$$$200 Таралу масштабы бойынша ластанудың негізгі түрлерін ата: А) Локальды, глобальды, жергілікті. В) Аймақтық, локальды. С) Глобальды, жергілікті. D) Жергілікті, аймақтық, ғаламдық. Е) Ластану түрлері көп. $$$201 Жергілікті ластанудың сипаттамасы қай жауапта көрсетілген: А) Қандай да бір пайдалы қазбаларды алу аудандарына тән. В) Ірі өндіріс аудандарының әсеріне ұшыраған үлкен территориялар мен акваторияларды қамтиды. С) Атмосфералық қалдықтармен сипатталады. D) Ірі аймақтарға қолайсыз әсер тигізеді. Е) Өзінің пайда болған жерінен үлкен қашықтықтарға тарайды. $$$202 Аймақтық ластану сипаттамасы қай жауапта берілген: А) Қандай да бір пайдалы қазбаларды алу аудандарына тән. В) Ірі өндіріс аудандарының әсеріне ұшыраған үлкен территориялар мен акваторияларды қамтиды. С) Атмосфералық қалдықтармен сипатталады. D) Ірі аймақтарға қолайсыз әсер тигізеді. Е) Өзінің пайда болған жерінен үлкен қашықтықтарға тарайды. $$$203 Ғаламдық ластанудың сипаттамасы қай жауапта берілген: А) Атмосфералық қалдықтармен сипатталады. В) Ірі аймақтарға қолайсыз әсер етеді. С) Өзінің пайда болу жерінен үлкен қашықтықтарға таралады. D) Барлық жоғарыда аталғандар. Е) Үлкен территориялар мен акваторияларды және барлық планетаны қамтиды. $$$204 Атмосфера бөліктері биіктігінің өсуіне қарай қандай ретпен орналасқан: А) Тропосфера, стратосфера, мезосфера, ионосфера, экзосфера. В) Стратосфера, тропосфера, ионосфера, экзосфера, мезосфера. С) Стратосфера, ионосфера, тропосфера, мезосфера, экзосфера. D) Экзосфера, ионосфера, мезосфера, стратосфера, тропосфера. Е) Тропосфера, мезосфера, стратосфера, ионосфера, экзосфера. $$$205 Атмосфераны ластаушы негізгі техногенді көз: А) Түсті металлургия. В) Электрэнергия. С) Химия өнеркәсібі. D) Мұнай өндіру. Е) Автотранспорт $$$206 Жылулық эффект құбылысын ашқан: А) Н. Фурье. В) Э. Геккель. С) Р. Шерлок. D) В. Вернадский. Е) С. Аррениус. $$$207 Аталған газдардың қайсысы парникті газдарға жатпайды: А) Метан. В) Азот оксидтері. С) Көмірқышқыл газы. D) Күкірт оксидтері Е) Сутегі. $$$208 Атмосфераның табиғи ластануына жататындар: A) Фреондар. B) Бензипирин. C) Жанартау. D) Күкірт оксиді. E) Мұнай өнімдері. $$$209 Озон қабатының бұзылуына әсер ететін қандай химиялық қосылыс: А) Көмірқышқыл газы. В) Озон. С) Метан. D) Фреондар. Е) Азот оксидтері. $$$210 Парникті эффектінің нәтижелерінің теріс әсері ең қауіпті қайсысы: А) Адам денсаулығының нашарлауы. В) Грунттардың маусымдық еруінің артуы. С) Әлемдік мұхит деңгейінің көтерілуі. D) Батпақтану. Е) Озон қабатының бұзылуы. $$$211 Озон қабаты шоғырланған қабат: А) Мезосфера, стратосфера. В) Тропосфера, стратосфера. С) Тропосфера, ионосфера D) Ионосфера, мезосфера.. Е) Экзосфера, ионосфера. $$$212 Озон қабатының бұзылуынан болатын негізгі қауіп: А) Атмосферадағы көмірқышқыл газы концентрациясының шоғырлануының қарқындылығының көтерілуі. В) Фотосинтез төмендеуі. С) Климаттың суыттуы. D) Ультракүлгін сәулелерінің өлімге әкеліп соқтыратын ықпалы. Е) Климаттың жылынуы. $$$213 Әртүрлі өндірістік қалдықтарының атмосфералық ылғалда еруінен пайда болатын жауын-шашындар, қышқыл жауындар, бұлардың қандай рН көрсеткіші болады: А) 3,9-дан төмен. В) 7- ден төмен. С) 7- ден жоғары. D) 5,6 –дан төмен. Е) 5,6-дан жоғары. $$$214 Қышқыл жауындардың теріс нәтижелері қандай: А) Топырақтағы өзгерістер (топырақ қышқылдануы, топырақ биотасынан нашарлауы, қысым келтіру және оның өлімі т.б.) В) Су экожүйелеріндегі өзгерістер (қышқылдылықтың көтерілуі, балық ресурстарының жойылуы және т.б.). С) Өсімдіктер өзгеруі (жапырақ қабықшасының бұзылуы, фотосинтездің бұзылуы, кебу және т.б.) D) Шыны, бетон, және т.б. құрылыс материалдарының, оның ішінде ежелгі архитектуралық ескерткіштерінің бұзылуы. Е) Барлық жоғарыда аталғандар. $$$215 Күйенің (смогтың) қандай түрлерін бөлуге болады: А) лос-анжелестік, лондондық, В) Мұзды, сулы, лос-анжелестік. С) Лондондық, токиялық. D) Фотохимиялық, химиялық, физикалық. Е) Лондондық, нью-йорктык, $$$216 1960 жылдан бері Арал теңізінің су деңгейі қанша метрге төмендеді: А) 5 м. В) 10 м. С) 17 м. D) 30 м. E) 34 м. $$$217 Шөлейттену процессіне Қазақстан Республикасының қанша жері (%) ұшыраған: А) 10% В) 30% С) 60% D) 40% E) 100% $$$218 Қазақстанның жер қойнауында Менделеев кестесінің қанша элементі табылған: А) 30 В) 20 С) 45 D) 56 E) 99 @@@ Ерекше қорғалатын территория $$$219 Төменде қай түсініктің анықтамасы беріліп отыр: Ерекше