$$$ Экологиялық қуыс дегеніміз не ? А. особтың тіршілік ортасы; В. биоценоздың территориясы; С. организмдердің биоценоздағы атқаратын қызметі; D. бір популяцияның экожүйедегі орны; Е. популяцияның биотопы. $$$ Мутуализм деген не ? А. қорек үшін күрес; В. өзара пайдалы бірігіп тіршілік құру; С. біреуіне пайдалы, екіншісіне пайдасыз тіршілік; D. кеңістіктік қарым-қатынастар; Е. басқа түрді пайдаланып қоректену. $$$ Комменсализм деген не ? А. жануарлардың тұқым таратуы; В. біреуіне пайдалы, екіншісіне пайдасыз коректік байланыс; С. басымды түрлер; D. бір факторға (қорекке) байланысты күрес; Е. сирек түрлер. $$$ “Экотон” деген не ? А. құс ұясы; В. екі биоценоз арасындағы ауыспалы аймақ; С. ареал; D. қорықтық жер; Е. биотоп. $$$ Бір экологиялық қуысты пайдаланатын түрлер қандай қарым-қатнасқа түседі ? А. бірігіп өмір сүреді; В. симбиозға көшеді; С. комменсалдық қарым-қатнасқа түседі; D. бірге тұра алмайды. Е. бір-біріне әсер етпейді. $$$ Биоценоздың нағыз редуценттері қайсысы ? А. бактериялар мен саңырауқұлақтар; В. шөп қоректілер; С. жыртқыштар; D. жануарлар; Е. адамдар. $$$ Қасқыр мен арыстанның бір қоректік деңгейде тұру себептері неде ? А. дене мөлшерінің ірілігі; В. жер бетінде тіршілік етуі; С. корегінің әртүрлі болуы; D. 1-ретті консументтермен қоректенуі; Е. сүт қоректілер болуы. $$$B Екеуіне бірдей маңызды болатын симбиоздық қарым-қатынас қайсысы ? А. комменсализм; В. мутуализм; С. зоохория; D. нейтрализм; Е. жыртқыштық. $$$ Біреуі екіншісінің қорегінің қалдығын пайдалануды не дейді ? А. жыртқыштық; В. симбиоз; С. амменсализм; D. паразитизм; Е. комменсализм. $$$B Қарағайлы орманның өздігінен сиреуі неге байланысты ? А. популяцияның қартаюы; В. түр ішіндегі конкуренция; С. түр аралық конкуренция; D. комменсализм; Е. мутуализм. $$$ Түр аралық конкуренция қайсысына тән ? А. қасқырлар арасында; В. бұғы мен кемірушілер арасында; С. паразит пен иесі арасында; D. түлкі мен тышқан арасында; Е. ақ аю мен ақ түлкінің арасында. $$$ Екі түрдің біреуі екіншісіне не зиян, не пайда келтірмей өзіне жақсы жағдайға ие болуын не дейді ? А. аллелопатия; В. мутуализм; С. паразитизм; D. комменсализм, Е. жыртқыштық. $$$ Паразит болмаса да, кемірушінің ініне омыртқасыздардың келіп орналасуын не дейді ? А. акклиматизация; В. симбиоз; С. пәтершілік; D. нейтрализм; Е. комменсализм. $$$ Экологияның қай бөлімі организмдердің бірлестігін оқытады ? А. аутэкология; В. жануарлар экологиясы; С. өсімдіктер экологиясы; D. популяциялық экология; Е. биоценология. $$$ Тіршілік иелерінің көп болуы биоценоздың қай құрылымы болады ? А. топикалық; В. жас құрамдық; С. түрлік; D. кеңістіктік; Е. этологиялық. $$$ Табиғи жүйелердің тұрақтылығы неге байланысты? А. өсімдіктердің жоғарғы өнімділігіне; В. түр байлығына; С. микроорганизмдерге; D. органикалық