ХҚЕС 2 стандартына сәйкес қорлар есебі: Қазақмыс корпорациясының практикалық талдауы

 Мазмұны: Кіріспе 1. Қорлар есебінің теориялық аспектілері 1.1. Қорлардың мәні және олардың классификациясы 1.2. Қорлар есебінің жүйелері 1.3. Қорларды бағалау әдістері 2. «Қазақмыс» корпорациясы мысалында қорлар есебінің қазіргі қолданыстағы 2.1. Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық мінездемесі 2.2. Қорлардың шығысы мен кірісін құжаттық рәсімдеу 2.3. Қорларды түгендеу есебі Қорытынды Қолданылған әдебиет тізімі Кіріспе Қорлар – бұл әдеттегі қызмет барысында сатуға арналған, Қор – бұл: 1) шикізат қорлары, материалдар, сатып алынған жартылай фабрикаттар 2) аяқталмаған өндіріс. 3) субъектінің қызмет барысында сатуға арналған дайын өнім, ХҚЕС 2 анықтайтын тәртібі: Бухгалтерлік есептілікте қорларды актив ретінде бейнелеу; Қорлардың өзіндік құнын есептеу. Осы стандарт келесі операциялардың есептелуін реттейді: Әрі қарай өңдеу үшін материалдар мен шикізатты алу; Дайын өнім мен жартылай фабрикаттардың өзіндік құнын бағалау; Жұмсалған материалдар және шикізаттармен қоса, аяқталмаған өндірістің өзіндік Тауарларды сатып алу және сату кезіндегі олардың өзіндік ХҚЕС 2 келесі жағдайлармен байланысты операцияларды реттемейді: Құрылыс келісім-шарты бойынша аяқталмаған өндірістің шығындарын есептеумен Қаржылық активтерді сатып алумен (акциялар, облигациялар, вексельдер және Ауыл-шаруашылық қызметінде пайда болатын қорларды есептеумен Алыпсатарлық мақсатта сатып алған қорлар есебі, яғни нарықта Берілген курстық жұмыста қарастырылатын мәселелер ХҚЕС 2 стандартына Курстық жұмыс мақсаты - ХҚЕС 2 стандартына сәйкес зертеу арқылы алынған білімдерді тәжіриибеде қолдану болып табылады. Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі – өндірістік қорлар Курстық жұмыстың теориялық және әдістемелік негізіне өнеркәсіп Зерттеудің ақпараттық базасы ретінде халықаралық қаржылық есеп 1.Қорлар есебінің теориялық аспектілері 1.1 Қорлардың мәні және олардың классификациясы Болашақ экономикалық пайда – бұл кәсіпорынның ақша құралдарының Бұл олардың көмегі арқылы көрсетілетін қызметтердің потенциалы немесе Кәсіпорынның өндірістік циклы – бұл өндірістік үрдіске кіретін Бухгалтерлік балансты дайындау барысында қорларды әдетте ағымдағы активтер А) олар кәсіпорын қызметінің операциялық бөлігі болып табылады Б) қысқа мерзімде саудалық мақсатта сақталады және олардың Кәсіпорындардың көбісі қорлардың тұрақты және сатып алынған түрлерін Өндірістік қорлар – бұл бір өндірістік цикл процесінде Қорлар – бұл: 1) шикізат қорлары, материалдар, сатып алынған жартылай фабрикаттар 2) аяқталмаған өндіріс. 3) субъектінің қызмет барысында сатуға арналған дайын өнім, Материалдар есебін дұрыс және тиімді ұйымдастыруды қамтамасыз ету - материалдық тауардың бірегей номенклатурасын әзірлеу - құжат айналымының айқын жүйесі және қорларды кірістеу - бастапқы құжаттардың есептік нысандарын біркелкі қалыпқа келтіру - қорларға тұрақты түрде түгендеу жүргізу - бухгалтериядағы материалдардың есебі учаскесін компъютерлендіру Өндірістік қорлар функционалдық бағыты бойынша былайша