Қосымша үйлер Полиграфиялық кәсіпорында санитарлық-тұрмыстың үйлері, әкімшілік басқару бөлімшелері қарастырылған. Әкімшілік Физикалық, техникалық күштер түскен кездегі демалатын орын қарастырылған. Экономика бөлімі Күрделі шығындар 1. Қажетті жалақы. Кесте 1 – Кәсіпорынның жобаны жасау үшін үлестірімдер Жобалаушы маман Айлық жалақы, тг Істейтін уақыты, ай Жалпы Инженер-полиграфист 70000 3 210000 17500 Құрылыс-инженер 65000 3 195000 16250 Бас технолог 75000 3 225000 18750 Инженер-байланыс 55000 3 165000 13750 Инженер-сантехник 60000 3 180000 15000 Инженер-экономист 65000 3 195000 16250 Инженер-электрик 50000 3 150000 12500 Иженер-систематик 70000 3 210000 17500 Барлығы 1530000 Әлеуметтік қажеттіліктерге бөлінулер: (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(65000-43680-2132)*0,12=2730+3685,5+2302,56=8718,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(75000-43680-3132)*0,12=2730+3685,5+3382,56=9798,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(60000-43680-1632)*0,12=2730+3685,5+1762,56=8178,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(65000-43680-2132)*0,12=2730+3685,5+2302,56=8718,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06 тг Жалпы: 9258,06+8718,06+9798,06+7638,06+8178,06+8718,06+ +098,06+9258,06=68664,48 тг 3 айдағы әлеуметтік салық соммасы: 68664,48*3=205993,44 тг Жалақы мен әлеуметтік аударымдардың жалпы қоры: 1530000+205993,44=1735993,44 тг 2. Жобаны жасағанда пайдаланған жабдық пен үй үшін төлемдер Кесте 2 Аты Жбаға алу үшін, тг Пайдаланатын уақыты Жалпы төлем, Екі бөлмелі үй 70000 3 210000 Компьютер 120000 3 360000 Сызбалы станок 30000 3 90000 Барлығы 660000 3. Жобаға кететін үлестірімдер (шамамен 15% жоғары салалардың қорытындысы). 1530000+205993,44+660000=2395993,44*0,15=359399,016 тг. 4. Жобаның жалпы үлестірімі: 1735993,44+660000+359399,016=2755395,456 тг Цехты құру Кесте 3 – Негізгі цехтардың бағалары Өндірістік үй Ауданы, м2 Бір өлшемнің бағасы, ш.б. Соммасы, Теру және қалып жасау цехы 160,5 1000 160500 Басу цехы 392,5 1000 392500 Кітапшалау-түптеу цехы 1092,6 1000 1092600 Қағаз дайындау цехы 17,2 1000 17200 Механикалық жөндеу цехы 150 1000 150000 Лаборатория 90,45 1000 90450 Қоймалар 923 1000 923000 Басқару құрылымы 406 1000 406000 Барлығы 3232,25 3232250 Доллар курсы 120 тг. Теңгемен есептегенде құрылғылардың бағасы: 3232250*120=387870000 тг Инженерлік торларға кететін шығындар. Барлығы 5 км, бір өлшемнің 5*6000=30000 Негзгі цехтардың құны мен инженерлік торлар құнын қосқанда: 387870000+30000=387900000тг Қажетті жабдықтарды сатып алу Кесте 4 Жабдық және жиһаз атауы Маркасы Саны Бағасы, тг Біреуі Сомма 1 2 3 4 5 1. Теру және қалып жасау цехы Теруге, беттеуге арналған компьютер Torga Pentium 4 173000 692000 Компьютерге арналған стол 4 4000 16000 Бейне өңдеуге арналған компьютер 2Pentium IV 3 230000 690000 Компьютерге арналған стол 3 4000 12000 Сканер GT-800 2 145000 290000 Принтер HP Laser jet 4 185000 740000 Фототеру автоматы Auto Logic APS 7AV 1 3450000 Айқындау машинасы Devotec MT-28 1 980500 980500 Монтаждау столы TLC 2 20000 40000 Көшіру рама Express PK-95 1 560000 560000 Өңдеу процессоры Inter Plater 1 575000 575000 Материалға арналған шкаф 2 5000 10000 Диапаз сақтайтын шкаф 1 7000 7000 Химикат сақтайтын шкаф 1 10000 10000 Жуғыш раковина 3 3000 9000 Қалып сақтайтын стелаж 1 4000 4000 Цех бастығы үшін стол 1 10000 10000 Шкаф 1 5000 5000 Бақылау таңба станогы