табиғи қорғалатын, ғылыми, мәдени, эстетикалық, рекреациялық сауықтыру маңызы бар табиғи кешендер және объектілер мемлекеттік билік органдарының шешімімен шаруашылықта толықтай не бөлшектеп қолдануға тыйым салынған және сол учаскідегі суы және ауа кеңістігі: А) Экожүйе. В) Қорық. С) Ерекше қорғалатын территория. D) Қорғалым. E) Биосфера. $$$220 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай формасы ұйымдастырылмаған: А) Жаратылыс саябақ. В) Қорық. С) Табиғи саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ. $$$221 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасының анықтамасы берілген Табиғи кешенді жаратылыстың күйінде сақтап қалу мақсатымен кәдімгі шаруашылық қолданысынан алынған учаскелер территориясы: А) Жаратылыс саябағы. В) Қорық. С) Табиғи саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ. $$$222 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасының анықтамасы берілген: Салыстырмалы үлкен табиғи территориялар мен акваторияларда экологиялық, рекреациялық, ғылыми сияқты үш негізгі мақсат орындалады, бірақ шаруашылықта қолданылатын зоналар да бар: А) Табиғи ұлттық саябақ. В) Қорық. С) Табиғи саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ. $$$223 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай формасының анықтамасы берілген: Негізінен халықтың ұйымдастырылған демалысына қолданатын салыстырмалы түрде жеңіл қорғалатын режимі бар территориялар ерекше эстетикалық экологиялық құндылықтарымен ерекшеленеді: А) Табиғи үлттық саябақ. В) Қорық. С) Табиғи саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ. $$$224 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасының анықтамасы берілген: Табиғи комплекстерді немес олардың компоненттерінің экологиялық балансын сақтап қолдау үшін белгілі мерзімге жасалған территориялар: А) Табиғат ескерткіші. В) Қорық. С) Табиғи ұлттық саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ. $$$225 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасының анықтамасы берілген: Ғылыми, оқу, мәдени, ағарту мақсатында, өсімдік әлемін байыту, биотүрлілікті сақтау мақсатымен адам жасаған ағаштар мен бұталар коллекциясы осы аймақта жаңа өсімдіктердің интродукциясы және акклиматизациясы бойынша жұмыстары жүріп жатыр: А) Жаратылыс саябақ. В) Қорық. С) Табиғи саябақ. D) Қорғалым. Е) Дендрологиялық саябақ, ботаникалық бақшасы. $$$226 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасының анықтамасы берілген: Мемлекеттік табиғи қорықтар құрамына кіретін және биосфералық процесстерді зерттеуде фондтық қорық – эталондық объектісі ретінде қолданылатын, территориялардың учасклері: А) Биосфералық қорық. В) Фондық қорық. С) Табиғи ұлттық саябақ. D) Қорғалым E) Дендрологиялық саябақ және ботаникалық бақшасы. $$$227 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай формасының анықтамасы берілген: Ғылыми, экологиялық, мәдени және эстетикалық бағасы бар уникалды және ерекше қайта қалпына келмейтін табиғи объектілер: А)Табиғи ескерткіш. В) Қорық. С) Биосфералық қорық. D) Қорғалым E) Дендрологиялық саябақ $$$228 Қазіргі кезде Қазақстанда қанша ботаникалық саябақ жұмыс істеуде: А) 3 В) 5 С) 7 D) 9 E) 12 $$$229 Шығыс Қазақстан территориясында қанша қорық орналасқан: А) 1 В) 3 С) 2 D) 4 E) 5 $$$230 Ерекше қорғалатын табиғи территориялардың қандай ұйымдастыру формасы Баянауылдың әсем кешендерін қорғау үшін қолданылады: А) Қорық. В) Қорғалым. С) Табиғи ескерткіш. D) Ұлттық саябақ. E) Ботаникалық саябақ. $$$231 Шығыс Қазақстан территориясында қандай қорық орналасқан: А) Батыс Алтай. В) Үстірт. С) Ақсу-Жабағалы D) Барсакелмес. E) Наурызым. $$$232 Қазақстандағы ең бірінші қорықты ата: А) Батыс Алтай. В) Үстірт. С) Ақсу-Жабағалы. D) Барсакелмес. E) Наурызым. $$$233 Қазақстандаға ең алғашқы қорық қандай жылы ұйымдастырылды: А) 1816 В) 1916 С) 1926 D) 1936 E) 1946 $$$ 234 Физикалық мониторинг деп, А)биоиндикаторлардың көмегімен жүргізілетін маниторинг В)қоршаған ортаның екі құрам бөлігін бақылауға негізделген маниторинг С)қоршаған ортаға физикалық процестерімен құбылыстардың тигізетін әсерін бақылау жүйесі D)зерттейтін обьектілерді барлауға және тәжірибелік мәліметтерді тіркеп жазуға арналған мониторинг Е)А;В,С дұрыс $$$235 Биоиндикаторлар көмегімен жүргізілетін мониторинг (яғни ортаның өзгеруін, ағзалардың күйі мен жүріс тұрысына қарап пішіп кеседі) қалай аталады? А)химиялық В)биологиялық С)дистанциялық