бөлінеді: Шикізаттар мен материалдар – бұл өнім әзірленетін еңбек Негізгі материалдар – бұл ұсатушы өнеркәсіптің өнімдері. Көмекші материалдар – бұл шығарылатын өнім құрамына енетін Сатып алынған жартылай фабрикаттар мен жинақтаушы бұйымдар – Отын – бұл мұнай өнімдері, қуатты отын және -технологиялық; -қозғалтқыш; -шаруашылық болып бөлінеді. Ыдыс және ыдыс материалдары – бұл әртүрлі материалдарды Өзге материалдар – бұл өндіріс қалдықтары, түзілмейтін ақаудан Қорлардың барлық түрлерінің есебі 1300 – «Қорлар» бөлімшесіні 1310 – «Шикізаттар мен материалдар» 1320 – «Дайын өнім» 1330 – «Тауарлар» 1340 – «Аяқталмаған құрылыс» 002 - «Жауапты сақтауға қабылданған қорлар» 003 – «Қайта өңдеуге қабылданған материалдар» 005 – «Монтаждауға қабылданған жабдықтар [18] Қорлардың түсуі мен шығыны тұрақты негізде есептеліп отырады, Салыстыру мақсатында қолданылмаған қорларды есептеу (инвентаризациялау) жүзеге асырылуы Қорлардың кезеңдік есебі. Қорлар есебі біркелкі жүргізілмейді, олар Қорлардың есептік кезең басына қалдығы + сатып алынған Есептегі кезеңдік жүйенің ыңғайлылығының мәні оның канцелярлық жұмыс Есептік кезең соңында үздіксіз есеп жүйесін қолдану барысында Шығындарды көшірудің тұрақты немесе кезеңдік жүйесін, сонымен қатар Қорлардың мәнін және олардың классификациясы бөлімшесінде біз қорлар 1.2Қорлар есебінің жүйелері Қорлардың түсуі мен шығыны тұрақты негізде есептеліп отырады, Салыстыру мақсатында қолданылмаған қорларды есептеу (инвентаризациялау) жүзеге асырылуы Есептік кезең соңында үздіксіз есеп жүйесін қолдану барысында Қоймадан тізілім бойынша келіп түскен құжаттар алдын ала А) өткен айдағы ведомоста алынған ай басындағы қалдық; Ә) құжаттарды өткізу тізімінен ай ішіндегі топ бойынша Б) құжаттарды өткізу тізімінен ай ішіндегі топ бойынша В) есептеу жолымен анықталған ай соңындағы қалдық [1] Жинақтау ведомосы бухгалтерия мен қойма есебінің деректерін салыстыру Қорлардың өндірістегі жұмсалуына алдын ала және кезекті бақылаулар Қорлардың өндірісте пайдаланылуын одан әрі бақылау үшін мынадай Нормадан ауытқуды рәсімдеу құжаты Топтамалар бойынша қаптау есебі Инвентарлық әдіс 1 – әдіс. Бұл әдіс кезінде, яғни материалдардың 2 – әдіс. Қапталатын материалдардың әрбір топтама бойынша 3 – әдіс. Бұл әдістің мәні мынада: өндіріске Есептегі кезеңдік жүйенің ыңғайлылығының мәні оның канцелярлық жұмыс Есептік кезең соңында үздіксіз есеп жүйесін қолдану барысында Шығындарды көшірудің тұрақты немесе кезеңдік жүйесін, сонымен қатар Сатудың таза ықтимал құны – әдеттегі қызмет барысында Қорлардың сатылуы мүмкін, есептеу мерзіміндегі нарықтық бағалар, егер Жайшылықтағы іс барысында қалыптасқан немесе материалдар мен дайын Қорлардың қолда бар мөлшерінен асатын көлемде тұрақты бағамен Кейбір ұйымдар пайдалар мен залалдар туралы есеп үшін Қорлар есебінің жүйелері бөлімшесін қарастыра отырып мынадай қорытындыларға Нормадан ауытқуды рәсімдеу құжаты Топтамалар бойынша қаптау есебі Инвентарлық әдіс Осы операциялар арқылы өндірістік кәсіпорындарда қорлардың есептеу жүйелерінің 1.3. Қорларды бағалау әдістері Қорларды дұрыс есепке алу үшін материалдардың