КФ-222-ГЛ 1 1150000 1150000 Кресло 5 6000 30000 Орындық 10 1000 10000 Барлығы 9290500 Кесте 3 жалғасы 1 2 3 4 5 2. Басу цехы Басу машинасы Mitsubishi 3H-4 1 18000000 18000000 Басу машинасы SM-74 2 12000000 24000000 Материал арналған тумба 2 2500 5000 Қалып ұстағыш 4 2000 8000 Түзетуге арналған стол 2 4000 8000 Қаптау столы 2 4000 8000 Қалдыққа арналған жәшік 1 5000 5000 Стелаждар 3 4000 12000 Цех бастығы үшін стол 1 10000 10000 Шкаф 1 5000 5000 Кресло 3 6000 18000 Орындық 10 1000 10000 Барлығы 42089000 3. Кітапшалау-түптеу цехы Бүктемелеу машинасы FA-72 1 500000 500000 Тигельді пресс Grafo press GPE 1 248000 248000 Стол 1 4000 4000 Кленканы пресстейтін машина DB-76 1 248000 248000 Стелаждар 4 4000 4000 Желімме бекіту жабдығы Tigra 1570 1 960000 960000 Қаптау столы 2 4000 4000 Сыммен бекіту агрегаты Mog 203 1 1040000 1040000 Материалға арналған тумба 1 3000 3000 Кесу машинасы Curafopat TC-92 1 1265000 1265000 Тузетуге арналған стол 1 5000 5000 Цех бастығы үшін стол 1 10000 10000 Шкаф 1 5000 5000 Кресло 3 6000 18000 Орындық 10 1000 10000 Барлығы 4324000 4. Қағаз дайындау цехы 1 пышақты кесу машинасы Curafopat TC-92 1 1265000 1265000 Барлығы 1265000 5. Механикалық жөндеу цехы Станоктар 5 120000 600000 Барлығы 600000 Кесте 3 жалғасы 1 2 3 4 5 6. Лабораториялар Лабораториялық стол ВТУ-20-54 4 15000 60000 Приборларға раналған шкаф ВТУ-24-54 1 12000 12000 Ыдыстарға арналған шкаф 1 5000 5000 Жазба столы 4 6000 24000 Материалға арналған шкаф 2 5000 10000 Реактивтерге арналған шкаф 2 10000 20000 Аналитикалық таразыға арналған сто 2 7000 14000 Шкаф 2 5000 10000 Жуғыш раковина 2 3000 6000 Орындық 5 1000 5000 Барлығы 166000 7. Қоймалар Таразы 2 3000 6000 Авто жүктегіш 2 7000 14000 Пресс УПМ-3 1 1725000 1725000 Электрокар 2 60000 120000 Таразы ВЦП 2 10000 20000 Барлығы 1885000 8. Басқару құрылымы Компьютер 3 120000 360000 Принтер 3 15000 45000 Сейф 4 12000 48000 Шкаф 12 7000 84000 Диван 1 40000 40000 Кресло 2 6000 12000 Стол 16 6000 96000 Орындық 44 1000 44000 Барлығы 729000 Қорытынды 60348500 тг Жабдықтарды орналастыру 1. Монтаждық жұмысқа қатысатын адамдардың саны, олардың мамандығы, жұмыс Кесте 5 Жабдықты орналастырушы маман Адам саны Айлық жалақы, тг Істеу Инженер-полиграф 2 70000 2 280000 23333,3 Инженер-механик 2 55000 2 220000 18333,3 Инженер-электрик 3 50000 2 300000 25000 Инженер-телефонист 3 50000 2 300000 25000 Монтажшылар 10 30000 2 600000 50000 Барлығы 1700000 2. Әлеуметтік қажеттіліктерге бөлінулер: (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*2=18516,12 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06*2=15276,12 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06*3=21294,18 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06*3=21294,18 тг (16380-1092-1638)*0,2+(30000-16380-1362)*0,15=2730+1838,7=4568,7*10=45687 тг Жалпы әлеуметтік салыққа бөлінулер: 18516,12+15276,12+21294,18+21294,18+45687=122067,6 тг 122067,6*2=244135,2 тг. 3. Монтажға қажет материалдар және оларға кететін үлестірімді санау Кесте 6 Қажетті материал Олшем бірлігі Бағасы, тг Қажетті көлемі Жалпы Сым м 10000 2000 20000000 Құбырлар м 25000 500 12500000 Кабельдер м 20000 500 10000000 Барлығы 42500000 4. Монтаждық жұмыстары үшін жалпы шығын: 1700000+244135,2+42500000=44444135,2 тг. Реттеу жұмыстарға шығындар есептеледі Кесте 7 Реттеуге қатысатын жұмысшылар маманы Адам саны Айлық жалақы, тг Инженер-полиграф 2 70000 2 280000 23333,3 