MS Excel жүйесінде VBA арқылы есептерді генерациялау

Жоспар Кіріспе 3 1 Microsoft Excel қолданбалы программасында шаблондар құру негіздері 6 1.1Excel кестелік редакторы 6 1.2.Excel кестелік редакторының шаблондары 10 1.3. Бэнд туралы түсінік 11 1.3.1. «Алматы қаласының жасыл көшет мониторингісі» ақпараттық жүйелер мысалында 1. 4. VisualBasic программалау тілі туралы түсінік 18 Моделдермен және кластармен жұмыс iстеу 29 1.4.1. «Атмосфералық ауаның ластануы мониторингісі»ақпараттық жүйесі мысалында VBA 1.4.2. «Атмосфералық ауаның ластануы мониторингісі»ақпараттық жүйесі мысалында кейінірек 2. Есеп берулерді генерациялау үшін MS Excel –де құрама 2.1 Құрама кестелермен танысу 46 2.2. Excel –дегі деректер қорынан есеп берудің динамикалық Қорытынды 59 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 61 Кіріспе Есеп жүйесін құру кезіндегі негізгі критерий – шаблондарды оңай Есеп беруді құру әлі де өзекті мәселелердің бірі болып Visual Basic for Applications (VBA) қолдану MS Office мүмкіндіктерін VBA for MS Excel негізгі мүмкіндіктері: - макростарды (автоматты жазылатын программалар) жазу, редактрлеу және ретке - жобаны дайындау (жұмыс парағына батырмаларды, ауыстырып-қосқыш, күнтізбелерді және - жұмысты автоматтандыру (бір типті, бірақ көптеген операцияларды автоматты -қолданушы функцияларын қосу (MS Excel қолдамайтын функцияларды қосу мүмкіндігі); -қосымша интерфейсін басқару (MS Excel түрін, басұару тақтасын, мәзірін -VBA қолдайтын басқа қосымшаларды MSExcel-ден программалық басқару (MS Word, -басқа қосымшалар жағынан MS Excel мүмкіндіктерін қолдану және жұмысты Дипломдық жұмыc тақырыбы: VBA әдістерімен MS Excel-де есептерді генерациялау. Дипломдық жұмыстың мақсаты, есеп берудің кішкентай ғана генераторын жасап, Дипломдық жұмыстың өзектілігі: Көбіне есеп жүйелеріне ақпаратты шығару жүйесін Дипломдық жұмыста әр түрлі ақпараттық жүйелердің көмегімен алынған Excel-де Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер 1 Microsoft Excel қолданбалы программасында шаблондар құру негіздері 1.1Excel кестелік редакторы «Электрондық кесте» термині мәтін түрінде берілген мәліметтерді компьютерде өңдеуге 1. Функциялар мен формулаларды пайдалана отырып әртүрлі есептеулер жүргізу. 2. Түрлі – түрлі факторлардың құжаттарға тигізетін әсерін зерттеу. 3. Тиімді мәселелерін шешу. 4. Белгілі бір критерийлерді қанағаттандыратын мәліметтер жиынын 5. Графиктер мен диаграммаларды тұрғызу. 6. Мәліметтерді статистикалық таңдау. Microsoft фирмасының Excel программасы – кестелік процессорлар немесе электрондық Электрондық кестенің негізгі ұғымдары: Жол нөмірі — электрондық кестедегі жолды анықтайды. Ол көлденең Бағана әрпі — электрондық кестенің бағаналарын (тік жолдарын) анықтайды. Ұяшық — электрондық кестенің мәлімет енгізілетін ең кіші элементі. Ұяшық көрсеткіші — ағымдағы ұяшықты анықтайтын көмескіленген тіктөртбұрыш. Көрсеткішті Ағымдағы ұяшық — көрсеткішпен белгіленіп тұрған ұя. Келісім бойынша Блок (ұялар жиыны, аймағы) — тіркесе орналасқан ұяшықтардың тіктөртбұрышты Жұмыс парағымен және кітаппен жұмыс істеу. Ехсеl-де электрондық кесте Кестені, блоктарды, жолдарды және бағаналарды ерекшелеу. Осы объектілермен белгілі бағананы белгілеу — бағана атына сәйкес әріпті тышқанмен тандап бірнеше бағананы ерекшелеу — алдыңғы шерткен тышқан батырмасын басулы жолды ерекшелеу — жол нөміріне сәйкес санды тышқанмен ерекшелеп бірнеше жолды ерекшелеу — алдыңғы шерткен тышқан батырмасын басулы блокты ерекшелеу — тышқан батырмасын блоктың алғашқы ұясында басып, жұмыс парағын толық ерекшелеу — тышқан курсорын бағана аттары Пернелер көмегімен блокты ерекшелеу үшін Shift пернесін басулы күйде Бір-бірімен тіркесе орналаспаған блоктарды ерекшелеу қажет болғанда, былай істеу — алғашқы ұяшықты немесе тіркес ұяшықтардың бір блогын ерекшелеу; — Ctrl пернесін басу