D)экобиологиялық Е)физикалық $$$236 Планетадағы орман массивтерінің жалпы ауданы шамамен құрайды: А) 10,5 млрд. га В) 9,8 млрд. га С) 5,5 млрд. га D) 3,2 млрд. га E) 2,2 млрд. га $$$214 Қазіргі таңда Жер бетінің қанша пайызын орманды алқап алып жатыр: A) 100 B) 30 C) 80 D) 90 Е) 70 $$$238 Қазіргі таңда ҚР қанша резерват жұмыс істейді: А) 10 В) 20 С) 1 D) 4 E) 12 $$$239 Автомобиль түтінінен көп мөлшерде шығатын қосылыстар: А) сутегі. В) Мырыш. С) Органикалық қосылыстар D) азот, көміртегі оксидтері E) қышқылдар. $$$240 Семей сынақ полигонының қызымет жасаған кезеңі: А) 1938-1988 жж. В) 1949-1989 жж. С) 1965-1995 жж. D) 1970-2000 жж. E) 1947-1987 жж. $$$241 Семей полигоны қызымет жасаған жылдары қанша ядролық қару-жарақ сыналды: А) 250. В) 370. С) 420. D) 470. E) 550. $$$242 Қай жылы ең алғаш Тұрақты даму термині экологияда қолданылды: А) 1960 ж. В) 1970 ж. С) 1992 ж. D) 1990 ж. E) 1980 ж. $$$243 Киотта хаттамасы қандай ғаламдық мәселеге байланысты қабылданған құжат: A)жылулық эффект B)озон тесігі C)шөлдену процессі D)қышқыл жауын Е)ауыз су $$$244 Қоршаған орта және дамуы туралы БҰҰ декларациясы қай жылы қабылданды: А) 1962. В) 1972. С) 1982. D) 1992. E) 2002. $$$245 Қай жылы және қай жерде рет қоршаған орта және дамуы туралы БҰҰ-ның екінші конференциясы өткізілді: А) 1987 ж., Норвегия. В) 1992 ж., Рио-де-Жанейро. С) 1997 ж., Нью-Йорк. D) 2002 ж., Йоханнесбург. Е) 2003 ж., Мәскеу. $$$246 Қай Саммитте Қазақстан Республикасының президенті Н.A.Назарбаев Экономикалық өсім тек әлеуметтік даму және экологиялық қауіпсіздік жағдайында баяндамасымен шықты: А) 1987 ж., Норвегия. В) 1992 ж., Рио-де-Жанейро. С) 1997 ж., Нью-Йорк. D) 2002 ж., Йоханнесбург. E) 2003 ж., Мәскеу. $$$247 Топырақтың ең негізгі қасиеті? A)тұздылығы B)ылғалдылығы C)ластануы D)құрғақтығы E)құнарлылығы $$$248 Жылулық эффект мәселесін тудыратын қай газ: A)Күкірт және азон оксиді. B)Көмір қышқыл газы. C)Фреондар. D)Көліктерден шығатын газдар. E)Ион сәулелері. $$$249 Қоршаған ортаға антропогенді әсер етудің мүмкін болатын зардаптарын болжау: А)Табиғатты қорғау. В)Экологиялық болжау. С)Табиғаттың қайта өзгеруі. D)Іс-әрекетті талдау. Е)Әрекет ету бағдарламасы. $$$250 Таралу масштабы бойынша ластанудың негізгі түрлерін ата: А)Локальды, жергілікті. В) Аймақтық, локальды. С) Глобальды, жергілікті. D)Жергілікті, аймақтық, ғаламдық. Е)Ластану түрлері көп. $$$251 Ауаның табиғи жолмен ластануына нелер жатады? А)вулкандар атқылағанда В)тау жыныстарының үгінділуінен С)шаңды дауылдан D)орман өрттері Е)барлық жауап дұрыс $$$252 Жасыл өсімдікке түскенде күн радиациясы қалай пайдаланады: А) Толық жұтылады. В) Толық шағылысады. С) Өсімдіктің бойында жылыну процесі жүреді. D) Өсімдік бұл процеске қатыспайды. E) Фотосинтез процесінде және өсімдік бойының жылынуы үшін қолданылады. $$$253 Пелагиальдық организмдер: А) Нектон, планктон. В) Нектон, бентос. С) Бентос. D) Нектон, планктон, бентос. E) Планктон, бентос. $$$254 Мезофиттер: А) Құрғақшылықта жақсы өсетін өсімдіктер. В) Ылғалды қажет ететін өсімдіктер. С) Қоңыржай ылғалдылықтың өсімдіктері. D) Суда өсетін өсімдіктер. E) Өте ылғалды жерлерде өсетін өсімдіктер. $$$255 Дүниежүзілік мұхиттың экологиялық зоналары: А) Нектон, планктон, пелагиаль. В) Нектон. С) Планктон. D) Пелагиаль, бенталь. E) Бентос, пелагиаль. $$$256 Тіршілік ету ортасын атаңыз: А) Су, жер, тау. В) Топырақ, жер, ауа. С) Топырақ, су, жер-ауа, ағза. D) Су, жер-ауа, ағза, теңіздік. E) Теңіздік, жер-ауа, ағза. $$$257 Гидросфераның қандай тереңдігінде тірі организмдер тараған: А) 100м. В) 1500м. С) 3000м. D) Күн сәулесі түсетін тереңдікте. E) Барлық тереңдікте. $$$258 Топырақтың құрамын, қасиетін, құрылымын зерттейтін фактор? А)Атмосфера В)Биосфера С)Экожүйе D)Эдафиттік Е)А,В,С $$$259 Биосфера дегеніміз: А) Жердің қатты қабаты. В) Экосфера. С) Тірі және космостық заттар өмір сүру орталығы. D) Барлық тірі зат және оның таралу облысынан тұратын жердің сыртқы қабаты. E) Жердің сұйық қабығы. $$$260 Биосфера дегеніміз: А) Жаңа өмір мен ақыл- парасаттың ортасы. В) Атмосфераның төменгі, барлық гидросфера, литосфераның жоғарғы бөлігі. С) Жердің ғаламдық экожүйесі. D) Жердің сыртқы қабығы. E) Ақыл-парасаттылық ортасы. $$$261 В.