Инженер-механик 2 55000 2 220000 18333,3 Инженер-электрик 3 50000 2 300000 25000 Инженер-наладчик 3 50000 2 300000 25000 Монтажшылар 10 30000 2 600000 50000 Барлығы 1700000 Әлеуметтік қажеттіліктерге бөлінулер: (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*2=18516,12 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06*2=15276,12 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06*3=21294,18 тг (16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06*3=21294,18 тг (16380-1092-1638)*0,2+(30000-16380-1362)*0,15=2730+1838,7=4568,7*10=45687 тг Жалпы әлеуметтік салыққа бөлінулер: 18516,12+15276,12+21294,18+21294,18+45687=122067,6 тг 122067,6*2=244135,2 тг Жалпы: 1700000+244135,2=1944135,2 тг. Бір реттік жалпы үлестірім күрделі қаржы: Жобаның жалпы үлестірімі: 2755395,456 тг; Негізгі цех бағалары: 3232250 тг; Қажетті жабдықтар құны: 60348500 тг; Жабдықтарды орналастыруға кеткен шығындар: 44444135,2 тг; реттеу жұмыстарына кеткен шығындар: 1944135,2 тг 2755395,456+3232250+60348500+44444135,2+1944135,2=112724415,9= =115000000 тг. Негізгі қорды алу үшін банктен 5 жылға 18% жылдық 115000000*0,18/12=1725000 теңге айына. Ағынды үлесімдер 1. Жобаланған бұйымды жасау үшін шикізатқа, материалға, жартылай жасандыларға Кесте 8 Шикізат, жартылай жасанды Өлшем бірлігі Баға, тг Айлық қажеттілік 1. Теру және қалып жасау цехы Фотопленка м2 350 253 88550 Спирт л 500 0,3 150 Астролок кг 600 38,3 22980 Желімдегіш лента м 50 1,8 90 Авиациалық жанармай л 100 23 2300 Пластина дана 800 766 612800 Ортофосфорлы қышқыл г 150 50 7500 Барлығы 734370 2. Басу цехы Осфетті қағаз 80 т 135000 0,69 93150 120 т 150000 1,3 195000 Мұқ қағаз, 120 т 150000 1,29 193500 Басатын бояу кг Көк кг 500 150 75000 Сары кг 500 87 43500 Қара кг 480 72 34560 Қызыл кг 700 94 44800 Лак кг 750 37,8 28350 Офс паста кг 200 35 7000 Араластырғыш кг 100 300 30000 Спирт л 500 29 14500 Керосин л 50 15,64 782 Солидол кг 100 55 5500 Осфетті резеңке дана 200 9,4 1880 Барлығы 767522 Материалдарға кететін шығындар Сым кг 200 7,038 1407,6 Желім кг 150 16,9 2535 Буатын қағаз т 100 9,2 920 Барлығы 4862,6 Қорытынды 1506754,6 тг Қосылған құн салығы - 16% 1506754,6*0,16=241080,736 тг. Айлық жалақы Кесте 8 Маман жұмысшы Саны Бір адамның айлық жалақысы, тг Барлық 1 2 3 4 1. Теру және қалып жасау цехы Теруші 4 85000 340000 Бейне өңдеуші 3 80000 240000 Фототеру және айқындау машинасында істейтін оператор 1 75000 75000 Монтаждаушы 2 75000 150000 Көшірмеші 2 70000 140000 Пластина айқындаушы 2 75000 150000 Бақ таңба алушы 2 70000 140000 Қоймашы 1 65000 65000 Цех бастығы 1 110000 110000 Мастер 1 90000 90000 Аға мастер 1 100000 100000 Электрик 1 70000 70000 Тазалаушы 1 50000 50000 Секретарь 1 55000 55000 Барлығы 1775000 2. Басу цехы Баспагер 6 80000 480000 Цех бастығы 1 110000 110000 Механик 2 80000 160000 Технолог 1 65000 65000 Аға мастер 1 100000 100000 Мастер 2 90000 180000 Электрик 1 70000 70000 Қоймашы 1 65000 65000 Тазалаушы 1 50000 50000 Секретарь 1 55000 55000 Барлығы 1335000 3. Қағаз дайындау цехы Кесуші 1 70000 70000 Цех бастығы 1 80000 80000 Мастер 1 75000 75000 Механик 1 70000 70000 Тазалаушы 1 50000 50000 Барлығы 345000 Кесте 8 жалғасы 1 2 3 4 4. Кітапшалау-түптеу цехы Бүктеуші 2 70000 140000 Пректеуші 2 65000 130000 Желімдеуші 2 70000 140000 Сыммен бекітуші 4 70000 280000 Кесуші 2 65000 130000 Цех бастығы 1 110000 110000 Мастер 2 90000 180000 Механик 2 70000 140000 Аға мастер 1 100000 