және оны басулы күйінде ұстай — келесі ұяшықты немесе блокты ерекшелеу, т. с. с.; — Ctrl пернесін қоя беру. Ерекшелеуді алып тастау үшін тышқан батырмасын жұмыс парағының ерекшеленбеген Ұяшықтардағы мәліметтер Excel-де кестенің кез-келген ұяшықтарына мәліметтердің үш типін енгізуге болады: Енгізілген мәліметтер ұяшық ішінде немесе формула жолында бейнеленеді және Мәтін енгізу Мәтін — кез келген символдар жиынтығы, егер мәтін цифрдан Сандарды енгізу Электрондық кесте ұяшықтарына сандарды =, +, — таңбаларымен немесе Әдетте экранда санның ең үлкен және ең кіші шамалары Жою, тазалау Егер ұяшықтар мен блоктардағы мәліметтерді (сандар, мәтіндер формулалар) жою Бағаналарды, жолдарды және блоктарды жою үшін, алдымен қажетті элементті Ал, егер мәліметтері жойылып, орындардың бос тұрғанын қалау (ұяшықтарды Электрондық кестені толық жою, Файл=>Жабу командасын орындап, шыққан сұхбат Excel-де өздігінен автоматты түрде толтыратын функция бар, ол кейбір Жұмыс кітабымен іс-әрекеттер орындау үшін Файл мәзіріндегі мынандай командалар Сақтау — кейін пайдалану үшін файл түрінде жұмыс кітабын Басқаша сақтау — Сақтау командасына ұқсас, бірақ файлдың атын Жабу — құжатты экраннан алып, оны жауып тастайды; Құру — жаңа жұмыс кітабын даярлайды (көрсетілген нұсқа негізінде Ашу — дискіде жазылған жұмыс кітабын экранға шығарады. Құру, Ашу, Сақтау әрекеттері Стандартты аспаптар тақтасының сол жақ 1.2.Excel кестелік редакторының шаблондары Шаблон – өз үлгісі бойынша басқа құжаттарды құру үшін Шаблон үнемдеу бойынша құжаттарды ресімдеу параметрлерінің кейбір жиынтықтарын қамтитын Осы жерде және бұдан әрі қолданылатын «үнемдеу бойынша» термині Шаблондар сондай-ақ стандартты мәтінге, графикке, ерекше безендіруге және жалпы MS Excel шаблоны- бұл .xltx кеңейтілуі бар жұмыс кітабы, Excel 2010 шаблонның бірнеше үлгілерінен тұрады, сонымен қатар шаблондарды Excel 2010 өзінің шаблондарын қолдану үшін Office мәзірінен Терезенің орталық бөлігінде бос шаблондар (Excel-дің бос жұмыс кітабы), Мысалы, Уақытын созу шаблонын таңдап, несие бойынша айлық төлемдердің 1.3. Бэнд туралы түсінік Шаблонның негізі «бэндтерден» тұрады. Бэнд дегеніміз бірдей белгісі бар Бұл компонент шаблонды аша алады, берілген бэндті қоя алады, Есеп беру класы өте қарапайым: TA7xReport = class(TComponent) private Excel, TemplateSheet: Variant; Progress: TWcProgress; CurrentLine: integer; FirstBandLine, LastBandLine: integer; protected public procedure OpenTemplate(FileName: string); procedure PasteBand(BandName: string); procedure SetValue(VarName: string; Value: Variant); procedure Show; destructor Destroy; override; published end; Кез-келген есеп беруді тұрғызу Excel-ді іске қосатын, әрі онда Excel := CreateOleObject('Excel.Application'); Excel.Workbooks.Open(FileName, True, True); TemplateSheet := Excel.Workbooks[1].Sheets[1]; Excel.DisplayAlerts := False; CurrentLine := 1; Progress := TA7xProgress.Create(Self); Application.ProcessMessages; Мұнда қос белгісі бар қарапайым формадағы TA7xProgress объектісін Шаблон ашылғаннан кейін есеп берудің коды шаблоннан алынға Бэндтерді қосу технологиясы біздің шаблон алдында бірден бэндтерді FirstBandLine := 0; LastBandLine := 0; i := CurrentLine; while ((LastBandLine = 0) and (i < CurrentLine + begin v := Variant(TemplateSheet.Cells[i, 1].Value); if (varType(v) = varOleStr) and (FirstBandLine = 0) then if v = BandName then begin FirstBandLine := i; end; end; if (FirstBandLine 0) then begin if not ((varType(v) = varOleStr) and (v = BandName)) end; inc(i); end; Әрі қарай соңғы қойған бэндімізден кейін бірден табылған Range := TemplateSheet.Rows[IntToStr(FirstBandLine) + ':' + IntToStr(LastBandLine)]; Range.Copy; Range := TemplateSheet.Rows[IntToStr(CurrentLine) + ':' + IntToStr(CurrentLine)]; Range.Insert; CurrentLine := CurrentLine + (LastBandLine - FirstBandLine) + 1; FirstBandLine := CurrentLine - (LastBandLine - FirstBandLine) - 1; LastBandLine := CurrentLine - 1; Келесі SetValue әдісі шаблонның көшірілген бөлігіне мәндерді шығару үшін Range := TemplateSheet.Rows[IntToStr(FirstBandLine) + ':' + IntToStr(LastBandLine)]; Range.Replace(VarName, s); SetValue әдісі қажет бэндте қанша мән болса, сонша рет Мұнда еске сала кету керек, егер Excel.Visible := true Жоғарыда көрсетілген шаблонды қолдана отырып, берілген форматтағы жөнелтпе құжатты procedure TdrashodForm.Print(Template: string); var i: integer; summa_: double; h : string; begin Rep.OpenTemplate(Template); Rep.PasteBand('TITLE'); Rep.SetValue('#ID_RASHOD#', ID_RASHOD); Rep.SetValue('#PB_NAME#', PbFrame.PbEdit.Text); Rep.SetValue('#D#', DateToStr(NaklDTP.Date)); Rep.SetValue('#POSTNAME#', PostEdit.Text); i := 1; summa_ := 0; NaklQuery.First; while not NaklQuery.Eof do begin Rep.PasteBand('STR'); Rep.SetValue('#N#', i); h := NaklQuery['KH_NAME']; if h'' then h := '['+h+']'; Rep.SetValue('#NM_NAME#', NaklQuery['NM_NAME']+' '+h); Rep.SetValue('#QUANT#', NaklQuery['RSD_QUANT']); Rep.SetValue('#SUMMA#', coalesce(NaklQuery['RSD_OSUMMA'],0)); Rep.SetValue('#NM_UNIT#', coalesce(NaklQuery['NM_UNIT'],'')); Rep.SetValue('#ZK_NUMBER#', coalesce(NaklQuery['ZK_NUMBER'],'')); Rep.SetValue('#TW_NAME#', coalesce(NaklQuery['TW_NAME'],'')); summa_ := summa_ + coalesce(NaklQuery['RSD_OSUMMA'],0); inc(i); NaklQuery.Next; end; Rep.PasteBand('FOOT'); Rep.SetValue('#SUMMA_#', summa_); Rep.Show; end; Көріп отырғанымыздай, басылым формасын қалыптастыру логикасы толығымен айқын және 1.3.1. «Алматы қаласының жасыл көшет мониторингісі» ақпараттық жүйелер мысалында Анықтама: Серверлік бөлік – Oracle, Apache Tomcat, OC4J; Қолданушы бөлігі – Delphi, Oracle Spatial, PLSQL Developer; Есеп беруді қалыптастыру– MS Excel. Есеп беруді қалыптастыруға арналған формасы: А) «Алмалы ауданы көлемінде жалпы мағлұматтар» есеп беруі Шаблон Бапталған есеп беру Б) «Алмалы ауданы аймағында түрлері бойынша көшеттерді тарату» Шаблон Бапталған есеп беру Жоғарыда келтірілген мысалға талдау жасау Жоғарыда келтірілген мысалдағы Excel шаблондарында (бэндтерде) деректер қоры 1. 4. VisualBasic программалау тілі туралы түсінік VisualBasic 6.0 - жаңа программалау тілдерінің бірі болып табылады. VisualBasic тілінде жұмыс істеу ортасын жақсы білу ең маңызды. Қазіргі кезде бірнеше жүзден астам командалар мен функциялар және Экранда көррінген барлық обьектілер мен саймандарды тышқанның оң жақ VisualBasic тілін компьютерде ашқан ProjectWizard - тың NewProject - Жаңа жоба сұхбат терезесі Бұл жерде бірнеше типтік проектілі шаблонның біреуін таңдауға болады. Егер сіз New бөлімен таңдасаңыз, VisualBasic-тің бастама StandardEXE (стандартты EXE файлы); ActiveX EXE(ActiveX-еің EXE файлы); ActiveX DLL(ActiveX-тің DLL кітапханасы); ActiveX Cоntrol(ActiveX-тің басқару элементі); VB Application Wizard(VisualBasic тілінің мастер қосымшасы); DataProject (Берілгендер базасының поектісі); IIS Application (IIS-тің қосымшасы); Add-in (құрушы); ActiveXDocumentDLL (ActiveX құжатының DLL кітапханасы); ActiveX Document EXE (ActiveX құжатының EXE файлы); DHTMLApplication(DHTML қосымшасы). Көптеген жағдайда StandardEXE шаблоны қолданылады. Existing бөлімінде бар проектілерді таңдауға болады. Бұл VisualBasic-тің комплексіне Recentбөлімі алдында қолданылған проектінің біреуін таңдауға мүмкіндік береді. Ол IDE-интегралды ортасы IDE-VisualBasic тілінің ең маңызды интегралдық ортасы. Онда функциялар жиыны IDE мынындай бірнеше компоненттерден тұрады: Бас меню Саймандар қатары(тақтасы) Террезе проектісі Қасиеттер терезесі Элементтер тақтасы Форма конструкторы Бас меню Бас меню деп жолды тексті атайды, ол VisualBasic терезесінің Сол жағында ең бірінші File менюі орналасқан. Ол файлдардан Edit менюі. Бұл жерде