Borland Delphi 7 негізінде теміржол вокзалының электрондық кестесін құру

1. Кіріспе 2. Жалпы бөлім 2.1 Программалау тілдерінің элементтеріне шолу 3. Негізгі бөлім 3.1.Есептің жалпы қойылымы 3.2 Программа комплексінің сипатталуы 3.3 Комплекстің макро блок схемасы 3.4 Берілгендер тобының сипатталуы 3.6 Проблемалық программаның қойылымы 3.6.1 Проблемалық программаның қойылымы 4. Жұмыстың ұйымдастырылуы 4.1 Есепті шешудегі керекті техникалық жабдықтар комплексі 4.2 Программамен жұмыста қолданушыға берілетін нұсқау 5. Қорытынды 6. Қосымша (блок – схема, программа листингі) 7. Мәліметтер алынған көздер тізімі 1. Кіріспе XXI – ғасыр ақпараттандыру ғасыры. Заман Ақпарат ғасыры алғашқы компьютерлердің пайда болуымен басталған жоқ. Borland Delphi 7 бағдарламалау ортасын зерттеу нәтижесінде маңызды Зерттеудің өзектілігі: Қоғамыздың ақпараттық технологияның қарқынды дамуына байланысты Зерттеу мақсаты : Borland Delphi 7 бағдарламалау ортасының Зерттеу объектісі: Темір жол вокзалының электронды кестесін құру Зерттеу пәні : Алгоритмдеу және бағдарламалау негіздері. Курстық жоба теориялық және практикалық маңызы зор, кешенді 2. Жалпы бөлім 2.1 Программалау тілдерінің элементтеріне шолу Программалау тілі өзінің компиляторымен ерекшеленеді. Бағдарламалау жүйелері бірнеше 1976 жылы Батыс елдерінде дербес компьютердің кеңінен таралуына Жоғарғы деңгейлі программалау процедуралық, логикалық және объектілі – ОБП тілінде программаның жұмысы оқиғалар тізбегінен және түрлі Delphi - дің бірінші нұсқасы 1994 жылы жарыққы Delphi - дің негізгі ерекшелігі- онда қосымша құруға Delphi - де программа дайындау, программа мәзірін құру, Borland Delphi ортасының мүмкіндігі Қолданбалы программаны Borland Delphi – де құру IDE Негізгі терезе (Project1); Объектілер инспектр терезесі (Object inspector); Форма конструкторының терезесі (form1); Кодтар редакторының терезесі (Unit1.pas). Қажеттілігіне қарай экранда басқа да терезелер тұру мүмкін. 1 – сурет. Borland Delphi 7.0 программасының қосылғандағы Borland Delphi көп терезелі болғанымен тек қана бір Негізгі меню; Саймандар тақтасы; Компоненттер политрасы. Негізгі менюде Borland Delphi – дегі формалардың орындау Саймандар тақтасында негізгі менюдегі жие қолданылатын командаларды шақыруға Компоненттер политрасы Borland Delphi – дің ең негізгі Олар: Standard – стандартты; Additional – қосымша; Win 32 – 32 разрядты интерфейс; System – жүйелік функцияларды іске қосу; Data Access – BDE көмегімен мәліметтер қорын іске Fast Net – Internet желісіне протоколдарды қамтамасыз ету; Decision Cube – көп өлшемді анализ; Qreport – есеп беруді құру; Dialogs – қарым – қатынас терезесін құру; Win 3.1 – интерфейс Windows 3. X; Samples – мысал ретінде қолданулар; Activex – Activex компоненттері; Servers – жалпы код серверлері үшін VCL қабықшасы. 2 – сурет. Компоненттер политрасы – сіздің формаңызға OleContainer компоненті. Компонент байланысқан немесе енгізілген OLE-обьектіні Текстік процессор Word, кестелік процессор Excel, Paint Проект. Форма. Қасиеттер. Объект - инспектор терезесі Delphi - де дайындалатын программа проект деп аталады. Delphi-де құрылған қосымша проекті түрінде жиналған бірнеше элементтерден Проект коды (DPR кеңеймелерімен берген формада сақталады). Форма сипаттамасы (DFM). Форма модулі (PAS). Модулдер (PAS). Обектілер параметрі (OPT). Ресурстар сипаттамасы. Ең қарапайым проектінің өзі көп формадан Форманың және формаға енгізілетін компоненттердің түрлі қасиеттері бар. Программа құру форманы не онда орнатылған компоненттің кейбір 3 – сурет. Объектілер инспекторының көмегімен формадағы объектінің Сонымен объектілер инспекторының терезесінде екі колонкалы таблица бар. Delphi - де қосымша 2 этаптан тұрады: 1) Қосымшаның интерфейсін құру. Қосымша интерфейсін компоненттер құрайды. Визуалды компонеттерге: түймешелер, тізімдер, ажыратқыштар, форма т.