100000 Электрик 1 70000 70000 Қоймашы 1 65000 65000 Тазалаушы 1 50000 50000 Секретарь 1 55000 55000 Барлығы 1590000 5. Лаборатория Лабрант 2 60000 120000 Инженер техник 1 70000 70000 Тазалаушы 1 50000 50000 Барлығы 240000 6. Механикалық жөндеу цехы Такарь 2 60000 120000 Бұрғылаушы 2 60000 120000 Сүргілеуші 2 60000 120000 Тегістеуші 2 60000 120000 Фрезерлеуші 2 60000 120000 Қайрақшы 2 60000 120000 Инженер-механик 1 70000 70000 Тазалаушы 1 50000 50000 Барлығы 840000 7. Өндіріс басқару бөлімі Директор 1 150000 150000 Бас инженер 1 105000 105000 Директор орынбасары 1 110000 110000 Хатшы 1 55000 55000 Бас технолог 1 90000 90000 Техник 1 85000 85000 Еңбек қорғау болімінің бастығы 1 100000 100000 Бас бухгалтер 1 70000 70000 Механик 1 60000 60000 Кесте 8 жалғасы Бухгалтер 1 60000 60000 Кассир 1 55000 55000 Кадр бойынша инженер 1 55000 55000 Тазалаушы 1 50000 50000 Күзетші 7 45000 315000 Лифтіші 2 30000 60000 Барлығы 1420000 Қорытынды 7545000 тг 7545000*12=90540000 теңге жылына. 1. Жалақы қорынан адамдардың демалыс ақшасын қосу керек, оны 7545000*0,07=528150 тг 2. Әлеуметтік аударымдарға кететін шығындар: 1) Теру және қалып жасау цехы: ӘС1.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(85000-43680-4132)*0,12=2730+3685,5+4462,56=10878,06*4=43512,24 тг ӘС1.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(8000-43680-3632)*0,12=2730+3685,5+3922,56=10338,06*3=31014,18 тг ӘС1.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(75000-43680-3132)*0,12=2730+3685,5+3382,56=9798,06*5=48990,3 тг ӘС1.4=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*5=46290,3 тг ӘС1.5=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(65000-43680-2132)*0,12=2730+3685,5+2302,56=8718,06 тг ӘС1.6=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(110000-43680-6632)*0,12=6415,5+7162,56=13578,06 тг ӘС1.7=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(90000-43680-4632)*0,12=6415,5+5002,56=11418,06 тг ӘС1.8=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(100000-43680-5632)*0,12=6415,5+6082,56=12498,06 тг ӘС1.9=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг ӘС1.10=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06 тг Жалпы : 43512,24+31014,18+48990,3+46290,3+8718,06+13578,06+11418,06+ +12498,06+7098,06+7638,06=230755,38 тг 2) Басу цехы: ӘС2.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(8000-43680-3632)*0,12=2730+3685,5+3922,56=10338,06*8=82704,48 тг ӘС2.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(110000-43680-6632)*0,12=6415,5+7162,56=13578,06 тг ӘС2.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(65000-43680-2132)*0,12=2730+3685,5+2302,56==17436,12 тг ӘС2.4=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(100000-43680-5632)*0,12=6415,5+6082,56=12498,06 тг ӘС2.5=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(90000-43680-4632)*0,12=6415,5+5002,56=11418,06*2=22836,12 тг ӘС2.6=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06 тг ӘС2.7=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг ӘС2.8=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06 тг Жалпы: 82704,48+13578,06+17436,12+12498,06+22836,12+9258,06+7098,06+ +7638,06=183385,08 тг 3) Қағаз дайындау цехы: ӘС3.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*2=18516,12 тг ӘС3.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(8000-43680-3632)*0,12=2730+3685,5+3922,56=10338,06 тг ӘС3.