стандартты операциялар алмасумен орындалады-кесіп алу, View менюінде бүкіл компоненттер мен саймандардың көру мүмкіндігі, режим Format менюінің бұйрықтары элементтердің және формалардың өлшемі мен Debug менюінің бұйрықтары арқылы қосымшаны қосуға немесе тоқтатуға, көру Run менюінде процедураны қосуға және атрибуттың мәнін беруге болады. Add-Ins менюінде құрушы (add-in) деп аталатын қосымшаны утилита бар. Add-InManagerWindow менюі IDE де терезелер құруға мүмкіндік берелді. Сонымен Help менюі – екінші инфрмациялардың көзі. Ол сізді ең терез Саймандар тақтасы VisualBasic – те бас менюдің астында саймандар тақтасы орналасқан. Саймандар тақтасы келесідей саймандардан тұрады: “Стандартты EXE – файлы” типіндей проект құру ProjectWizard мастері Модуль қосу Форманы қосу Меню редакторы Проектіні ашу Проектіні ашу Кесіп алу Көшірме Орнату Іздеу Доғару Қайта құру Программаны қосу Программаны үзу Программаны аяқтау Проект терезесі Қасеттер терезесі Форманың макеттік терезесі Обьектілерді көре терезесі Элементтер тақтасы Берілгенлерді көру терезесі Проектілер терезесі Экранның оң жағында проект терезесі бекітілген. Ол информацияны әр Егер проект терезесінде тышқанның оң жағын бассақ, осы терезеге Егер сіз проектіден обьектіні алып тастағыңыз келсе, соның астына Қасиеттер терезесі Тура проект терезесінің астында қасиетттер терезесі орналасқан. Ол жерде VisualBasicIDE визуалды программалу ортасы болғандықтан, көптеген қасиеттер құрушы режиміне Элементтер тақтасы Элементтер панелi өзiнде компоненттердi құрайды. Олардың сiздiң қосымшаңыздың интерфейсi Бұндай элементке түймешелер немесе текстiк жолдар мысал бола алады. Элементтер тақтасы терезеге ұқсас, iшiнде неше түрлi элементтердiң таңбалары VisualBasic-те элементтер тақтасы: Графиктiк жол Жазба Текстiк жол Жиек Батырма Жалауша Ауыстырып қосқыш Комбинированный жол Тiзiм Көлденең айналым жолақтары Тiк айналым жолақтары Сағат Диск тiзiмi Каталог тiзiмi Файл тiзiмi Дене Сызық Сурет Берiлгендер элементi OEL элементi Форма сипаттамасы VisualBasic-тi сiз жұмыс iстейтiн ең басты обьект ол- форма, VisualBasic-тi үйрену барысында бiздiң көптеген қосымшамыз бiрлiк форманы қалданады. Форма терезесі Шекара Шекара формаға керектi икемдiлiк дәрежесiн бередi. Форманың типiне қарай Басы Басы немесе басының жолы деп форма терезесiнiң жоғарғы жағындағы Атау Атау-ол басында шығатын текст. Атауға қосымшаның аты, форманың немесе Жинау батырмасы Бұл батырма ағымдағы форманы жабады, яғни уақытша жұмыс iстеу Қайта орнату немесе ашу батырмасы Қайта орнату батырмасында екi функция бар. Егер форма қалыпты Жабу батырмасы Бұл батырманың негiзгi жұмысы ағымдағы терезенi жабу. Егер терезе Форма қасиеттері мен оқиғалары Қасиеттер обьект атрибуттарын сипаттайды . Олардың көмегімен обьектінің түрі BackColor, BorderStyle, Caption, Height, Icon, Left, Maxbutton, MinButton, Name, BackColor-қасиеті форма фонының түсін береді; BorderStyle-форма шекарасының размерін анықтайды; Caption-қасиеті форманың тақырып қатарына шығатын тексті анықтайды; ControlBox-ақиқат true немесе жалған false мәндері терезе ForeColor-қасиеті сіз формаға орналыстырған обьект түсіне әсер етеді; Height-форманың биіктігін береді; Icon-форма таңбашасын таңдауға мүмкіндік беред; Left-қасиеті экранның сол жағынан формаға дейінгі қашықтықты анықтайды; MaxButton-true қасиетін орнатсақ форма атауының сол жақ шетінде MinButton-қасиетіне true-ді орнатсақ стандартты жинау батырмасы шығады ; Name-VisualBasic-тің ең негізгі қасиеті, ол программалау барысында обьектіні пайдалану Width-қасиеті форманың енін анықтайды; WindowState-қасиеті форманы жіберу кезіндегі жағдайды анықтайды. Оның 3 мәні 0-Normal. Форма қалыпты жағдайда ашылады; 1-Minimized.Форма жинаулы қалпында ашылады; 2-Maximized. Форма экран көлемі ретінде ашылады. Оқиғалар-Windows операциялық фүйесінде программалар оқиғаларымен басқарылады.