б. 2) Қосымша функционалдығын анықтау. Интерфейс құрылғаннан кейін мұнда қойылған компоненттердің қолданушының әрекетіне қарай (түймешені таңдау, тышқанның оң жақ, Көрнекті компоненттер жеткілікті мөлшердегі әртүрлі жағдайларды қорыта - Басқарушы элемент таңдау. - Тышқан сілтегішінің орнын ауыстыру. - Клавиатурадан клавиш басылғанын анықтау. - Обьектілердің drag-and-top әдісімен көшірілгені. OnСlick - тышқанның сол жақ тетігінің бір рет Клавиатурамен жұмыс кезінде OnKeyPress және OnKeyDown жағдайлары Форманың кейбір қасиеттері: Name (Атау) - формаға берілген атау. Ол Delphi Font (Шрифт) - формаға шығарылатын мәтін шрифтінің қасиеті. Caption (Тақырып) форма терезесінің тақырыбына енгізілетін мәтін. Алғашқы Проект аты проект файлының атымен сәйкес келеді және Проектіні құру проект файлын компиляциялау барысында орындалады және Проект файлын қарауға және өңдеуге болады. Ол үшін Компoнеттер пиктограммасы (.DCR) Расторлық бейнелер (.BMP) Қосымшалар пиктограммалары (.ICD) Курсорлар (.CUR) жатады. Проект параметрлер файлында параметрлер мен олардың мәндері текстік Проектіні компиляциялау және орындау Проектіні компиляциялау барысында орындалуға дайын файл немесе Объектілер қасиеті мен әдістері Біз көптеген объектімен жұмыс жасаймыз. Жұмыс жасау барысында Объектінің қасиеттерін тексеру үшін және өзгерту үшін объектінің Оқиғалар және оның өңдеушілері Компьютерлік программада қолданылатын объектілер оқиғаға әсер етуі мүмкін. Delphi және қазіргі ақпараттық технологиялар Borland Delphi бағдарламалау ортасы Windows қолданбалы программалары қазіргі Объектілі бағыттау принципі бойынша құрылған қосымшалар қандай да Мәліметтер типі Borland Delphi 7.0 бағдарламалау ортасында қолданылатын айнымалылар және Мәліметтердің базалық типі: бүтін тип, нақты тип, логикалық Мәліметтердің жай типтері: реттік тип, санамалы тип. Мәліметтердің құрылымдық типтері: жиындар, массивтер, жазбалар, файлдар, объектілер, Бүтін тип Integer -2147483648. . . 2147483647 Cardinal 0 . . . 4294967295 Shortint -128 . . . 127 Smallint -32768 . . . 32767 Longint -2147483648 . . . 2147483647 Int 64 -2^63 . . . 2^63-1 Byte 0 . . . 255 Word 0 . . . 65535 Longword 0 . . . 4294967295 Нақты тип Real 5.0 * 10 ^ - 324 . Real 48 2.9 * 10 ^ - 39 Single 1.5 * 10 ^ - 45 . Double 5.0 * 10 ^ - 324 . Extended 3.6 * 10 ^ - 4951 . Comp -2 ^ 63 + 1 . . Currency - 922337203685477.5808 . . . 922337203685477.5807 Логикалық тип Boolean True немесе False Bytebool True немесе False Wordbool True немесе False Longbool True немесе False Символдық тип Char Ansi – символ AnsiChar Ansi – символ WideChar Unicode –символ Жолдық тип String $H символ ShortString 255 символ AnsiString ~ 2 ^ 31 символ WideString ~ 2 ^ 30 символ 3. Негізгі бөлім 3.1. Есептің жалпы қойылымы Borland Delphi 7 бағдарламалау ортасында темір жол вокзалының Программа комплексінің сипатталуы Курстық жобаның практикалық бөлімі Borland Delphi ортасында құрылғын Borland Delphi 7.0 бағдарламалау ортасы объектілі бағытты тіл Класс дегеніміз әр типті мәліметтерді және оларға операцияларды Объекттер – бұл әр типті мәліметтер қоймасы. Объекттер Объекттер өрісін объект қасиеттері арқылы өзгертуге болады. Объектілі бағдарлы бағдарламалау негіздерінің үш ұғымы бар: Инкапсуляция; Тұқым қуалау; Полиморфизм. Енді