әзірленген номенклатурасы Қорлардың өзіндік құны - шикізат - Жабдықтаушыларға төленген баға. Егер компания қаржыландыру - баж салығы және өзге де салықтар - қорларды сатып алумен тікелей байланысты кезіндегі Саудалық жеңілдіктер төлемдерді қайтару және осыған ұқсас өзге Жартылай фабрикаттар мен дайын өнімдердің өзіндік құнына Қорлардың өзіндік құнына қосылмай, ағымдағы шығындар құрамына қосылатындар: Шикізаттардың, жұмсалған еңбек немесе өзге өндірістік шығындардың мөлшерден Сақтау шығындары, егер тек олар өндіріс үрдісінде қажетті Әкімшілік үстеме шығындар Өткізу шығындары Стандарт қорлардың өзіндік құнын анықтаудағы әр түрлі Қорлардың өзіндік құнын анықтауға келесі әдістер қолданылады: Мысал, 2010ж қазан айындағы қорлардың қолда бар бары Көрсеткіштер Саны, дана Бағасы Сомасы 1.10.10ж қалдық 1200 100,00 120000 Қазан айында келіп түскені: 31.10.10ж (1-топтама) 09.10.10ж (2-топтама) 21.10.10ж (3-топтама) 28.10.09ж (4-топтама) 300400 700250 110130 140120 33000 52000 98000 30000 Кірістің жиыны 1650 213000 Қалдықпен бірге жиыны 2850 333000 Ай ішіндегі шығындар 2150 1.11.10ж қалдық 700 Арнайы сәйкестендіру әдісі өзара алмастырылмайтын арнайы қорлардың өзіндік Мысал, бірінші топтаманың 100 дана, төртінші топтаманың 220 1.11.10ж қалдық мынаған тең: 210 дана х 100 = 21000 100 дана х 100 = 10000 170 дана х 140 = 23800 220 дана х 120 = 26400 700 Шығыс мынаған тең: 333000 – 82200 = 250800 Көрсеткіштер Орташа өлшемді құн ФИФО 1.шығыс саны/құны 2150/251206 2150/240000 2150/263000 2150/250800 2.қалдық саны/құны 700/81788 700/93000 700/70000 700/82200 Қорлардың, ал оларға шикізаттар, материалдар және дайын өнімнің ФИФО әдісі (бірінші келді-бірінші кетті). Осы әдісте бірінші Мысал, шығыс: 1200 х 116,84 = 120000 300 х 110 = 33000 400 х 130 = 52000 250 х 140 = 35000 Қалдық: 2150 4510 х 140 = 63000 250 х 120 = 30000 700 Орташа өлшенген құн әдісі. Орташа өлшенген құн әдісінің Мысал, 333000/2850 = 116,84теңге Шығыс: 2150 х 116,84 = 251206 1.11.10 қалдық 700 х 116,84 = 81788 ЛИФО әдісін қолдануға (бірінші келді-соңғы кетті) қаржылық есептіліктің Мысал, Шығыс: 250 х 120 = 30000 700 х 140 = 98000 400 х 130 = 52000 300 х 110 = 33000 500 х 100 = 50000 2150 263000 1.11.10ж қалдық 700 х 100 = 70000 Компаниямен Сипаты мен қолданылуы жағынан ұқсас барлық қорлар Қорлардың құнсыздану есебі - кейбір жағдайларада Қорлардың механикалық ауытқуы; Қорлардың моральды ескіруі; Нарықта бағаның төмендеуі; Сату шығындарының көбеюі. Мысалы, осы тауарды сату үшін арнайы қымбат сертификаттарды Сақтық қағидасына қарай, активтер оларды сатудан немесе қолданудан Бухгалтерлік есепте қорлар міндетті түрде екі мәннің төменгісі Өзіндік құнымен; Сатудың таза ықтимал құнымен. Сатудың таза ықтимал құны – әдеттегі қызмет барысында Қорлардың сатылуы мүмкін, есептеу мерзіміндегі нарықтық бағалар, егер Жайшылықтағы іс барысында қалыптасқан немесе материалдар мен дайын Стандарт өзіндік құнды және сатудың ықтималды таза құнын Ерекшелігі: қорлардағы шикізаттардың және өзге де материалдардың құнсыздануы Қорлардың қолда бар мөлшерінен асатын көлемде тұрақты бағамен Мысал, Тауар