Оқиғалар сыртқы көрініс Менюдi және құралдар тақтасын құру мен қолдану. Модульдер және Window-та көптеген қосымшалардың стандартты интерфейсі бар. Барлық қосымша тақырып Visual Basic-тегі меню және құралдар тақтасы Менюкөптегенқосымшаныңмүмкiндiгiнеқолжеткiзугекөмектеседi. Ондағыкоманданыобьектiнiңконтекстiнебайланыстыбейнелеугеболады. Оданбасқа, терезетiзiмiншығаруғаболады . Visual Basicортасында контекстi және Құралдар тақтасы меню командасын тез шақыруға арналған. Мысалы, сiз Құралдар тақтасы, егер команда меню астында жатса қолдану ыңғайлы. Үлкен қосымшамен жұмыс iстегенде, меню және құрал тақтасның құрылымын Меню обьектiсi VisualBasic-те меню құру үшiн меню элементi қолданылады. Ол формада Меню элементiнде бiрнеше қасиеттер бар және ол бар оқиғаны Menu Editor сұқбат терезесі Редактордеменюдiқұру iскеасады. Менюнемесебiрнешетақырыптанжоғарғыдеңгейден (мысалы, File) тұрады.Әрбiртақырыпбiрнемесебiрнешекомандадантұрады (мысалы, Exit). Менюдеажыратқыштықосуғаболады, Менюқасиетi Осытақырыптаберiлгенқасиеттерконструктерлеурежимiндеқолжеткiзугеболады, бiрақоларменжұмыс iстеуменюредакторi арқылыжүзегеасады. Appearence Index Caption Checked Enabled Name Parent Help Context ID ShortCut Tag Visible WindowList Моделдермен және кластармен жұмыс iстеу Программалық модуль құралдар салынған қорапқа ұқсайды. Сiздiң қорабыңызда балға, Модульдер дегенiмiз программалық кодымен ASCII текстiк файлы. Онда программада Жоба (проект) көптеген программалық модульден тұру мүмкiн. Мысалы, балға Бұның бәрi әрине жақсы, бiрақ сiз үй қалаушы жұмыскердi Кластар обьектiлi – бағыттылған программаның негiзгi құрушы блоктары болып Өзара байланысқан әрекеттердi орындау үшiн кластар, қасиеттер, әрекеттер және Модульдер жеке файлда болғандықтан, оларды бiрнеше жобаға қосуға болады. Программалық кітапхана қолдану сіздің уақытыңызды үнемдейді, өйткені сізге жазылған Программалық кітапхананың басқа мүмкіндігі мында:жөндеуден кейін оның құрамын басқа Программалық модульдерді бір жерде жинақтау керек. Қатты дискіде арнайы Программалық кітапхана былай құрылады: Пуск батырмасының көмегімен Windowsсілтеуішін қосыңыз. Codelib каталогын немесе қапшығын құрыңыз. Қапшықтың орнын, керек жағдайда Бағаттаушы Windows-ты жабыңыз. Егер сіз жазған программалық модуль жеткілікті Сіз модуольді басқа жобаға қосқыңыз келсе, келесі әрекетті орындаңыз: VisualBasicтің жоба терезесінде тышқанның оң жақ батырмасын шекртіңіз; Жанама менюден AddAddFile командасын таңдаймыз; AddModule сұқбат терезесінде керекті модульді Codelib каталогынен таңдаңыз. Модульді құру Программалық модульге жаңа процедураны қосу үшін, келесі команданы Tools=>AddProcedure сұқбат терезесінен керекті өлшемдерді таңдап алыңыз. Бұл команда тек Модульдерді сақтайтын каталог құрғаннан кейін, бірінші модульді жазуға аяқ File =>NewProject командасы арқылы жаңа жоба құыңыз; Жоба терезесінде тышқанның оң жақ батырмасын басып AddModule командасын AddModule сұқбат терезесінде Module таңбашасын таңдаңыз. Open батырмасын Қасиеттер терзесінде Nameқаиеттіне жаңадан құрылған модульдің мәні ретінде MyLibrary File=>SaveMyLibrary командасы арқылы файлды сақтаңыз немесе Ctrl+S пернелердің Процедуралар Tools =>AddProcedureкомандасын орындаудан басқа да, тез әдіс модульге процедураны PublicSubProcedureName мұнда (ProcedureName-сіздің процедураңыздың аты) текстік программа терезесінің Одан басқа PrivateSubProcedureName жабық процедура құру үшін енгізуге болады. Enter пернесін басыңыз: VisualBasic автоматты түрде процедура шаблоны құрады. VisualBasic-тің программа терезесінің мысал суреті келесі суретте көрсетілген. Программа терезесі Процедуралар – кейбiр аргументтердi қабылдап программалық кодты орындап және ListItem.AddItem”Widgets” “Widhets” аргументiмен AddItemәдiсiн шақырады және осы жолды тiзiмнiң