И. Вернадский бойынша биосфераның компоненттері-бұл: А) Тірі зат, биогенді зат, костық зат, биокостық зат, адам, өсімдік заты. В) атмосфера, гидросфера, литосфера, тірі заттар. С) Өсімдіктер, жануарлар, бактериялар, балдырлар, микроорганизмдер. D) Продуценттер, консументтер, редуценттер. E) Тірі зат, биогендік зат, костық зат, биокостық зат, өсімдік зат. $$$262 Биосфераның дамуының жоғарғы сатысындағы адамның саналы іс-әрекетінің негізгі күшке айналу кезеңі: А) Криосфер В) Мезозой. С) Антропосфера. D) Кайназой. E) Ноосфера. $$$263 Озон қабаты қандай қызмет атқарады А)Оттегіні реттеп тұрады В)Күннен бөлінетін ультракүлгін сәуленің жерге қалыпты таралуын реттейді С)Көмірқышқыл газын реттейді D)Ауа райын реттейді Е)А,В,С $$$264 Биосферадағы заттардың айналымы қалай бөлінеді? А)Локольді, регеональді және ғаламдық В)Биологиялық және геологиялық С)Химиялық және физикалық D)Биологиялық және физикалық Е)Дұрыс дауап жоқ $$$265 Биосферадағы биогенді миграция – бұл қандай айналым: А) Тірі ағзаларда шоғырланған энергияның. В) Тірі ағзалардың құрамына кіретін элементтердің. С) Тірі ағзаларда шоғырланған заттардың. D) Тірі ағзалардың құрамына кіретін органикалық заттардың. E) Тірі ағзалардың құрамына кіретін бейорганикалық заттардың. $$$266 Атмосферадағы тіршіліктің жоғарғы шекарасы: А) 5 км. В) 10 км. С) 20 км. D) 25 км. E) 50 км. $$$267 Тіршілік температураның қандай шегіне төзімді: А) –50 0С -ден 50 0С. В) 0 0С -ден 50 0С. С) –270 0С -ден 180 0С. D) –80 0С -ден 80 0С . E) -100 0С -ден 100 0С. $$$268 Сарқылатын табиғи ресурстарға қайсысын жатқызамыз? А)Қазба байлықтар В)Күн энергиясы С)Жел D)Космостық шаң, жауын- шашын, жел Е)Энергия сақтағыш көздер $$$269 Антропогендік әрекеттің табиғатқа әсері – бұл: А) Адам әрекетімен байланысты. В) Биосферадағы процестерге байланысты. С) Табиғи құбылыстарға байланысты. D) Геологиялық құбылыстарға байланысты. E) Абиотикалық процесстерге байланысты. $$$270 Қоршаған ортаның физикалық ластануы - бұл: А) Шулы ластану. В) Бактериялармен ластану. С) Көмірқышқыл газымен ластану. D) Ауыр металдармен ластану. E) Вирустармен ластану. $$$271 Антропогендік әсердің нәтижесінде атмосферадағы көмірқышқыл газының жинақталуы қандай теріс зардаптарға соқтырады: А) Озон тесіктерінің пайда болуы. В) Ғаламдық жылыну, парниктік эффект. С) Фотосинтездеуші организмдермен органикалық заттардың түзілуінің күшейуі D) Жер атмосферасының шағылыстыру қабілетінің артуын E) Көміртегі қазбалар формаларының түзілуі: көмір, мұнай және табиғи газ. $$$272 Озон тесіктері көбеюі атмосфераға қандай негізгі заттардың шығуымен байланысты: А) Иісті газ. В) Күкірт оксидтері. С) Метан. D) Фреондар. E) Диоксиндер. $$$273 Қышқыл жаңбырдың пайда болуында негізгі роль атқаратын заттарды ата: А) Иісті газ. В) Күкірт оксидтері. С) Метан. D) Фреондар. E) Диоксиндер. $$$274 Қоршаған ортаның мониторингі анықтамасының қайсысы нақты мәнін көрсетеді: А) Қоршаған ортаның жағдайын бақылау. В) Қоршаған ортаның жағдайын сандық бақылау. С) Қоршаған ортаны жағдайын бақылау,бағалау,болжау D) Қоршаған ортаның жағдайы. E) Қоршаған ортаның сапасын анықтау. $$$275 Күн сәулесінің жер бетінен шағылу қабілеті: А) Магнето. В) Диатриба. С) Альбедо. D) Марина. E) Секка. $$$276 Атмосфералык ластанудын антропогендiк көздерiне не жатады? A)Өндiрiстiк кәсiпорындар B)Көлiк C)Жылу энергетикасы D)Тұрғын үйлердi жылыту E)Барлык жауаптар дурыс $$$277 Тропосфераның 78,1 % неден тұрады: А) Оттегінен. В) Гелийден. С) Көмірқышқыл газынан. D) Азоттан. E) Сутегінен. $$$278 Биосфераның неше шекарасы бар: A)3 B)4 C)6 D)5 Е)2 $$$279 Түтіннің, тұманның, шаң-тозаңның улы қоспасы қалай аталады: А) Қышқыл жаңбыр. В) Фреон. С) Иісті газ. D) Түтін (смог). Е) Фотооксидант. $$$280 Тiрi зат туралы iлiмді қалыптастырған? A)В.И.Вернадский B)П.И.Павлов C)В.В.Докучаев D)Э.Зюсс Е)Дурыс жауап жок $$$281 Су айдындарының ластануын қалай топтайды? A)Биологиялық ластану B)Химиялық ластану C)Физикалық ластану D)Радиациялық Е) Биологиялық, химиялық, физикалық $$$282 Қазіргі таңда Қазақстанда қанша ұлттық саябақ бар: A)3 B)5 C)2 D)11 Е)6 $$$283 Су табиғатта қалай кездеседi? A)Сұйык, қатты B)Сұйык, қатты , газ C)Қатты, газ D)Сұйык, газ Е)Дұрыс жауап жоқ $$$284 Топырақтың құнарлы қабатының бұзылуы: А) Эрозия. В) Ластану. С) Тұздану. D) Шөлдену. Е) Батпақтану. $$$285 Либих заңы-бұл: А) Экология зандарының бірі. В) Толеранттылық заңы. С) Экологиялық факторлар жайлы заң. D) Минимум заңы. Е) Барлық жоғарыда аталғандар. $$$286 Ноосфера – бұл: А) Сана сферасы. В) Адамның саналы әрекеті анықтаушы болып келетін кезең. С) Биосфера дамуының факторы. D) Биосфераның дамуының