бірлігінің өзіндік құны 10000 теңгені құрайды. Жыл Тауарды сатудың ықтимал таза бағасы 12000 * 95% Егер келесі кезеңде бөлшек баға 10000 теңгеге дейін Қорлар бағасының арзандауын көрсету қорлар бағаларының тікелей төмендеуімен Дт Қорлардың құнсыздануы бойынша шығындар............25000 Кт Қорлар..............................................................................25000 Немесе қорлардың құнсыздануына резерв құру: Дт Қорлардың құнсыздануы бойынша шығындар............25000 Кт Қорлардың құнсыздануы бойынша шығындар............25000 Резерв сомасы қаржылық есепте түзететін резерв тәртібі бойынша Әрбір кезеңнің соңында сатудың ықтимал таза құнын бағалауды Шығын ретінде тану - қорларды сатқаннан кейін, міндетті Осыған ұқсас жағдай материалдардың өзге жаңа мүлікті жасауға Ақпаратты ашу: Қаржылық есепте міндетті түрде есеп беруші ұйым келесі Қорларды бағалауға қабылданған есеп саясатын, соның ішінде – Қорлардың жалпы баланстық құнын және осы ұйымда қабылданған Сату шығындарын шегергендегі әділ құны бойынша әділ құны Кезең ішінде шығын ретінде танылған қорлар сомасы; Есепті кезеңде шығын ретінде танылған қорлар бағасының арзандау Қорлардың есептен шығарылған құнының, қорлар сомасының төтөмендеуі ретінде Міндеттемелерді орындауға кепілдеме ретінде берілген қорлардың баланстық құны. Кейбір ұйымдар пайдалар мен залалдар туралы есеп үшін Осы форматқа сәйкес ұйымдар шығындар сипатына негізделген жіктеуді Қарастырылып отырған курстық жұмыстың қорлары бағалау әдістерін қарастыра 2. «Қазақмыс» корпорациясы мысалында қорлар есебінің қазіргі қолданыстағы 2.1. Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық мінездемесі ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ Қазақстан Республикасының заңына сәйкес заңды Кәсіпорын ҚР Конституциясына сәйкес, ҚР заңдары, Президенттің және ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ Қазақстан Республикасының заңына сәйкес ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ сарапталып отырған кәсіпорынның негізгі қызметі ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ кіреді: Абызжәне Нурказган карьерлері Карагайлы кенбайыту фабрикасы Нурказган кенбайыту фабрикасы Электростанция Екі көмір шахтасы Зауытытың негізгі цехтерінде балқыту, механикалық өңдеу, құю жұмыстары Зауытта 150 – ден астам мамандықтар мен қызметтер ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ өз қызметін өздігінен атқарады, Мекен – жайы: ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ: Қазақстан Республикасы, Цехті басқарушы цех бастығы болып табылады. Ол өз Әр цех өндірістік бөлімшелерден құралады. Өндірістік бөлімше – ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ есеп саясатында қорлар, дәлірек айтқанда Ай соңында басқа ұйымдармен атқарылатын сақтау және жеткізу, ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ есеп саясатында қорларды есептеу мен 1)Қорларды есептеу барысында үздіксіз жүйе қолданылады. 