соңына Процедура кодты көп рет қолдануға мүмкiндiк бередi. Бiрдей мысалдарды Сіз процедураны қалай жазу және программада қолдануды жақсы түсіну Құм сағат түрінде бағыттауыш қолданушыға программа тоқтап қалмай пайдалы Өткен бөлімдегі жобаны ашыңыз, егер ол алдында ашылса; Егер MyLibrary модулі жобада болмаса оны қосыңыз-ол үшін жоба Жоба терезесінде MyLibrary.Bas файлында екі рет шертіңіз. Программа терезесі Программа терезесінде келесі кодты енгізіңіз: Public Sub ShowHourglass() Screen.Mouse Pointer=11 End Sub Процедура тышқан бағыттауышты құм сағат түрінде құрады. Бірақ бағыттауышты Модульге келесі фрагментті қосыңыз. Private Sub ShowMouse Pointer() Screen.Mouse Pointer=0 End Sub 6. Visual Basic менюінде File=>Save MyLibrary командасын орындаңыз. ShowHourglass және ShowMousePointer процедуралары, программа жолы, ал қолданушы оның ShowHourglass IndexLargeDatabase ShowMousePointer Болашақта сіз өзіңіздің жеке процедура және функцияңызды жазғанда, оларды Функция Функция көп жағдайда процедуруға ұқсас. Тек бiр ғана айырмашылығы File=>NewProject командасы арқылы жаңа жоба құрыңыз. Егер MyLirary модулі жобада болмаса, оны қосыңыз. Ол үшін AddModule сұқбат терезесі шыққанда, Existing бөлігіне өтіңіз, MyLibrary.Basфайлын тауып Жоба терезесінде MyLibraryфайлында тышқанды екі рет шертіңіз. Программа терезесі PublicFunctionCubeRoot VisualBasic автоматты түрде келесі түрдегі шаблонды құрайды: Public Function CubeRoot() End Function Келесі фрагментті шаблонға қойыңыз: Public Function CubeRoot (X As Double) As Double If X=0 Then CubeRoot=0 ExitFunction End If CubeRoot=10*((Log(Abs(x))/Log(10))/3) If XSave MyLibraryкомандасын орындаңыз. Берілген мысалды қараудың алдында, жоғарыда келтірілген кодты қарастырыңыз. Функция Біз енді функция аргументі кері сан емес пе екенін CubeRoot=-CubeRoot Командасы арқылы жасалады. Функция туралы жалпы көрініспен танысқан соң, енді өзіміздің мысалға Жоба терезесінде Form1 формасында екі рет шертіңіз-форма конструктор терезесінде Caption қасиетіне “программалық кітапханамен жұмыс” мәнін беріңіз; Формада батырма орнатыңыз. Оның Nameқасиетіне cmdCubeRootмәнін, ал Captionқасиетіне-“кубтық түбір” CmdCubeRoot батырмасында екі рет шертіңіз-программа терезесі CmdCubeRoot_Click() оқиғасымен процедура Процедураға келесі фрагмнентті енгізіңіз: Dim Y As Double Y=CubeRoot(27) Print Y CubeRoot функциясымен шақыру коды. Қосымшаны қосып және батырманы басыңыз. Біздің мысалда қайтарылатын мән, Форманың оң жақ жоғарғы жағында орналасқан [x] батырмасын басып, Жоба терезесіндегі Form 1 формасында екі рет шертіңіз; Формада текстік алаң құрып, оны Name қасиетіне txtText 1 CmdCubeRoot батырмасының Click() оқиғасының процедурасынан, соңғы жолды (PrintY) алып TxtText.Text=Y Одан басқа процедура бар заттардың барлығын алып тастап, тек TxtText.Text= CubeRoot(27) Бұл жағдайда қайтарылатын мән элементке айнымалы қолданбай-ақ меншіктеледі. Процедура және функция жұмысын жөндеу терезесінде тексеруге болады. Жобаны қосыңыз, одан соң Run=>Break командасын орындаңыз. Алдыңғы бетке Егер сіз оны жоғалтып алсаңыз, View=>ImmedicateWindow командасын орындаңыз. Жөндеу AlterCaption “Жаңа тақырып” Функцияда сізді негізінен қайтарылатын мән қызықтырады, жөндеу терезесіне шақыруға Print CubeRoot(27) Немесе былай: ? CubeRoot(27) Option кілтті сөзіФункцияны анықтауда берілетін параметрлердің кейбіреуі міндетті емес Public Function CreateUser(UserId As String,Password As String,Optional Description As Үшінші Description параметрі міндетті емес функцияның қалауынша қолданушының сипаттамасын Хабарланатын параметр алдында тағы үш префикс көрсетілуі мүмкін-ByRef, ByVal, ByRef кілтті сөзі.ByRef префиксі параметр сілтеме арқылы берілетінін білдіреді Function FunctionName(By Ref Avariable As String) As Boolean Немесе: Function FunctionName(Avariable As String) As Boolean By Val кілтті сөзі.ByVal префиксі параметр мән арқылы берілетінін Function FunctionName(By Val Avariable As String) As Boolean Param Array кілтті сөзі.Param Array кілтті сөзі функцияның параметрінің FunctionFunctionName(ParamArrayAnASrray () AsVariant) AsBoolean Бұл жағдайда функция былай шақырылуы мүмкін: DimAsBoolean Re=FunctionName(“Дастан”, “Дәурен”, “Дидар”) Re=FunctionName(“Данияр”) Назар аударыңыз мұндай функция параматрлерін кез келген көлемін Public және Private кілтті сөзі.