жоғары сатысы. Е) Ойлаушы қабық. $$$287 Биосфера неше компоненттен тұрады? A)2 B)3 C)4 D)5 Е)6 $$$288 Жердi қайта кұнарландыру дегенiмiз не? A)Депортация B)Рекультивация C)Реконструкция D)Демонстрация Е)Рекреация $$$289 Қазіргі таңда Жер бетінің қанша пайызын орманды алқап алып жатыр: A) 100 B) 30 C) 80 D) 90 Е) 70 $$$290 Суды ластанудан тазалаудың биологиялық әдісі мынаны қолдануға негізделген: А) Балықтар. В) Газдар С) Микроағзалар. D) Шымтезек. Е) Мұнай. $$$291 Энергияның экологиялық таза көздері: А) Жылу электр станциялары. В) Дизельды двигательдер. С) Атом электр станциялары. D) Күн батареялары. Е) ЖЭО. $$$292 Азот атмосфераның неше пайызын кұрайды? A)78% B)21% C)0,3% D)0,7% Е)1% $$$ 293 Ғаламдық масштабтағы экологиялық мәселелердiң бiрiне не жатады? A)Судың ластануы B)Озон қабатының тесiлуi C)Өсімдіктер мен жануарлардың өлуi D)Радиоцилык саулелермен саулелену Е)Қышқылдык жаңбырлар $$$294 Озон қабатының жойылуының басты себепкері: А) Иісті газ. В) Фреон. С) Көмірқышқыл газы. D) Күкіртті газ. Е) Су. $$$295 Радиация денгейін жоғарлатуға әкелетін жағдайлар? А)Әртүрлі сынақ полигондарының жұмысы В)Уран өндірісі С)Техногендік авариялар D)Семей полигоны E) Барлық жауап дұрыс $$$296 Ноосфера ілімін қалаған: А) Академик Вернадский. В) Э. Леруа С) Мебиус D) Н.Н. Моисеев. $$$297 Биотикалық факторда зоогенді факторға қандай әсер жатады? А)Өсімдіктер әсері В)Жануарлар әсері С)Микроорганизм әсері D)Топырақ әсері Е)Дұрыс жауап жоқ $$$298 Қазақстанда қанша ұлттық саябақтар жұмыс жасауда: А) 13. В) 11. С) 3. D) 2. Е) 9. $$$299 Қазақстанда қанша қорық жұмыс жасауда: А) 13. В) 7. С) 3. D) 2. Е) 10. $$$300 Солтүстік Каспийдегі басты табиғат қорғаушы мәселе: А) Алтын өндіру. В) Түсті металл өндіру. С) Мұнай өндіру. D) Теңіз деңгейінің төмендеуі. Е) Барлық жоғарыда аталғандар. SSS301 Қоршаған орта неден тұрады? A)Табиғи және техногендік мегажүйеден B)Табиғи мегажүйеден C)Техногендік мегажүйеден D)Биосферадан E)Гидросферадан, атмосферадан SSS302 Халқаралық Қызыл кітаптіңалғашқы басылымы қай жылы шықты : A)1943ж B)1953ж C)1963ж D)1973ж E)1983ж SSS303 Озон қабатының бұзылуына қандай қосылыстар әсер етеді? A)Фреондар B)шлактар С)кокс D)шаң Е)керамзит SSS304 Түтін мен тұманның қосындысы: А) шаң-тозаң В)күл С)пестицид D)смог Е)ыс SSS305 Паразит – ие түрлі өзара қатынасты сипаттайтын тіршілік ортасын айтыңыз: А)Су. В)Топырақ. С)Жербеті – ауа. D)Тірі ағза. E)Қоғам. $$$306 Вернадский В.И. бойынша биосфера құрылымы-олар: A)Тірі, белсенді, кості, биокості зат, адам өсімдікті зат. В. Кості, биокості, биогенді, тірі зат. С.Өсімдіктер, жануарлар, бактериялар, балдырлар, микроағзаларү D.Продуценттер, консументтер, редуценттер. E. Тірі өат, биогенді зат, кості зат, биокості зат, өсімдікті зат. $$$307 Биосфера дамуындағы, адамның іс әрекетін анықтаушы күш болатын жоғарғы кезеңнің атауы: A)Криосфера В. Мезазой С.Антропосфера D. Кайназой E. Ноосфера $$$308 Биосфера жер қабықшаларының бірі болып табылады және жасы бойынша: A. Ең көне B. Жердің бір уақытта түзілген барлық қабықшаларына тең C. Жер қабықшаларындағы ең жасы D. Гидросферадан үлкен. E. Литосфераға дейін түзлген. $$$309 Табиғатқа антропогенді әсер ету бұл: A)Адам іс әрекетіне болаған; В.Биосферадағы үрдістерімен байланысқан С. Табиғаттың құбылыстарымен байланысқан; D. Геологиялық құбылыстармен байланысқан E. Абиотикалық үрдістермен байлангысқан. $$$310 Қоршаған ортаның физикалық ластануына не жатады? A)Шумен ластану В. Батериялармен ластану С. Көмірқышқыл газбен ластану D. Ауыр металлдармен ластану E. Вирустармен ластнау $$$311 Атмосферада көмірқышқыл газының жиналуы антропогенді әсер әсер нәтижесінде келесі жағымсыз салдарды болдыруы мүмкін A)Азон тесіктерінің пайда болуы В. Климаттық ауытқулар С. Фотосинтездеуші ағзалармен органикалық заттар түзудің күшеюі D. Жер атмосферасындағы шағылысу қабілетінің ұлғаюы E. Көміртектің қазба түрлерінің түзілуі $$$312 Озон тесіктерінің ұлғаюы негізінен мына қалдықтар шығарудан болады A)Иіс газының В. күкіріт оксидінің С. Метан D. Фреондардың E. Диоксиннің $$$313 Озон қабаты-биосфера болуының қажетті шарты, өйткені озон қабаты: A. Космостық сәуленің нәтижесінде түзіледі B. Ультракүлгін сәулелердің қалыпты таралуын қамтамасыз етеді C. Атмосфераның ластнауынан сақтайды D. Биосфераның ластануынан сақтайды E. Барлық жауаптар дұрыс $$$314 Қышқылдық жаңбырлардың пайда болуына әкелетін затты атаңыз: A)Иісті газ В. Күкірт оксидтері С. Метан D. Фреондар E. Диоксиндер $$$315 Қышқылдық жаңбыр түсуіне себепкер саналатын атмосфераға әсерін тигізетіндер A. Электромагниттік саулелер B. Жоғары улы қосылыстар C. Күкіртті газдың қалдықтарын шығару D. Күйе болшектері E. Цемен шаңдары $$$316 Қоршаған орта мониеторингісі анықтамаларын қайсысы оның мәнін нақты көрсетеді: A)Қоршаған орта күйін бақылау В. Қоршаған орта күйін сандық бақылау С. Қоршаған орта күйін бақылау, бағалау және болжау D. Қоршаған орта күйін жүйелік бақылау мен болжау E. Қоршаған орта сапасын басқару $$$317 Мониторинг терминіні ұсынған кім? A)В.