Кіші және Орта жүздердің Ресей империясының отарлауы: XVIII-XIX ғғ. қоныстандыру, шептік бекіністер және жер даулары

 ЖОСПАР Кіріспе 2 І.ҚАЗАҚСТАН РЕСЕЙ ИМПЕРИЯСЫНЫҢ ОТАРЫ 3 1.1 Кіші жүз бен Орта жүздің 1.2. Қоныстандыру-орыстандыру тәсілі 7 II. РОССИЯНЫҢ КІШІ ЖҮЗ БЕН ОРТА 2.1. И.К.Кирилловтың Орынбор экспедициясы. 10 2.2. Шептік бекіністер салу. 11 2.3. Жер мәселесінің шиеленісуі және таптық Қорытынды 14 Пайдаланған әдебиеттер 15 Кіріспе Соңғы жылдары республикамызда тарих ғылымына деген Мәселенің көкейтестілігі оның арнайы зерттелмегенінен, 150 Қазақстанның Ресейге қосылу мәселесі революцияға Кіші және орта жүздердің бодандыққа алынуы Қазақтың ұлттық зиялыларының өкілдері Ә.Бөкейханов, Ш.Құдайбердиев, Қазақстаның Ресейге қосылу мәселелерін зерттеуге профессор 1990 жылдың шілдесінде «Қазақстан, Орта Азия, Н.Е.Бекмаханова Қазақстанның Ресейге қосылуы бір мезетте «История Казахстана (с древнейших времен до Академик М.Қозыбаев «История России есть история І.ҚАЗАҚСТАН РЕСЕЙ ИМПЕРИЯСЫНЫҢ ОТАРЫ 1.1 Кіші жүз бен Орта жүздің Қазақ қоғамы басшыларының Ресейге үміт артуы 1730 ж . маусымда Әбілқайыр өзіне 1731 жылы 19 ақпанда патша әйел Ресейдің Қазақстанды отарлауы Әбілқайыр қол қойған Орта жүз бен қарақалпақтар Кіші жүздің XVIII ғасырдың 40-жылдарының басында қазақ- орыс Патша өкіметі жер мәселесіндегі отаршылдық шараларын Патша әскерлерінің алдына қазақтарды Жайықтың оң 50-60 жылдары Ертіс, Тобыл, Есіл, Үй Қазақ қоғамындағы негізгі материалдық игіліктерді өндірушілер Патшалық өкіметтер даладағы өзеннің позициясын нығайту Осы кезде Орта жүздің саяси өмірінде Наразы болған Абылай, әрине, бұл қалаларға Қазақ қоғамының билеуші тобының Әбілмәмбет қайтыс Кеңестік тарихнамада Абылайдың сыртқы саясат бағытын Кіші жүз және Орта жүз Ресей Шексіз билікке ие болған Акбылай хан Абылай Қазақстанда және одан тысқары жерде Патшалық Ресейдің билеуші тобының Қазақстанның кең-байтақ Абылай қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Уәлидің билігін әлсіретуге тырысқан өкімет 1882 жылы Сібір екі бөлікке: бас Патша әкімшілігі «Жарғыға» сүйене отырып, жаңа Аға сұлтанды тек сұлтандар ғана сайланып, 1824 жылы «Орынбор қырғыздары туралы жарғы» Патшаның 1822 және 1824 жылдардағы реформалары, 1.2. Қоныстандыру-орыстандыру тәсілі ХІХ ғасырдың 60-жылдарында жүзеге асырылған әкімшілік Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін патшалық Сонымен бірге, Орынбор әкімшілік аталған бекіністер Сөйтіп, 1849 жылы Новопетровск бекінісінде-18, Ал ХIX ғасырдың ІІ жартысында Орал Алайда, казактардың жер өңдеу тәжрибесінен ешнәрсе Сонымен бірге, қоныстанған казактың көшпенді қырғызға Қоныстанған казак жер өңдеу жүйесіне қатысты Ең байтақ даланы және табын жылқыны Қырғыз шапанын киіп тұрып, ол оны