Сіз Privateжәне Publiс кілтті сөздерімен Жабық процедура(Private) Программалық модульдер процедуралардан тұрады. Олар форманың және ондағы бар Егер \MSN\98vs\1023\Samples\Vb98\Controls Каталогынен жоба мысалын шақырсақ, жоба терезесінен 7 форма көруге Форма файлында сондай-ақ оқиғаның процедура тексті бар формамен байланысқан, Оқиғаның барлық процедурасы Private кілтті сөзінен басталады. Ол Оның көріну аймағы модульмен шектеледі және формадан тыс жерде Ашық процедура(Public)Кейбір жағдайда процедураға формадан тыс жерде қол жеткізе Сіз кез келеген ашық немесе жабық процедураны орындай аласыз, Test Айтылға тек Sub процедурасына қатыстфы:функция кішкене басқаша шақырылады. Әрекеттер. Класс әрекеті-модуль процедуралар сияқты мәнде. Әрекет атында көріну Жабық әрекеттің мысалы ретінде мәліметтер қорынан функция алу әрекетін Private Function GetBalance(AvvountNo As String) As Double GetBalance=10000000 End Function Public Function DisplayAccountInto(AccountNo As String, PIN As String) As If AccountNo=“123456” And Pin= “5551289” Then DisplayAccountInto=GetBalance(AcountNo) End If End Sub GetBalanceфункциясы жабық деп сипатталған, сырт адамдарға басқалардың себебі жайында Қасиет Қасиет-бұл айнымалы, кластың деректерін қайтаруға және алуға арналған. Қасиеттер Кластың қасиеттірімен жұмысты және PropertyGet, PropertyLet және PropertySet операторларының Бұл өзіміздің банкомат жайлы мысалымызға қайта оралайық. Ол жерде Public Account As String Public PINNO As String Private Function GetBalance()As Double GetBalance=10000000 End Function Public Function DisplayAccountInti() As Double If AccountNO= “123456” And PINNO= “5551289” Then DisplayAccountInto= GetBalance() End If End Function Property Letжәне Property Get операторларын қолдана отырып жасаған сол Private AccountNO As String Private PINNO As String Private Property Let AccountNo(x As String) AccountNo=x End Property Public Property Let PINNО(x As String) PIINNO=x End Property Private Fuction GetBalance() As Double GetBalance=10000000 End Fuction Public Fuction DisplayAccountInto() As Double If AccountNO= “123456” and PINNO= “5551289” DisplayAccountInto= “GetBalance” End If End Function Оқиға Оқиға кластың модулінің ең қызықты бөлігін құрайды. Ол класты Барлық стандартты программа терезесінде көрінетін процедуралар-оқиғалар. Мысалы, FormLoad процедурасы Класта оқиғаны анықтау үшін модуль PublicEvent (General) (Description) секциясындағы PublicEventEvaentName(параметрлер) Назар аударыңыз бұл жолда нақты процедура тек оқиға хабарламасы PrivateWithEventsxAsClassName Мысалы мына жол: Private WithEvents РAs Person Жабық Р объектісін хабарлайды, ол Person(адам) классының негізінде құрылған. Неге оқиғаларға көп назар аударамыз? Өйткені, олар қосымша мәліметтерді Біздің кластың негізгі концепцияларымен танысу аяқталды. Формалар, программалық модулдер 1.4.1. «Атмосфералық ауаның ластануы мониторингісі»ақпараттық жүйесі мысалында VBA Анықтама: Сервер бөлігі – Statistic Analytic System (SAS); Қолданушы бөлігі – SAS, VBA; Бапталған есеп берулер – SAS, MS Excel, MS Word Есеп беруді таңдауға арналған форма: А) «Бірегей концентрациялы максимумнан асатын концентрациялы ластайтын заттары бар MS Excel-ге есеп беру шаблоны MS Excel-ге бапталған есеп беру MS Word-та есеп беру шаблоны MS Word-тағы