2)Жағармай өзіндік құнын бағалау орташа өлшем құны әдісі 3)Қорларды түгендеу әр квартал сайын, бірінші кварталдың 10-шы Есептік кезең соңына қорларды бағалау олардың шығарылуы барысында ЖШС «Қарағандытүстімет» ӨБ қорлардың синтетикалық есебін 1310 «Материалдар» шот бөлімшесінде дебет бойынша материалдар келіп 1340 «Аяқталмаған өндіріс» шоты алдағы қайта өңдеуде қолдану Бөлімше өзіне 8110 «Негізгі өндіріс», 8210 «Өзіндік өндірістің 1330 «Тауарлар» бөлімшесінің шоттары сатып алынған тауарлар мен Шикізаттар мен материалдар шығынының негізгі бағыты ретінде оларды шаруашылық қажеттіліктердегі материалдарға арналған лимитті – заборлық Ай соңында олар бухгалтерияға тапсырылып қорлар шығыны Қорлардың шығындары лмиттік – заборлық карталар, қорларды Қорлардың номенклатурасын қысқарту және кейбір жағдайларда есепті жеделдету Қорларды қабылдау негізі ретінде қолданылатын құжаттар: Шот – фактура – қорды сатып алушы сен Тауарлы – көліктік жүкқұжат Кәсіпорын қоймаларынан материалдарды, өнімдерді дайындау үшін немесе шаруашылық Әр қор атауы, сортына шартты сандық белгі тағайындалады. Қарастырылып отырған курстық жұмыстың екінші бөлімінің кәсіпорын шаруашылық 2.2. Қорлардың шығысы мен кірісін құжаттық рәсімдеу Өндірістік қорлардың келіп түсуі мен шығыны бойынша алғашқы Қорлардың дұрыс қолданылуын және сақталуын, алдынала, ағымдағы және Қорлардың үлкен ассортиментінің болуы өндірістегі материалдардың қолданылуын бақылауын Қорлардың номенклатурасын қысқарту және кейбір жағдайларда есепті жеделдету Баға номенклатурасы – бағасы бір бірлікке саналатын материалдар. Кәсіпорын қорларды әр түрлі жағдайларда қабылдануы (сатып Қорларды қабылдаудың барлық ережелерін сақталуымен құрастырылған акт толықтай Қорларды қабылдау акті Акт құру орны _Нурказган шахтасы _________________________________________ Қабылдаудың басталуы 08___сағат __05_ минут Қабылдауды аяқтау_12__сағат Қабылданған және қаралған жүк, шот бойынша № __2587________ Сапа куәлігі (сертификат) № ___5864975866___ стпнциясынан Шығарып салушы көлік құжаты бойынша № Жіберуші _ТОО «АЛТЫН» Астана қ абай к39____________________________________________ Атауы мен мекен – жайы Мердігер ___________________________________________________________ Атауы мен мекен – жайы Қабылдаушы Нурказган шахтасы __________________________________________________________ Атауы мен мекен – жайы Өнімдерді станциядан немесе жіберушінің қоймасынан жіберу мерзімі Келісім - шарт № _554_____ «___10__маусым Шығарып салушы көлік құжаты есебі бойынша Белгісі, марка, пломба Саны Қаптау Жіберуші Жолдар 125 50000 232351 6 Мерзімі мен уақыты Берілген орынға келу уақыты Көлік ұйымдарына жүкті беру Ванон және басқа 08.00 08,05 08,06 12,48 Қабылдаушының қоймасындағы қорларды сақтау жағдайы _____________________________________________________________________ Өнімдерді тексеру уақытындағы ыдыстар мен қаптамасының жағдайы ____________________________________________________________________ Жетіспейтін өнімдер саны есептелді ____________________________________________________________________ взвешивание, счетом мест, обмером и тому подобное Басқа да мәліметтер _______________________________________________________ Комиссия қорытындысы _______________________________________________________ Қорлардың саны мен сапасы жөнінде комиссия мүшелері толық ____________________________ __________________ ____________ _______________________________ Қызметі ______________________________________________ Қызметі бойынша құжаттың берілу номері және мерзімі и наименовании организации (индивидуального предпринимателя), выдавшей документ ____________ ____________ _________________________ Қызметі ________________________________________________________ Қызметі бойынша құжаттың берілу номері және мерзімі _________________________________________________________ Қызметі бойынша құжаттың берілу номері және мерзімі Қорлар қабылданды «_____» _______________________ 20__ жылы Коммерциялық акт № _________ «____» ______________________ 20__ Қойма меңгерушісі ______________________________ ____________ Қызметі Қойма _____________________________________________________ Қорларды қабылдау негізі ретінде қолданылатын құжаттар: Шот – фактура – қорды сатып алушы сен Тауарлы – көліктік жүкқұжат Тауарды қабылдап алған материалды – жауапты тұлғаға жазылған Келу ордері – қайта өндіру немесе мердігерден келіп Құжат номері Құру мерзімі Қойма Шот, субшот Аналитикалық есеп коды Атауы Коды 147 15.03.10ж 04 ОАО «Мұнай» 0194 1310 274 147 Қорлар Өлшем бірлігі Құжат бойынша Атауы, сорты, номері Номенклатуралық номері Коды Жанармай 103143 01 кг 10000 17-00 170000 27200 23 Материалдарды қабылдау акті – мердігер құжаттарындағы мәліметтерден сандық Кәсіпорын қоймаларынан материалдарды, өнімдерді дайындау үшін немесе шаруашылық Өнімдерді дайындау, жұмыстарды атқару немесе қызмет көрсету ұшін Цех қоймасы болмаған жағдайда орталық өоймадағы құндылықтарды жіберу Қорлар шығыны келесі құжаттармен рәсімделеді: лимитті – заборлық Лимитті – заборлық карта қамтамасыз ету немесе Қоймашы екі данада да жіберілген қорлардың нақты санын, ТОО «Корпорация Казахмыс» - КЛМЗ кәсіпорын атауы Лимитті – заборлық карта Құжат номері Мерзімі Кәсіпорынның құрылымдық бірлігінің денциялық шот Шығару есептік бірлігі Цех, қойма Цех, қойма Учаске Шот, субшот 123 03.2010 03 04 05 03 1310 02 Қорлар Атауы, сорты, маркасы Номенклатуралық номері коды Атауы Жағармай 80 203149 01 кг Лимит Қома картасы бойынша реттік номері 1200 73 1200 18-00 21600 Жіберілді Мерзімі Саны Қалдық 5.03 10.03 18.03 28.03 Саны Бағасы, тенге Құны, тенге 400 430 270 100 1200 18-00 21600 800 370 100 Қолы Қолы қолы Лимитті тағайындаған бөлімше бастығы қолы Қорларды қабылдаған бөлімше бастығы қолы Қойма меңгерушісі қолы Қорларды жіберу – жүкқұжат талабы (ішкі қозалыс) – Егер қорлар кәсіпорынның өз шаруашылықтарына жіберілетін болса, онда Жүкқұжат – талабы кәсіпорын аумағынан тыс орналасқан бөлімдерге Қорытындылай келе, өндірістік кәсіпорындағы қорлардың шығысы мен кірісін 2.3. Қорларды түгендеу есебі Түгендеу – бухгалтерлік есеп әдісінің маңызды элементі болып Түгендеу – бұл мүліктердің заттай нақты қолда барын Түгендеу Қазақстан Республикасындағы Бухгалтерлік есеп пен есеп беоу Осы құжаттарға сәйкес кәсіпорындар негізгі құрадларға, күрделі салымдарға, Түгендеудің негізгі міндеті болып табылатындар: -негізгі