осы ұғымдар туралы қысқаша айта кетейін. Инкапсуляция – бұл мәліметтерді біріктіру және жасыру, сонымен Тұқым қуалау – жаңа объектілерге басқа объектінің қасиеттерін Полиморфизм - әр түрлі объектінің әдістері атаулары бойынша Кластар Класс құрамына өрістер, қасиеттер және әдістер енеді. Кластың Өрістер Объект өрісі объектіде тұратын мәліметтерді сақтауға арналады. Өрістерді Мысалы, Type TNumber = class Fint : integer; End; Мұндағы TNumber класында жаңа бүтін типті өріс сипатталады Қасиет Қасиеттер өрістер сияқты объектінің атрибутын анықтайды. Қасиет объектінің Әдістер Әдістер дегеніміз класқа енетін процедуралар мен функциялар. Әдістер Әдістердің келесі түрлері бар: Статистикалық; Вертуальды; Динамикалық; Жүктелген; Хабарламаны өңдеу әдістері; Абстрактылы. Оқиғалар Оқиға дегеніміз қандай да бір жүйелік өзгерісті немесе Қолданбалы; Жүйелік. Қолданбалы оқиғаларға қолданушының программамен жұмыс жасаудағы оқиғалары жатады. Жүйелік оқиғаларға операциялық жүйеде орындалатын оқиғалар жатады. Мысалы, Шартты, қайталау, таңдау операторлары. Құрылымдық операторлар - бұл бір ереже бойынша, шартты оператор таңдау операторы қайталану операторы(цикл) with операторы құрама оператор Шартты оператор Шартты оператор ережелерге сай шарттың орындалу орындалмауына Шартты опреатор форматы: If then [Else]; Шарт логикалық типті мән. Оператор мынатүрде жұмыс істейді: Шартты оператор қысқартылған түрде жазылуы мүмкін, Таңдау операторы Таңдау операторы шартты оператордың дамытылған түрі және көптеген Таңдау операторының форматы: Case of :; … :< оператор N>; Else ; end; Өрнек-селектор тәртіп бойынша, орналасуы керек. Әрбір ңұсқа өзінше Қайталау операторы Қайталау операторы цикл ұйымдастыру үшін қолданылатын. Цикл операторы 3-ке бөлінеді: - параметрлі - алғы шартты - келер шартты Егер қайталанудың көлемі белгілі болса, онда параметрлі цикл Әрбір оператордың жұмысын goto (өту) Continue - мен келесі қайталанар циклдің жұмысын Қайталану операторы бір бірінің ішіде қойылған болуы мүмкін. Комплекстің макро блок схемасы 3.4Берілгендер тобының сипатталуы Тізімдер Delphi-де тізімнің 2 түрі бар. 1) A) LB Standard - стандартты стиль. LB Owener Drow-Fixed-het tleihgt қасиетімен анықталған, бекітілген LB Owener Drow Varihoble әр түрлі биіктігі Ол үшін Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін пайдалануға болады. Тізімде Бұның мәндері: a) BS None- рамасыз b) BS Singte- рамалы Форма қасиеттері Визуалды копаненттерінің қасиеттері ,әдістері формада да сақталады. Clase- форманы жабу. Release- форманы жою. Tree, Dectory форма тақырыбындағы Формаларды өзара байланыстыру Бір формадан екінші форманы ашу үшін Командалық түймелер Командалық түймелердің үш түрі қолданылады. Стандартты -Button. Суретті түйме. Жеңіл басқарылатын түйме Суретті түйме -Winrows32 бетінде орналасқан .Суретті түйме стандартты 1) Түйме қосылмаса , 2) Түйме белсенді болмаған немесе дұрыс басымаған жағдайда Түйме онан бұрын қосылса бейнеленбейді .Батырма орындалып Қалыпты күйде Kind свойствасы bkcustom мәнін қабылдайды және 3.6 Проблемалық программаның қойылымы 3.6.1 Проблемалық программаның қойылымы Database desktop-та кесте құрамыз BDE Administrator көмегімен Delphi.7 мен кестені байланыстырамыз Программа интерфейсін ұйымдастыру Программаның дизайнын ұйымдастыру 4.