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(75000-43680-3132)*0,12=2730+3685,5+3382,56=9798,06 тг ӘС3.4=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг Жалпы: 18516,12+10338,06+9798,06+7098,06=45750 тг. 4) Кітапшалау-түптеу цехы ӘС4.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*11=101838,66 тг ӘС4.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(65000-43680-2132)*0,12=2730+3685,5+2302,56=8718,06*5=43590,3 тг ӘС4.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(110000-43680-6632)*0,12=6415,5+7162,56=13578,06 тг ӘС4.4=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(90000-43680-4632)*0,12=6415,5+5002,56=11418,06*2=22836,12 тг ӘС4.5=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(100000-43680-5632)*0,12=6415,5+6082,56=12498,06 тг ӘС4.6=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг ӘС4.7=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06 тг Жалпы: 101838,66+43590,3+13578,06+22836,12+12498,06+7098,06+7638,06= = 209077,3 тг. 5) Лаборатория: ӘС5.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(60000-43680-1632)*0,12=2730+3685,5+1762,56=8178,06*2=16356,12 тг ӘС5.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06 тг ӘС5.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг Жалпы: 16356,12+9258,06+7098,06=32712,24 тг. 6) Механикалық жөндеу цехы: ӘС6.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(60000-43680-1632)*0,12=2730+3685,5+1762,56=8178,06*12=98136,72 тг ӘС6.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06*5=46290,3 тг ӘС6.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг Жалпы: 98136,72+46290,3+7098,06=151525,1 тг. 7) Өндірістік басқару бөлімі: ӘС7.1=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(150000-43680-10632)*0,12=6415,5+11482,56=17898,06 тг ӘС7.2=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(105000-43680- 6132)*0,12=6415,5+6622,56=13038,06 тг ӘС7.3=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(110000-43680-6632)*0,12=6415,5+7162,56=13578,06 тг ӘС7.4=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(55000-43680-1132)*0,12=2730+3685,5+1222,56=7638,06*3=22914,18 тг ӘС7.5=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(90000-43680-4632)*0,12=6415,5+5002,56=11418,06 тг ӘС7.6=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(85000-43680-4132)*0,12=2730+3685,5+4462,56=10878,06 тг ӘС7.7=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(100000-43680-5632)*0,12=6415,5+6082,56=12498,06 тг ӘС7.8=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(70000-43680-2632)*0,12=2730+3685,5+2842,56=9258,06 тг ӘС7.9=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(60000-43680-1632)*0,12=2730+3685,5+1762,56=8178,06*2=16356,12 тг ӘС7.10=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(50000-43680-632)*0,12=2730+3685,5+682,56=7098,06 тг ӘС7.11=(16380-1092-1638)*0,2+(43680-16380-2730)*0,15+(45000-43680-132)*0,12=2730+3685,5+142,56=6558,06*7=45906,42 тг ӘС7.12=(16380-1092-1638)*0,2+(30000-16380-1362)*0,15=2730+1838,7=4568,7*2= =9137,4 тг Жалпы: 17898,06+13038,06+13578,06+22914,18+11418,06+10878,06+12498,06+9258,06+ +16356,12+7098,06+45906,42+9137,4=189978,6 тг. Бүкіл өндірістегі айлық әлеуметтік салықты қосқанда: 230755,38+183385,08+45750+209077,3+32712,24+ +151525,1+189978,6=1043183,7 тг 1043183,7*12=12518204,4 теңге жылына Амортизациялық аударымдар 1. Жабдықтар мен жиһаз амортизациясы. Жабдықтардың жұмыс істеу мерзімі 60348500*0,1=6034850 теңге жылына 6034850/12=502905 теңге айына. 