И. Вернадский В. А.Н. Формозов C. Ю.A. Израэль D. А.Г. Карташев E. П.С. Паллас $$$318 Күн сәулелерінің беттен шағылысқан үлесінің аталуы: A)Магнето В. Диатриба С. Альбедо D. Марина E. Секка $$$319 Биосферадағы үлкен зат айналымын атаңыз: A)Геофизикалық. B)Биофизикалық. C)Биологиялық. D)Биогеохимиялық. E)Химиялық. $$$320 Атмосфераның 78,1 %-ы тұрады: A)Оттегіден В. Гелиден С. Көмірқышқыл газынан D. Азоттан E. Сутектен $$$321 Дамыған елдерде зиянды заттар төгінділерінің негізгі саны: A)Жылу электрстанцияларынан В. Химиялық өндірістерінен С. Түсті металлургиядан D. Атом электростанцияларынан E. Автотранспорттан $$$322 Шаң, тұман,түтіннің улы қоспасынаң атауы: A)Қышқыл жаңбыр В. Фреон С. Иісті газ D. Смог E. Фотооксидант $$$323 Сумен қамтуға жарамды тұщы суларға гидросфераның жалпы көлемінен келеті. A)1% В. 0,5% С. 0,3% D. 2% E. 1,5% $$$324 Су қоймаларының ластануында негізгі мәні: A)Өндірістік мекемелердің құбыр сулары В. Комуналдық мекемедегі құбыр сулар С. Пайдалы қазбаларды алу мен байыту кезіндегі өндіріс қалдықтары D. Нөсер тұнбаларымен заттардың шайылуы E. Мал өсіру кешендеріндегі құбыр сулар $$$325 Суды жаханды ластаушылардың қайсысының әсері соңғы жылдары тез өсуде: A)ауыр металдардың В. Нефти С. Фенолов D. Пестицид E. Синтети $$$326 Адамның максималды әсер: A)Су өсімдігіне В. Топырақ өсімдігіне С. Жерасты өсімдіктеріне D. Жерүсті өсімдіктеріне E. Теңіз өсімдіктеріне $$$327 Топырақ деградациясының жаһанда көрінуі A)Эрозия В. Ластанулар С. Тұзданулар D. Шөлденулер E. Саз батпақтанулар $$$328 Ю.Либихтың заңы бұл: A.Экология заңдарының бірі B. Толеранттылық заңы C. Экологиялық факторлар туралы заң D. Минимум заңы E. Жоғары көрсетілгеннің бәрі дұрыс $$$ 329 В. Шелфорд заңы-бұл: A. Экологиялық заңдарының бір B. Толеранттылық заңы C. Экологиялық факторлар туралы заң D. Минимум заңы E. Жоғарыда көрсетілгеннің бәрі $$$330 Толеранттылық бұл : A. Қоршаған орта өзгерісіне ағза төзуі B. Жергілікті факторлар түзу C. Ағзаны тіршілікте қолдану D. Қатаң белгіленген шарттарға байланысты E. Жаңа шарттарға бейімделу $$$331 Атмосфераның химиялық құрамы: A)78,08% азот, 20,94% оттегі, 0,93% аргон, 0,03% көміртегі В. 50% азот, 27,25% оттегі,1,2% аргона C. 21,8% азот, 22,9% оттегі, 2,7% аргон. D. 24% азот, 52% оттегі, 0,93% аргон. Е. 78,08% азот, 20,94% көміртегі, 2,6% аргон. $$$332 Атмосферадағы оттегі құрамы: A. 0,03%. B. 0,93%. C. 0,1%. D. 78,08%. E. 20,95%. $$$334 атмосферадағы көмірқышқыл газ құрамы: A. 0,93%. B. 21%. C. 0,1% D. 0,03%. E. 78%. $$$335 В.И.Вернадский қай заттарды биогенді деп атады? A. Тірі ағзаларға қажетті элементтер жиынтығы B. Ағзалардың тізбекті топтары C. Құрылуында тірі ағзалар қатыспайтын заттар D. Продуцентер-редуценттердің тізбекті қатарлары арқылы энегияның таралуы E. Тірі ағзалармен жасалған заттар $$$336 Биосферадағы кіші зат айналымын атаңыз: A)Биогеохимиялық. B)Биофизикалық. C)Биологиялық D)Геофизикалық. E)Химиялық. $$$337 Қоршаған орта бойынша БҰҰ бағдарламасы: A)ЮНЕСКО. В.ФАО. С. МАГАТЭ. D.BO3. Е) ЮНЕП. $$$338 Атомды энергетика бойынша халықаралық агенттік: A)ЮНР.П. B. МАГАТЭ. C. ФАО. D. ВОЗ. Е. МСОП $$$339 Улкен қашықтарға ауаның траншектеулі ластануы туралы конвенцияға қол қойылды A.1950 ж B. 1940 ж C.1960 ж D.1990 ж Е. 1979 ж $$$340 Қоршаған орта мен даму бойынша үкімет және мемлекеттер басшылары деңгейінде БҰҰ халықаралық конференциясы қашан, қайда өтті? A)1972 ж.