зат құрамына, Е. тіршілік иелерінің биомасса қорына. $$$ Өзара байланысты әрі бірге мекен ететін тіршілік иелерінің бірлестігін не деп атайды? А. экожүйе; В. биотоп, С. биоценоз; D. биосфера; Е. ярустылық. $$$ Тірі организмдердің мекен ететін жері: А. биотоп; В. экожүйе; С. биоценоз; D. биосфера; Е. ярустылық. $$$ Әр түрге жататын даралардың екі жақты пайдалы бірігіп тіршілік етуі: А. жыртқыштық; В. бәсекелестік; С. симбиоз; D. паразитизм; Е. пәтершілік. $$$ Бір популяция үшін қолайсыз болып табылатын өзара қарым қатынастар: А. амменсализм; В. комменсализм; С. жыртқыштық; D. симбиоз; Е. мутуализм. $$$ Ярустылық биоценоздың қандай құрылымын білдіреді ? А. түр құрамы; В. жас құрамы, С. мекен жайы; D. кеңістіктік; Е. мінез құлықтық. @@@ Экожүйелер $$$ Қайсысы редуценттер ? А. жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар; В. өсімдіктер; С. фитофагтар; D. сапротроф-микроорганизмдер; Е. жыртқыштар. $$$ Сукцессия дегеніміз не? А. экожүйедегі зат айналымы; В. биоценоздардың ауысуы; С. өсімдіктер бірлестігі; D. фитофагтардың бірлестігі; Е. өсімдіктер мен жануарлардың бірлестігі. $$$ Сукцессияның түрлері қандай болады? А. алғашқы, аралас; В. аралас, кейінгі, С. алғашқы, екіншілік; D. маусымдық, үздіксіз; Е. үздікті, кейінгі. $$$ Продуценттерге қайсысы жатады ? А. жасыл өсімдіктер; В. фитофагтар; С. гетеротроф организмдер; D. саңырауқұлақтар; Е. сапротроф –микроорганизмдер. $$$ Консументтерге қайсысы жатады ? А. жасыл өсімдіктер; В. хемотроф микроорганизмдер; С. микроскоптық паразит, саңырақұлақтар; D. эфемер өсімдіктер; Е. жануарлар. $$$ Тіршілік иелерімен олардың мекен ететін ортасынан тұратын жүйе қалай аталады ? А. биоценоз; В. биотоп; С. экожүйе; D. экологиялық қуыс; Е. популяция. $$$ “Экожүйе” терминін 1935 жылы ғылымға кім енгізген ? А. Э. Геккель; В. Ч. Дарвин; С. А. Тенсли; Д. К. Мебиус; Е. В. Сукачев. $$$ Сукцессия ұғымын 1898ж ғылымға кім енгізген? А. Г. Каулсон; В. В. Вернадский; С. Э. Геккель; Д. Э. Зюсс; Е. Ч. Дарвин. $$$ Экологиялық пирамиданың түрлері: А. сандық, сапалық, энергиялық В. қоректік, сандық; С. сандық, биомассалық, энергетикалық; D. биомассалық, қоректік, сапалық; Е. сандық, энергиялық. .$$$ Консументтер неге 1,2,3-ретті болып жіктелінеді: А. ыдыруына байланысты; В. қоректенуіне байланысты ; С. сүйекті балықтың қабатын қорыта алатын түрлерге байланысты; D. жануарлар түрлеріне байланысты; Е. органикалық затты бұзушы түрлерге байланысты. $$$ Гетеротрофтар қайсысы ? А. әр түрлі климатта өмір сүрушілер; В. органикалық зат түзушілер; С. жазғы ұйқыға кететіндер; D. дайын органикалық затпен қоректенетіндер; Е. эврибионттар. $$$ Экологиялық пирамиданың түрі қанша? А. 5; В. 3; С. 1; D. 2; Е. 4. $$$ Қоршаған ортамен тепе-теңдікте болатын, тұрақты соңғы бірлестік қалай