2. Өндіріс ғимараттарының амортизациясы. 1,2% деп аламыз. Яғни 3232250*0,012=38787 теңге жылына. 3. Өндіріс ғимараттарының қосымша инженерлік торларының амортизациясы. Жалпы өндіріс 41980000*0,07=2938600 теңге жылына, 2938600/12=244883,3 теңге айына. Электроэнергия шығындары 1. Жабдықтарға қажет энергия шығындары. Кесте 9 Жабдық Саны Электр қуаты, кВт/сағ Бір айдағы 1 2 3 4 5 1. Теру және қалып жасау цехы Компьютер 7 0,2 2800 560 Сканер 2 0,2 800 160 Принтер 4 0,18 1600 288 Фототеру автоматы 1 1,3 400 520 Айқындау машинасы 1 1,2 400 480 Монтаждау столы 2 0,3 800 240 Көшіру рама 1 1,6 400 640 Өңдеу процессоры 1 1,1 400 440 Бақылау таңба станогы 1 1,5 400 600 Барлығы, кВт 3928 2. Басу цехы Басу машинасы 1 2,2 400 880 Басу машинасы 2 2,6 800 2080 Барлығы, кВт 2960 3. Кітапшалау-түптеу цехы Бүктемелеу машинасы 1 1,1 400 440 Пресс 2 1,2 800 960 Желімме бекіту жабдығы 1 2,2 400 880 Сыммен бекіту агрегаты 1 2,2 400 880 Кесу машинасы 1 1,4 400 560 Барлығы, кВт 3720 4. Қағаз дайындау цехы 1 пышақты кесу машинасы 1 1,4 400 560 Барлығы, кВт 560 5. Механикалық жөндеу цехы Станоктар 5 2 2000 4000 Барлығы, кВт 4000 6. Қоймалар Пресс 1 1,2 400 480 Барлығы , кВт 480 Кесте 9 жалғасы 1 2 3 4 5 8. Басқару құрылымы Компьютер 3 0,2 600 120 Принтер 3 0,2 600 120 Барлығы, кВт 240 Қорытынды 15888 кВт 1 кВт құнын 6,4 теңде деп есептейміз. Сонда 15888*6,4=101683,2 теңге айына 101683,2*12=1220198,4 теңге жылына. 2. Электрожарық үшін жұмсалатын шығын: Ш=А+Э+У+Б мұндағы: А – жарықталатын аудан; Э – 1 шаршы Ш=3232,25*0,025*300*6,4=155148 теңге айына 155148*12=1861776 теңге жылына. Жалпы электроэнергияға кететін шығын: 1220198,4+1861776=3081974,4 теңге жылына. Жылуға кеткен шығындар Мәтінді теру Бейнені сканерлеу және өңдеу ВЕРСТКА Фотопленкаға шығару Фотопленканыы айқындау Монтаж Басу қалыбын дайындау Бақылау таңба алу Басу Берілген табақтарды кесу Өнімді бүктеу Экспонирлеу Бірінің үстіне бірін блокқа жинақтау Блокты желіммен тігусіз бекіту Үш жағынан кесу Жинап-тігу –кесу агрегатында басылымды өңдеу Сыммен тігу Үш жағынан кесу Сапасын тексеру Орап-қаптау Экспедиция 1-ші бояудың 1-ші қалыпқа берілуі Орап-қаптау Басылған табақтарды кесу Басу Бақылау таңба дайындау Басу қалыбын дайындау Монтаж Фотопленканы өңдеу Фотопленкаға шығару ВЕРСТКА Бейнені сканерлеу және өңдеу Мәтінді теру тиснение Пленкамен жабу Табақтың п-ші басу цилиндріне берілуі Áîÿóäû» 2-øi ºàëûïòàí îôñåòòiê öèëèíäðãå áåðiëói 2-øi ºàëûï Òàáàºòû» 2-øi áàñó öèëèíäðiíå áåðiëói Бояудың офсеттік цилиндрден қағазға берілуі Бояудың 1-ші қалыптан офсеттік öèëèíäðãå áåðiëói 1-ші қалып Табақтың 1-ші басу цилиндріне беріледі ´çiáåðãiøòåí òàáàºòû» áåðiëói Ылғал ерітіндінің 1-ші қалыпқа берілуі Қағаз табағын өзібергішке орналастыру Таңбаның машинаның қабылдау столына шығуы Офсеттік цилиндрден қағазға берілуі Офсеттік цилиндрден қағазға өтуі п-ші қалып Бояудың п-ші қалыптан офсеттік цилиндрге берілуі 1-ші бояудың 2-ші қалыпқа берілуі 2-ші бояудың п-ші қалыпқа берілуі Лаборатория Ылғал ерітіндінің 2-ші қалыпқа берілуі Ылғал ерітіндісінің п-ші қалыпқа берілуі Механикалық жөндеу цехы Қағаз дайындау цехы Материал қоймасы бояу қой-масы Қағаз қойма-сы Көмекші цех. Негізгі цех Қойма шаруаш Теру ж/е қалыптауцех - Басу цех Кітапшалау-түптеу цех Теру және бейнені өндеу цех Монтаж Қалыптау Бақылау таңба алу Бүктеу Кесу Жинақтау тігу кесу Жинақтау желімдеу кесу Экспедиция