бапталған есеп беру 1.4.2. «Атмосфералық ауаның ластануы мониторингісі»ақпараттық жүйесі мысалында кейінірек А) таңдалған параметрлі шаблонды (Алматы мен Балхаш, наурыз, 2013 MS Excel-де бапталған шаблондар Б) деректер қорына алдын ала дайындалған және толтырылған шаблондары Жоғарыда келтірілген мысалдарды талдау 1.3 бөліміндегі мысалмен салыстыра отырып, жоғарыда келтірілген мысалдарда 2. Есеп берулерді генерациялау үшін MS Excel –де құрама 2.1 Құрама кестелермен танысу Excel парағында деректер қорының кестесінің бар болуы құрама Мысалы, Құрама кестені жасау үшін Данные( Сводная таблица” меню пункттері Құрама кестенің түрін редактрлеу мүмкіндіктері: Деректердің элементтері бойынша операцияны өзгерту Фильтрді пайдалана отырып, қатар Өрістерінің нақты мәндерін таңдау: Таңдалған өрістің қорытынды статистикасын өзгерту: Кесте параметрлерін өзгерту: Есеп беру форматын өзгерту: Есеп беруді диаграмма түрінде көрсету: 2.2. Excel –дегі деректер қорынан есеп берудің динамикалық Мысал үшін «Экологиядағы төтенше жағдайлар орталығы» ақпараттық жүйесіндегі Анықтама: Серверлік бөлігі – Statistic Analytic System (SAS), Oracle; Қолданушы бөлігі – SAS, VBA; Қалыптастырылған есеп берулер – SAS, MS Excel. Ақпараттық жүйеде келтірілген есеп беру «Excel-ге экспорттау …» функциясын шақыру Деректер қоры кестелері мен Excel-дегі құрама кестелердің фрагменті Деректер қорын басқару жүйесінің жабдықтарының көмегімен ақпараттық жүйедегі есеп Бұл есеп беруді жүктеу (экспорттау) қолданушы көзқарасымен қарағанда тура Жоғарыда келтірілген мысалдарды талдау 1.3 және 1.4 бөлімдеріндегі мысалдармен салыстыра отырып, жоғарыда Деректер қорына сұраныстар нәтижелерін және олардың сипаттамаларын Excel форматына жүктеу нәтижелері бойынша Құрама кестелер программасын жазу үшін Excel Қорытынды Орындалған дипломдық жұмыстың негізгі нәтижесі «VBA әдістерімен MS MicrosoftVisualBasic-ең жаңа программалау тілдерінің бірі болып табылады. Visual Basic Интегралдық құралсыз Visualbasic программалау ортасында жұмыс істеу өте қиын. Дипломдық жұмыста қарастырылған негізгі тақырып бойынша тарауларға бөліп, солардың Дипломдық жұмысты өңдеу барысында тақырыпқа қатысты көптеген әдебиеттер Менің дипломдық жұмысым өзекті және қойылатын талаптарға анық Мен өзімнің дипломдық жүмысымды қортындылай келе, бұл жобаның есеп Есепберудің кішігірім генераторы жасалынып, кестедегі өзгертулер мен түзетулерді өз Осы дипломдық жұмыста VBA әдістерімен MSExcel-де есептерді генерациялау толығымен Пайдаланылған әдебиеттер тізімі С. Браун “Visual Basic 6”: учебный курс, Питер, 2001ж Микаэл Хальворсон “Шаг за шагом. Microsoft Visual Basic 6.0.” Е.Ы.Бидайбеков “Подготовка специалистов совмещенного с информатикой профиля в Републике “Visual basic Руководство по программированию” Система программирование по Windows, “Microsoft Visual Basic 6.0.” ,“ЭКОМ”, Москва 2000. Microsoft Visual Basic 6.0. Система программирования для Windows Е.Қ. Балапанов, Б.Б. Бөрібаев, А.Қ. Дәулетқұлов”Жаңа ақпараттық технологиялар: Информатикадан К.З.Халықова “Инфрматиканы оқыту әдістемесі”, Алматы, “Білім” 2002 ж. Михаил Рейтингер, Геральд Муч “Самоучитель по компьютерной графике”,BHV, “Ирина”, Электронды кеcтелерді пайдалану ережелері. Әдістемелік құрал. 1996.-31 бет. Құрастырушылар: Дж. Уокенбах. Microsoft Excel 2000. Лабораторный практикум по информатике. Под ред. проф. В.А. Острейковского. Е.Балапанов, Б.Бөрібаев. Информатикадан 30 сабақ. 1998 ж Беркінбаев К.М. және т.б. Кестелік процессорды пайдалану. Кентау-2003ж. 3 61 Форма конструкторы Форма Жоба есі Меню жолы Құралдар тақтасы Элементтер тақтасы Қасиеттер терзесі Батырма Текстік жол Каталог тізімі сағат Көлденең айналым жолдары Комбинированный жолдары жалауша жиек жазу Сызық Файл Диск Тік айналым жолдар Тізім Ауыстырып қосқыш Терезе шекарасы Аты Меню терезесі Ole элементі