Стокгольмде. В)1982 ж. Москвада С)1996 ж. Нью - Йоркте D)1975 ж. Хельсинкте Е)1992 ж Рио-де-Жанейрода. $$$341 КСРО, АҚШ, Англия, франция және басқа елдер арасында Антрактида туралы келісімге қол қойылды: A)990 ж. B)1960 ж. C)1980 ж. D) 959 ж. Е)1970 ж. $$$342 Жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы Конвенцияға қол қойылды: A)1960 ж. B)2000 ж. C)1973 ж. D)1930 ж. Е)2005 ж $$$343 Азық-түлік пен ауыл шаруашылық бойынша БҰҰ мүшесі: A) МАГATE. B)ЮНЕСКО. C)ЮНЕП. D)МСОП. E)ФАО. $$$344 Мониторинг термині қашан қолданысқа енді? A)1994. B)1991. C)1965. D)1972. E)1984. $$$345 Қоршаған орта мониторингісі жалпы мемлекеттік жүйесі: A)Ұлттық B)Округтік C)Аймақтық D)Жергілікті E) Жаһандық $$$346 Экологиялық мониторингке жатады: A)Зерттеу және аймақтық B)Тәжірибелік және зерттеулік,далалық C)Жаһандық және тәжірибелік D)Ұлттық және зерттеулік E) Жергілікті, ұлттық ,ғаламдық $$$347 Жеке алынған өндіріс мониторингі: A)Жаһандық B)Жергілікті C)Округті D)Болжамды E)Ұлттық $$$348 Халықаралық деңгейде жүзеге асатын мониторинг A)Болжамды B) Ғаламдық C)Аймақтық D)Жергілікті E)Ұлттық $$$349 Қызыл кітаптағы бірінші санатқа жататын өсімдіктер мен жануарлар түрлері: A) Сандары азайып бара жатқан түрлер B)Белгісіз түрлер C)Сирек түрлер D) Жоғалып бара жатқан түрлер E)Жойылған түрлер $$$350 Қызыл кітаптағы екінші санатқа жататын өсімдіктер мен жануарлар түрлері: A)Қалпына келтірілген түрлер. B)Белгісіз түрлер C)Сирек түрлер D)Сандары азайып бара жатқан түрлер E)Жоғалып бара жатқан түрлер $$$351 Қызыл Кітаптағы төртінші санаттағы өсімдіктер мен жануарлар түрлері : A)Жоғалып бара жатқан түрлер B)Қайтымсыз жоғалған түрлер C)Сирек түрлер D)Белгісіз түрлер E)Қалпына келген түрлер $$$352 Қаздар ұшып өтетін табиғат ескерткіші орналасқан A)Саңғытау облыы B)Қостанай облысы C)Шығы-қазақстан облысы D)Павлодар облысы E)Қарағнды облысы $$$353 Халықаралық мәнді су-саз батпақты қажеттер қорына ЮНЕСКО мен енгізілген қорық A)Алматы. B)Корғалжын. C)Ақсу-Жабағылы. D)Алакөл. E)Батыс-Алтай. $$$354 Ластаушы көз бұл... А)жер беті мен жер асты суларына зиянды заттектерді, микроорганизмдерді және жылуды енгізетін көз В)судың сапалық нормасын бұзатын заттар С)өсімдіктерден немесе жануарлар жолмен пайда болған органикалық заттектер D)бактериялар вирустар жәндіктерден пайда болған органикалық заттар Е)дұрыс жауап жоқ $$$355 Батыc-Алтай қорығы құрылды A)1992 ж. B)1978 ж. С)1993ж. D)1974 ж. E)1998 ж. $$$356 Халықаралық Қызыл Кітапқа енген ҚР жануарлар түрлері A)Құлан, гепард, ақ тырна, қызғылт фламинго, бірқазан. B)Кіші саршұнақ, сұр қасқыр C) кесіртке, жолбарыс D) Жарқанат, аққу, дауылпаз E) Тау ешкісі, арқар $$$357 МСОП Қызыл кітабындағы қара тізімге енгендер A)Сирек түрлер B)Cандары қалыпына келтірілген түрлер C)Жоғалған түрлер D)Сандары азайып бара жатқан түрлер Е)Қайтымысз жоғалған түрлер $$$358 ҚР қанша қорық жұмыс істейді A)6 В)10 С)4 D)22 Е)16 $$$359 Қазақстандағы бірінші қорық: A)Алматы В)Ақсу-Жабағлы С)Наурызым D)Барсакелмес Е)Корғалжын. $$$360 ҚР қанша ұлттық саябақ жұмыс істейді A)6 В)10 С)11 D)22 Е)16 $$$361 ҚР Қызыл Кітабына енген Қызғылт фламинго Қазақстанның қай қорығында бар A)Алматы В)Корғалжын С)Барса-Келмес D)Куратау. Е)Аксу-Жабағылы $$$362 Демалу мен туризмге рұқсат етілген, ерекше қорғалатын аймақ түрі: A)Қорық В)Саябақ С)Ұлттық бақ D)Табиғат ескерткіштері Е)Табиғи бақ $$$363 Баянауыл ұлттық бағы орналасқан A)Павлодар облысы В)Акмола облысы С)Қарағанды облысы D)Оңтүстік-Қазақстан обласы Е)Алматы облысы $$$364 ҚР қанша резерват жұмыс істейді A)12 В)10 С)4 D)2 Е)6 $$$365 Жер шарындағы ең ірі және ең терең мұхит А)Солтүстік мұзды В)Тынық С)үнді D)атлант Е)дұрыс жауап жоқ @@@ Тұрақты даму $$$366 Қазақстан Республикасының Жануарлар әлемін қорғау мен қалпына келтіру және пайдалану туралы заңы: A)1999; В)1995; С)1994; D)2004; Е)1991. $$$367 ҚР-ның ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы заңы қай жылы қабылданды: A)2006; В)1995; С)1994; D)1999; Е)1990. $$$368 Қазақстан Республикасының су кодексы қай жылы қабылданды: A)1994; В)1995; С)1997; D)2003; Е) 1990. $$$369 ҚР-ның Экологиялық Кодекс қай жылы қабылданды: A)1994; В)2000; С)2005; D)2007; Е)1990. $$$370 Қоршаған ортаға және тұрақты дамуға қатысты БҰҰ-ның конференциясы қай жылы өтті: A)1992; В)1995; С)1997; D)1999; Е)1990. $$$371 Рио-де Жанейро декларациясында Тұрақты дамуға байланысты қанша принцип қабылданды: A)10; В)15; С)22; D)24; Е)27. $$$372 Озон тесіктерінің ұлғаюы негізінен мына қалдықтар шығарудан болады A)Иіс газының В) күкіріт оксидінің С)Метан D)Фреондардың E)Диоксиннің $$$373 Oзон қабаты-биосфера болуының қажетті шарты, өйткені oзон қабаты: A)Космостық сәуленің нәтижесінде түзіледі B)Ультракүлгін сәулелердің жерге қалыпты таралуын реттейді C)Атмосфераның ластнауынан сақтайды D)Биосфераның ластануынан сақтайды E)Барлық жауаптар дұрыс $$$374 Жылулық эффектің пайда болуына әкелетін негізгі зат: A)Иісті газ В)Көміртегі оксиді С)Метан D)Фреондар E)Диоксиндер $$$375 Қышқылдық жаңбырлардың пайда болуына әкелетін негізгі зат: A)Электромагниттік саулелер B)Жоғары улы қосылыстар C)Күкірт оксиді D)Күйе болшектері E)Цемент шаңдары $$$376 Ю.