Жұмыстың ұйымдастырылуы 4.1 Есепті шешудегі керекті техникалық жабдықтар комплексі Бағдарлама дұрыс жұмыс жасауы үшін келесі параметрлі дербес Тактылық тазалығы 133 МГц-тен кем емес; ОЗУ 32 МБ кем емес; Қатты дискіде 5 МБ бос орын; Borland Delphi ОЖ Windows XP\NT\9x 4.2 Программамен жұмыста қолданушыға берілетін нұсқау Әдістемелік нұсқаумен жұмыс жасау үшін алдымен программаны іске Ал «келесі» батырмасын басқанда темір жол вокзалы туралы 5. Қорытынды Қазіргі кезде ақпараттық - коммуникациялық технологияны Курстық жоба болашақта қоғамның кез келген саласында өз 6. Қосымша (блок – схема, программа листингі) unit Unit2; interface uses Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms, Dialogs, OleCtrls, SHDocVw, ExtCtrls, Buttons, DB, Grids, DBGrids, DBTables, StdCtrls; type TForm2 = class(TForm) Panel1: TPanel; Panel2: TPanel; Image1: TImage; Image2: TImage; Image3: TImage; Image4: TImage; SpeedButton1: TSpeedButton; SpeedButton2: TSpeedButton; SpeedButton3: TSpeedButton; Table1: TTable; DBGrid1: TDBGrid; DataSource1: TDataSource; Edit1: TEdit; Edit2: TEdit; Edit3: TEdit; Edit4: TEdit; Edit5: TEdit; Edit6: TEdit; Image5: TImage; Label1: TLabel; Label2: TLabel; Label3: TLabel; Label4: TLabel; Label5: TLabel; Label6: TLabel; Button1: TButton; Edit7: TEdit; Edit8: TEdit; Edit9: TEdit; Edit11: TEdit; Edit12: TEdit; Edit13: TEdit; CheckBox1: TCheckBox; CheckBox2: TCheckBox; CheckBox3: TCheckBox; CheckBox4: TCheckBox; CheckBox5: TCheckBox; CheckBox6: TCheckBox; procedure SpeedButton1MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); procedure SpeedButton2MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); procedure SpeedButton3MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); procedure Image1MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); procedure SpeedButton3Click(Sender: TObject); procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject); procedure FormCreate(Sender: TObject); procedure FormDestroy(Sender: TObject); procedure SpeedButton2Click(Sender: TObject); procedure Button1Click(Sender: TObject); procedure CheckBox1Click(Sender: TObject); procedure CheckBox2Click(Sender: TObject); procedure CheckBox3Click(Sender: TObject); procedure CheckBox4Click(Sender: TObject); procedure CheckBox5Click(Sender: TObject); procedure CheckBox6Click(Sender: TObject); procedure Image5Click(Sender: TObject); private { Private declarations } public { Public declarations } end; var Form2: TForm2; HookID: THandle; implementation uses Unit1, Unit3, Unit5; {$R *.dfm} function MouseProc(nCode: Integer; wParam, lParam: Longint): Longint; stdcall; var szClassName: array[0..255] of Char; const ie_name = 'Internet Explorer_Server'; begin case nCode < 0 of True:Result := CallNextHookEx(HookID, nCode, wParam, lParam) else case wParam of WM_RBUTTONDOWN, WM_RBUTTONUP: begin GetClassName(PMOUSEHOOKSTRUCT(lParam)^.HWND, szClassName, SizeOf(szClassName)); if lstrcmp(@szClassName[0], @ie_name[1]) = 0 then Result := HC_SKIP else Result := CallNextHookEx(HookID, nCode, wParam, lParam); end else Result := CallNextHookEx(HookID, nCode, wParam, lParam); end; end; end; procedure TForm2.FormCreate(Sender: TObject); begin HookID := SetWindowsHookEx(WH_MOUSE, MouseProc, 0, GetCurrentThreadId()); end; procedure TForm2.FormDestroy(Sender: TObject); begin if HookID 0 then UnHookWindowsHookEx(HookID); end; procedure TForm2.SpeedButton1MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); begin Form2.SpeedButton1.Cursor:=crHandPoint; Form2.Image2.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\2.bmp'); end; procedure TForm2.SpeedButton2MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); begin Form2.SpeedButton2.Cursor:=crHandPoint; Form2.Image3.