Осылайша алғашқы отралаушы казактар қазақ өлкесінің Бұл жөнінде айрықша тапсырмалар шенеунігі Марклинский Патшалық Ресей үшін қазақ жерлерін отралау Патша үкіметі қазақ жерлерін отарлауды, талан-таразға Қазақстаннның батыс аймағынан орыс шаруаларының қоныстануы Қоныстану процесі өлкенің батыс бөлігіндегі ең «Уақытша ереже» уезд орталықтарынан басқа жерлерде Осыншама жерді иемденіп алса да қоныстанушылар Қоныстанушылар қазақтың шүйігін жерлерін тартып алып, Орыс шаруалары қазақ қоғамдарымен келісіп қазақтардың Сөйтіп, 1885-1888 жылдар аралығында Николаев уезіне- Сондықтан қырғыз даласына орыс қоныстанушыларын мүмкіндігінше Осылайша отаршыл өкімет қазақтың жерін тартып II. РОССИЯНЫҢ КІШІ ЖҮЗ БЕН ОРТА 2.1. И.К.Кирилловтың Орынбор экспедициясы Кіші жүздің және Орта жүздің бір 1734 жылы Орынбор экспедициясы өзінің қызметін Орынборды салу идеясын Әбілқайыр ханға А.И.Тевкелев Стратегиялық маңызымен қоса Орынбор «ішкі коммерцияның» И.К.Кириллов пайдалы қазыналарды өндіруге ерекше назар Жоңғария жөніндегі онымен қарулы жанжалдарға бармау, 1734 жылғы 10 июньде Анна Ионновна 1735 жылғы декабрьдің аяғында Орта жүздің 2.2. Шептік бекіністер салу. XVIII ғасырдың 40-жылдарының басында қазақ-орыс қарым-қатынастары Осыны ескере отырып, XVIII ғасырдың орта Жайық шебі біртіндеп әскери бекіністер тізбегі Жоғарғы Жайық қамалы салынған 1734 1752жылы 9 қамал мен 53 редуттан XVIII ғасырдың 50-ші жылдарында ұзындығы 930 Қазақ даласын әскери бекіністер шебімен 2.3. Жер мәселесінің шиеленісуі және таптық Қамалдар салу мен отарлау дәстүрлі көші-қон 1742 жыллғы 19 октябрьде Жайық маңында, Осы указды өрістетіп, 1742 жылдың октябірінде Жайық пен Волга өзендері аралығында көшіп-қонып Патша әскерлерінің алдына қазақтарды Жайықтың оң Алайда жерді шектеу туралы Указ 1742 1753 жылдан бастап указ заң күшіне Елек ауданында да тыйым салынған жерлер Қазақтардың Каспий теңізінің жағалауында көшіп-қонып жүрген 50-60-шы жылдары Ертіс, Тобыл, Есіл, Үй Патша әкімшілігінің жерді шектеуі, феодалдардың қауымдық XVIII ғасырдың 40-шы жылдарынан бастап Россия Қорытынды Қазіргі уақытта Қазақстан Ресей империясының бір XVIII ғасырдың орта шеңінен бастап бұл 1991 жылдың желтоқсанында Қазақстан Республикасының 1993 жылы авторлар ұжымы әзерленген Қазақстан Қазақ жүздерінің Ресейге қосылуы әр түрлі Кіші жүздің айтарлықтай бөлігі және Орта Орта және Ұлы жүздердің қомақты бөлігі Сонымен, ғылым күрделі және қайшылығы мол Пайдаланған әдебиеттер 1. «Қазақ тарихы» («Қазақстан мектебі» 2. «Қазақ тарихы» («Қазақстан мектебі» 3. Т.Тұрлығұлов «Қазақ елінің қысқаша 4. Н. Бекмаханов «Қазақ СССР тарихы» 5. «Қазақ СССР тарихы» (5 6. Көкіш рысбай ұлы «Қазақстан Республикасының Алматы «Санат» 1999 7.«Қазақстан тарихы» Очеректер. Алматы «Дәуір», 1