аталады? А. экожүйелік; В. биоценоздық; С. климаксты; Д. сукцессия; Е. дұрыс жауабы жоқ. $$$ Күн энергиясының қатысуымен бейорганикалық заттарды органикалық заттарға дейін синтездеуші тірі организмдер: А. консументтер; В. симбионттар; С. редуценттер; D. продуценттер; Е. гетеротрофтар. $$$ Жасыл өсімдіктер қандай экожүйені энергиямен қамтамасыз етеді ? А. табиғи гетеротрофты; В. табиғи автотрофты; С. антропогенді гомоавтотрофты; D. жасанды гетеротрофты; Е. антропогенді. $$$ Тіршілік иелері мен табиғи жағдайлардың кез келген бірлестіктері не деп аталады ? А. табиғи аймақ; В. ландшафт; С. биологиялық жүйе; D. экожүйе; Е. биотоп. $$$ Дүние жүзі бойынша қанша апвелинг аудан бар? А. 3; В. 2; С. 4; D. 7; Е. 5. $$$ Экожүйенің негізгі энергия көзі қайсысы ? А. қорек; В. минералдық заттар; С. күн сәулесі; D. химиялық жылу энергиясы; Е. өлі-тірі зат. $$$ Экожүйенің тепе-теңдігін ұстауға қабілеті мен өздігінен реттелуін қалай атайды? А. сукцессия; В. биоценоз; С. экотон; Д. гомеостаз; Е. климакс. $$$ Жануарлар бірлестігі қалай аталады? А. биоценоз; В. фитоценоз; С. биогеоценоз; D. зооценоз; Е. биотоп. $$$ Экожүйенің трофикалық құрамын қалай көрсетуге болады? А. энергетикалық бюджет графигі арқылы; В. экологиялық таблица арқылы; С. өнімділік пирамидасы арқылы; D. экологиялық пирамида арқылы, Е. жас құрамының графигі арқылы. $$$ Өсімдіктер бірлестігі қалай аталады ? А. биоценоз; В. фитоценоз; С. биогеоценоз; D. зооценоз; Е. биотоп. $$$ Қоректік тізбектің қысқаруы неге байланысты? А. қорек байлығына; В. биомассаның жинақталу жылдамдығына; С. консументтердің санына; D. әрбір қорек деңгейі сайын жоғалтатын энергияға; Е. продуценттердің санына. $$$ Консументтердің қызметі қандай? А. экожүйенің қалдықтарын өңдеу; В. дайын органикалық затпен қоректену; С. органикалық заттардың минералдық қосылыстарға айналдыру; D. анорганикалық заттардан органикалық заттардың түзілуі; Е. органикалық заттардың түзілуі. $$$ Қоректік тізбекте қорек қайда жұмсалады ? А. тыныс алу, көбеюге; В. биомасса жинақтап, организмнің энергетикалық шығындарын толтыруға; С. биологиялық өнім жасауға; D. консументтердің қоректенуіне; Е. көбеюге. $$$ Консументтердің өнімі не деп аталады ? А. жалпы; В. алғашқы; С. таза өнім; D. кейінгі өнім; Е. кейінгі таза; $$$ Организмдердің мекен ететін жері не деп аталады ? А. экожүйе; В. биотоп; С. биоценоз; D. биосфера; Е. ярустылық. $$$ Қорық дегеніміз не ? А. жеке табиғи объектілер; В. жартылай қорғау режимімен сипатталатын объектілер; С. шаруашылық қажетінен мүлдем босатылған территориялар; Д. табиғатты сауықтыру және эстетикалық мақсатта қорғау үшін бөлінген территориялар; Е. Дұрыс жауабы жоқ. $$$ Оңтүстік Қазақстанда “Ақсу-Жабағлы” қорығы кай жылы ұйымдастырылған? А. 1925; В. 1929; С. 1927; Д. 1926; Е. 1928. @@@ Биосфера $$$ Биосфераның ілімін қалаған кім ? А. Э. Зюсс; В. В. Вернадский; С. Ю. Либих; D. Э. Геккель; Е. Ч.