Либихтың заңы бұл: A)Экология заңдарының бірі B)Толеранттылық заңы C)Экологиялық факторлар туралы заң D)Минимум заңы E)Жоғары көрсетілгеннің бәрі дұрыс $$$377 Шелфорд заңы-бұл: A)Экологиялық заңдарының бір B)Толеранттылық заңы C)Экологиялық факторлар туралы заң D)Минимум заңы E)Жоғарыда көрсетілгеннің бәрі $$$378 Толеранттылық бұл ағзаның қабілеттілігін: A)Қоршаған орта өзгерісіне ағзаның төзуі B)Жергілікті факторлар түзу C)Ағзаны тіршілікте қолдану D)Қатаң белгіленген шарттарға байланысты E)Жаңа шарттарға бейімделу $$$379 Атмосфералық ауаның химиялық құрамына не енеді? A)78,08% азот, 20,94% оттегі, 0,93% аргон, 0,03% көміртегі В)50% азот, 27,25% оттегі,1,2% аргона C)21,8% азот, 22,9% оттегі, 2,7% аргон. D)24% азот, 52% оттегі, 0,93% аргон. Е)78,08% азот, 20,94% көміртегі, 2,6% аргон. $$$380 Атмосферадағы оттегі құрамы: A)0,03%. B)0,93%. C)0,1%. D)78,08%. E)20,95%. $$$381 Атмосфералық ауадағы көмірқышқыл газдың құрамы: A)0,93%. B)21%. C)0,1% D)0,03%. E)78%. $$$382 В.И.Вернадский қай заттарды биогенді деп атады? A)Тірі ағзаларға қажетті элементтер B)Ағзалардың тізбекті топтары C)Құрылуында тірі ағзалар қатыспайтын заттар D)Продуцентер-редуценттердің тізбекті қатарлары арқылы энегияның таралуы E)Тірі ағзалармен жасалған заттар $$$383 Биосфера дамуындағы, адамның іс әрекетін анықтаушы күш болатын жоғарғы кезеңнің атауы: A)Криосфера В. Мезазой С.Антропосфера D. Кайназой E. Ноосфера $$$384 В.И.Вернадский іліміне сәйкес, биосфера келесі компоненттерден тұрады? A)Тірі мен тірі емес B)Биокості C)атмосфера, гидросфера, литосфера, тірі зат D)Кості және органикалық Е)Органикалық және бейорганикалық $$$385 Атмосфераның жер бетіне ең жақын қабаты? А) тропосфера В) стратосфера С) мезосфера Д) ионосфера Е) термосфера $$$386 Озонның негізгі салмағы жер бетінен қандай биіктікте орналасқан? A)20-25 км. B)7-10 км. C)5-10 км. D)90-100 км. E)40-50 км. $$$387 Планетаны су ресурстары тұрады: А)Мұздықтардан, атмосфералық ылғалдылықтардан, өзендерден, жерасты, жер үсті суларынан В)Беткі, жерасты, мұзыдқатардан, атмосфералық. топырақтан C)Өзендер, үстінгі сулар, жер ылғалынан D)Жер асты бастауларынан, теңіздерден E)Мұздықтардан, ылғалдылықтардан, өзендерден, су қоймаларынан. $$$388 Биоценоз ұғымын алғаш рет ұсынған ғалымды ата: А)В.И Вернадский В) Г.Ф Гаузе С) А. Тенсли D) К. Мебиус Е)Ю. Либих $$$389 Биосфера грекше аударғанда био қандай мағынаны білдіреді А)су В)топырақ С)ауа D)өмір, тіршілік Е)Қатты $$$390 Қышқылды жауын алғаш тіркелген A)1945 ж. АҚШ-та B)1990 ж. Ресейде C)1960 ж.Жапонияда D)1950 ж. Францияда E)1908 ж. англияда $$$391 Қышқылдық жауын терминін енгізген инженер A)Г.Крутцен. B)Роберт Смит. C)В.И.Вернадский. D)Ш.Раулапь. E)Исаченко. $$$392 Атмосфералық ластанудың антропогендік (жасанды) көздеріне А. микроорганизмдер В. төтенше, тез, ауыл шаруашылығы С. жанама, тікелей D. қосымша және қосалқы Е. өнеркәсіптік кәсіпорындар, көлік, жылу энергетикасы, тұрғын үйлерді жылыту жүйелері, ауыл шаруашылығы, т. б. жатады $$$393 Антропогенді ластануға төмендегілердің қайсыы жатады? A)Жанартаулар B)Шаңборандары C)Торнадо D)Жерсілікнісі Е)Автомобиль газдары, смог. $$$394 Биотикалық факторда зоогенді факторға қандай әсер жатады? А)Өсімдіктер әсері В)Жануарлар әсері С)Микроорганизм әсері D)Топырақ әсері Е)Дұрыс жауап жоқ $$$395 Биосфераны жан-жақты ғылыми тұрғыдан толық зерттеп оның ілімінің негізін салушы кім? А)Ж.Б. Ламарк В)В.В. Докучаев С)В.П. Семенов D)В.И. Вернадский Е)дұрыс жауап жоқ $$$396 Өсімдіктер бірлестігінің аталуы: А)фитоценоз В)боценоз С)биогеоценоз D)зооценоз Е)биотоп $$$397 Планетадағы барлық тірі организмдердің жиынтығын қалай атаймыз? А)атмосфера В)гидросфера С)биосфера D)тірі зат Е)литосфера $$$398 Атмосфераның жерге ең жақын орналасқан қабаты? А)Озон В)Мезосфера С)Экзосфера D)Моносфера Е)Тропосфера $$$399 ШРК бойыншы атмосферадағы көмірқышқыл газының мөлшері? А)21% В)78 % С)0,07 % D)0,03% Е)0,07% $$$400 XXI ғасыр басында Қазақстандағы шөлге айналған аймақтардағы аудандардың пайыздық қатынасы шамамен құрады: A. шамамен 10. B. шамамен 70. C. шамамен 20. D. шамамен 25 E. шамамен 12.