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\4.bmp'); end; procedure TForm2.SpeedButton3MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); begin Form2.SpeedButton3.Cursor:=crHandPoint; Form2.Image4.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\6.bmp'); end; procedure TForm2.Image1MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X, Y: Integer); begin Form2.Image2.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\1.bmp'); Form2.Image3.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\3.bmp'); Form2.Image4.Picture.LoadFromFile(GetCurrentDir+'\Date\img\5.bmp'); end; procedure TForm2.SpeedButton3Click(Sender: TObject); begin Form2.Close; end; procedure TForm2.SpeedButton1Click(Sender: TObject); begin Form1.Show; Form2.Hide; end; procedure TForm2.SpeedButton2Click(Sender: TObject); begin Form5.Show; end; procedure TForm2.Button1Click(Sender: TObject); begin table1.Insert; table1.FieldByName('код').AsFloat:=strtofloat(edit1.text); table1.FieldByName('Стансия').asstring:=edit2.text; table1.FieldByName('келу_уакыты').asstring:=edit3.text; table1.FieldByName('аялдама').asstring:=edit4.text; table1.FieldByName('кету-уакыты').asstring:=edit5.text; table1.FieldByName('журетин-кундер').asstring:=edit6.text; table1.active:=true; end; procedure TForm2.CheckBox1Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox1.Checked then begin n:=edit12.Text; with table1 do begin indexname:='indКод'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.CheckBox2Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox2.Checked then begin n:=edit8.Text; with table1 do begin indexname:='indСтансия'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.CheckBox3Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox3.Checked then begin n:=edit13.Text; with table1 do begin indexname:='indКелу_уакыты'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.CheckBox4Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox4.Checked then begin n:=edit7.Text; with table1 do begin indexname:='indаялдама'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.CheckBox5Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox5.Checked then begin n:=edit11.Text; with table1 do begin indexname:='indкету-уакыты'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.CheckBox6Click(Sender: TObject); VAR n:string; begin if checkbox6.Checked then begin n:=edit9.Text; with table1 do begin indexname:='indжуретин-кундер'; CancelRange; setrange([n],[n]); end; end else table1.cancelrange; end; procedure TForm2.Image5Click(Sender: TObject); begin end; end. end. 7. Мәліметтер алынған көздер тізімі Бобровский С. Delphi 5: Учебный курс. Питер.- 2002. Гофман И.Э., Хомоненко А.Д. Delphi 5. БХВ. – Кандзюба С.П. Delphi 6. Базы данных и приложения. Леонтьев Ю. Microsoft Office 2000. Питер, 2000. Тойкенов Г.Ш., «Паскаль тілінде программалау». Перминов О.Н., «Язык программирования Паскаль». Метод проектов в преподавании информатики. Информатика и образование, Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологии в Фаронов В.В. Turbo Pascal 7.0. М. Нолидж, 2000. Баженова И. Ю. «Delphi 6.0», М., Кудиц-образ, 2002 Архангельский «Delphi 6.0», М., Наука, 2002 г. «Программирование в среде Delphi 7.0. Самоучитель.», Галисеев Г.В., «Компоненты в Delphi 7.0», Галисеев Г.В., Москва-Санкт-Петербург-Киев, 2004 «Қазақша – орысша сөздік», Жантекеева Ө., Нақысбеков О., Кусаинов А.К., Шәріпбаев А.Э., Алдажаров К.С., Беркбаев А., Basic ТР СИ Visual Basic Borland Delphi Visual С ++ Программа жүйелері Программалау тілдері Labek 1 - 8 Image Panel Form1 басы соны 4 ЕХ– 3706002 Бет Өзг Күні Қолы Бет Құжат №