құралдардың, қорлардың, ақша қаражаттары мен бағалы -қолда бар бухгалтерлік есептің деректерімен салыстыру арқылы қорлар -сапа стандартына жауап бермейтін, яғни өзінің бастапқы сапасын -қорлар ақша қаражаттарын сақтау ережелерінің, машиналарды, жабдықтарды және -баланста ескерілген қорлардың шынайы құнын, кассадаңы, есеп айырысу Түгендеу мынадай жағдайларды міндетті түрде жүргізіледі: кәсіпорынның мүлігі Мүлікті тексеруді қамту толықтығына қарай түгендеу толық немесе Толықтай түгендеу кезінде мүліктің барлық түрлері тексеріледі. Ол Ішінара түгендеу кезінде белгілі бір сақтау орындарындағы мүліктердің Өткізу негізіне қарай түгендеу жоспарлы және жоспардан Жоспардан тыс түгендеулер аяқасты, қажеттілігіне қарай жүргізіледі. Түгендеуді Түгендеу процесінде: қорлардың сақталуын, олардың сақталуының, босатылуының, салмақ Түгендеу - бұл меншіктің сақталуын, қорлардың сапалы Түгендеудің негізгі мақсаты – қорлардың нақты қолда барын Түгендеу тексерудің көлеміне қарай жалпылама және талдамалы, уақытына 1)қорлар сақталатын үй – жайларды, жертөлелерді және жеке 2)барлық салмақ өлшеу құралдарының дұрыстығын және оларды таңбалау 3)түгендеу сәтінде кіріс және шығыс құжаттарының инвентарлық тізілімінің 4)түгендеу басталған кезде барлық кіріс пен шығыс құжаттарының Түгендеу жүргізу сәтінде бухгалтерияда «Қоймалар, учаскелер бойынша Төгілгіш және жамылғыш материалдарды шамалау және есепетеу Қорлардың артықшылығы мен кемшілігінің құнын бағалаумен бірге есептік Жұмысты түгендеу комиссиясының отырысы хаттамамен рәсімделеді, онда қойма Қорлардың бүліну себептері, пайдаланбайтын жәнежарамсыздарының қалыптасуының себептері келтіріледі, Түгендеу – бухгалтерлік есеп әдісінің маңызды элементі, Қорытынды Қорлар – әдеттегі қызметте болатын сатуға арналған немесе Қорлардың өзіндік құнына оларды сатып алуға, өңдеуге және Дайын өнімнің өзіндік құнын анықтағанда тұрақты үстеме өндірістік Шикізаттың, еңбек шығындарының немесе басқа да өндірістік шығындардың Стандарт қорлардың өзіндік құнын анықтауда әр түрлі әдістерді Қорлардың өзіндік құнын анықтауда келесі әдістер қолданылады: Жекелеген шығындарды арнайы сәйкестендіру әдісі; ФИФО әдісі; Орташа өлшенген құн әдісі; Сату бағасы бойынша есепке алу әдісі. Бухгалтерлік есепте қорлар міндетті түрде келесі екі көлемнің - өзіндік құны; - ықтималды таза сату құны. Қаржылық есепте міндетті түрде есеп беруші ұйым келесі Қорларды бағалауға қабылданған есеп саясатын, соның ішінде – Қорлардың жалпы баланстық құнын және осы ұйымда қабылданған Сату шығындарын шегергендегі әділ құны бойынша әділ құны Кезең ішінде шығын ретінде танылған қорлар сомасы; Есепті кезеңде шығын ретінде танылған қорлар бағасының арзандау Қорлардың есептен шығарылған құнының, қорлар сомасының төтөмендеуі ретінде Міндеттемелерді орындауға кепілдеме ретінде берілген қорлардың баланстық құны Қорлар – бұл әдеттегі қызмет барысында сатуға арналған, Толықтай ашып қарастырылған курстық жұмыс мақсатына - ХҚЕС Курстық жұмыста қарастырылған қорлардың бағалануы, олардың қозғалысы және Қорытындылай келе, қорлар шын мәнінде өндірістік кәсіпорындарда үлкен 32