Дарвин $$$ Биогендік элементтер қайсысы ? А. кальций, фосфор; В. өсімдік қалдықтары; С. тірі организмдер; D. автотрофтар; Е. гетеротрофтар. $$$ Биосферада қандай заттар айналымы өтеді ? А. органикалық заттардың айналымы; В. энергия ағымы; С. судың айналымы; D. газдар мен шөгінді заттар айналымы; Е. анорганикалық заттардың айналымы. $$$ Атмосфераның төменгі бөлігін, гидросфераны түгелдей, литосфераның беткі қабатын қамтитын жер ғаламшарының тіршілігі бар аймағы: А. гидросфера; В. литосфера; С. биосфера; Д. ноосфера; Е. атмосфера. $$$ Биосферадағы барлық тіршілік иелерінің жиынтығы қалай аталады? А. тірі зат В. биогенді зат С. биокосты зат Д. шөгінді зат Е. организм $$$ Адамның ой-санасы басты фактор болып есептелетін биосфераның даму стадиясы қалай аталады? А. биосфера; В. техносфера; С. гидросфера; Д. ноосфера; Е. литосфера. $$$ Қышқылдық жауынның құрамында қай заттың мөлшері айтарлықтай көп кездеседі? А. күкіртті газ; В. фреондар; С. метан; Д. көміртегі оксидтері; Е. азот оксидтері. $$$ Қоршаған ортаның жағдайын бақылау, бағалау мен болжаудың комплексті жүйесін қалай атайды? А. кадастр; В. домпинг; С. экологиялық картографиялау; Д. мониторинг; Е. дұрыс жауабы жоқ. $$$ Ластану масштабы мен таралуына байланысты қалай жіктелінеді: А. химиялық, жергілікті, ғаламдық; В. биологиялық, химиялық, аймақтық; С. жергілікті, аймақтық, ғаламдық; Д. физикалық, ғаламдық, химиялық; Е. химиялық, ғаламдық, физикалық. $$$ Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау туралы заңы қай жылы қабылданды? А. 1993; В. 1994; С. 1991; Д. 1996; Е. 1997. $$$ Семей полигонында 1949-1989ж.жылдар аралығында қанша ядролық жарылыс жасалған? А. 878; В. 200; С. 350; Д. 470; Е. 354. $$ “Парниктік эффектінің” пайда болуының басты себебі? А. озон концентрациясының артуы; В. көмір қышқыл газының концентрациясының артуы; С. фреондар мен метан қалдыүтары; Д. ауаның ылғалдылығының өзгеруі; Е. Дұрыс жауабы жоқ. @@@ Тірші лік иелерінің экологиялық классификациясы $$$ Пойкилотермді организмдердің: А.дене температурасы тұрақсыз; В. жылықанды; С. дене температурасы тұрақты организмдер ; D. жылу реттеу механизмі бар; Е. орта температурасына тәуелсіз. $$$ Гомойотермді организмдер қайсысы ? А. зат алмасу, тұрақсыз, әрі термореттеу жоқтар; В. денесінің температурасы тұрақтылар; С. термореттеуі жоқтар; D. суыққанды жануарлар; Е. әр түрлі организмдері. $$$ Мезофит өсімдіктер қайсысы ? А. құрғақшылықты көтереді; В. ылғалды жерлерде жақсы өседі; С. ылғалдылығы жоғары жерде; D. орташа ылғалды жерде; Е. суда өседі. $$$ Экологиялық икемдісі қайсысы ? А. стенобионттар; В. эврибионттар; С. эвритермділер; D. гигрофилдер; Е. гидратофиттер. $$$ Түнгі жануарлар қайсысы ? А. шыбындар; В. шегірткелер; С. аралар; D. таракандар; Е. күндізгі құстар. $$$ Стеногигробионттар қайсысы ? А. белгілі бір ылғалдылық шамасына; В. бейімделгендер; С. әр түрлі ылғалдылыққа; D. жоғары температурағы бейімділік.; Е. төмен және жоғары температураға бейімделек. $$$ Топырақта тіршілік ететін организмдер: А. гидробионттар; В. мезофиттер; С. эдафабионттар; D. галобионттар; Е. геоксендер. $$$ Жылжылмалы құмдарда қайсысы кездеседі? А. алиготрофтар; В. петрофиттер; С. псаммофиттер; D. мезотрофтар; Е. гидрофиттер. $$$ Бақа қай топқа жатады ? А. пойкилотермділер; В. ксерофилдер; С. гетеротермділер; D. гомойотермді; Е. эвригалинділер. $$$ Қит қай топқа жатады? А. паразиттер; В. пойкилотермділер; С. мезофидер; D. геобионттар; Е. гомойотермділер. $$$ Эврибионттылық дегеніміз не? А. көп қорек кезін пайдалану; В. жыл бойына көбеюге түсу құбылысы; С. организмге қажетті заттардың жеткіліктілігі; D. әр бір түрдің қоршаған орта жағдайларының өзгерісіне шыдамдылығы; Е. пәтершілік. $$$ Олигофагтар кімдер ? А. аз өсімдіктер және жануарлар түрлерімен қоректенетін жануарлар; В. органикалық шіріндімен қоректенушілер; С. топырақтың байлығы мен жемістілігіне байланыссыз организмдер; D. өнімділігі төмен терең көлдердің организмдері; Е. теңіз түбі организмдері. $$$ Жануарларда жылу алмасудың қанша түрі бар? А. 2; В. 1; С. 4; D. 3; Е. 5. $$$ Некрофагтар қайсысы ? А. детритпен қоректенушілер; В. өлексемен қоректенушілер; С. өсімдіктіқоректілер; D. қорек талғамайтындар; Е. насекомжегіштер. $$$ Фитофагия деген не ? А. жануарлардың өсімдіктерді тозаңдандыруы; В. өсімдіктерді жеп қоректену; С. насекомжегіштер; D. өздігінен тозаңдану; Е. органикалық шіріндімен қоректену. $$$ Экологиялық валенттілігі жоғары организм қалай аталады ? А. эврибионт; В. эврихор; С. стенобионт; D. эвтроф; Е. эврифонт. $$$ Индикатор-түрлер қайсысы? А. биоценоздың өнімділігін анықтайтын түрлер; В. топырақтың қасиетін анықтайтын түрлер; С. қоршаған орта жағдайларын анықтайтын түрлер; D. биоценоздың пішіні беретін түрлер; Е. сирек түрлер. $$$ Дайын органикалық затты пайдаланушылар қайсысы ? А. автотрофтар; В. редуценттер; С. консументтер; D. продуценттер; Е. доминанттар. $$$ Дайын органикалық затпен қоректенушілер қайсысы ? А. гетеротрофтар; В. автотрофтар; С. продуценттер; D. хемотрофтар; Е. фотосинтездеушілер. $$$ Пойкилотермділер қайсысы ? А. термореттеу әдістері және өзіндік температуралары бар организмдер; В. зат алмасуы өте жоғары деңгейде жүреді; С. термореттеу әдістері және өзіндік температуралары жоқ организмдер; D. дене температурасы тұрақтылар; E. дене температурасы тұрақты организмдер $$$ Су түбімен тікелей байланысы жоқ, еркін орын ауыстыратын, жүзіп жүретін организмдердің жиынтығы қалай аталады? А. планктон; В. бентос; С. плейстон; Д. нейстон; Е. нектон. @@@