Отынды жағу арнайы сұрақтар пәнінен 2 аралық бақылауға арналған тест сұрақтары 61. Жану реакциясы жылдамдығының сипаттамасын көрсетіңіз: A) әрекеттік салмақ занына бағынады және әрекетті заттардың концентрация көбейтісіне тәуелді B) активация энергия деңгейімен анықталады; C) жанар заттың концентрациясымен анықталады; D) температура өсуімен тез көтеріледі; E) k = аррениус заңымен анықталады. 62. Жанар газдарды жарылысқа қауіпті ма: A) қауіпті ауада берілген концентрациясы бойынша және ашық отын және шоқтар болған кезде; B) жоқ; C) иә, әрқашан; D) 100ºСтемпературадан жоғары болса қауіпті E) жарылыс қауіптілігі болады, егер 7000 ККАЛКГ (29.3МДЖКГ). 63. Отынның жанама газтүрлері зиянды ма? A) иә, оларды көміртек тотығының құрамы өте көп; B) жоқ; C) өндірудің тәсіліне байланысты; D) кокс газы; E) домен газы. 64. Табиғи газ қауіпті ма? A) қауіпті, дем алуға бермейтін және толық жанбаған кезде; B) қауіпті, егер ол одоризацияға берілген болса C) жоқ, қауіпті емес D) тек қана жарылыс қауіптілігі бар; E) өрт болғанда қауіпті. 65. Көрсетіңіз, ламинарлық және диффузиялық жалын немен сипатталады (ағын қозғалысының тәртібіне сәйкес): A) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында бес аймақты табуымыз мүмкін: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы және жану аймағы; B) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында екі аймақты табуымыз мүмкін: жану өнімімен отынның қоспасы; C) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табуымыз мүмкін: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; D) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында төрт аймақты табуымыз мүмкін: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы; E) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында екі аймақты табуымыз мүмкін: отын және тотығу. 66. Жағу бұл не? A) отынның химиялық энергиясын жылу энергиясына айналу реакциясы; B) жылу энергиясын тарату; C) жылу беру; D) энергияның деградация; E) энтальпия. 67. Газ отынның ауамен концентрациялық қоспаларының жарылыс шектерін сипаттайды: A) концентрацияның диапазоны, сыртқы жану көзі әсерінен бұл қоспалар берілген шектерінде жарылыс болуы мүмкін; B) от алу температурасы; C) жану температурасы; D) диффузиялық аймағында газдың жануы; E) кинетикалық аймағында газдың жануы. 68. Газдың жануы кезінде турбулентты диффузиялық жалынның сипатталуын көрсет (ағын қозғалысының тәртібіне сәйкес): A) жану өнімінің аймағында нақты бөлінудің болмауы, жану өнімімен ауа мен газдың қоспасы; B) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; C) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында төрт аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы; D) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: отын және тотығу; E) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: жану өнімімен. 69. Жану өнімінің сулық буы қайдан пайда болады : A) сутегімен оттегінің әрекетесуі; B) отынның булану кезінде; C) экрандық құбырлардан судың аппаттық жағдайда ағуы; D) аммиактың диссоциалау кезінде; E) ауадан. 70. Не себептен теориялық қажеттіліктен қарағанда, ауа оттық камераға артық беріледі: A) жану реакциясы соңына дейін жеткендей және отынның толық жанбауы болмағандай; B) казанның П.Ә.К-тің жоғарлату; C) аэродинамикалық үрдісті жақсарту; D) жылуалмасудың сәулелендіруін жақсарту; E) экрандық құбырлар жанбау үшін; 71. Жылулық есептік қазанда коэффициенті нені бейнелейді : A) отынның жанып кету дәрежесі; B) отынның толық жанбау дәрежесі; C) отындағы күкірттің құрамы; D) ауаның теориялық артықшылығы; E) Рейнольдс саны. 72.Қазанның П.Ә.К-ін анықтайтын тура балансты теңдеуін көрсет: A) ; B) ; C) ; D) ; E) ; 73. Қазанның П.Ә.К-ін анықтайтын кері балансты теңдеуін көрсет: A) ; B) ; C) ; D) ; E) . 74. Табиғи газды жағу кезінде қазанның п.ә.к – ін анықтауда жылудың шығынын көрсетіңіз: A) Бәрі көрсетілген; B) ; C) ; D) ; E) . 75. Пайдалы қолданылған жылуды көрсет: A) ; B) ; C) ; D) ; E) . 76. Орнатылған денені көрсетіңіз: A) ; B) ; C) ; D) ; E) B=. 77. Көмірлі тозаңды жағу кезінде, неге ауаны бірінші және екіншіге бөледі: A) бірінші ауамен оттықтарда көмірлі тозаңды кептіреді және тасымалдайды, ал екіншісі оттықтағы тұтанған отынды жағады; B) бірінші ауамен көмірлі тозаңды кептіреді, ал екіншісі оттықтарға көмірлі тозаңды тасымалдайды; C) бірінші ауамен оттықтарға көмірлі тозаңды тасымалдайды, ал екіншісі жану аймағын суытады; D) бірінші ауамен оттықтарға көмірлі тозаңды тасымалдайды, жану өнімін рециркуляциялау арқылы кептіреді; E) бірінші ауамен диірменге дейін көмірлі тозаңды тасымалдайды, ал екіншісі оттықтарға көмірлі тозаңды тасымалдайды. 78. Көрсетіңіз, фракция бойынша тамшылардың қисық бөлінуі қалай суреттеледі: A) Розина-Раммлердық статистикалық тәуелділігімен ; B) Бернулли теңдеуі ; C) Г.Н. Абрамович форсункасының геометрикалық сипаттылығымен ; D) Шығынның формуласымен ; E) ЦКТИ шығынының формуласымен . 79. Жалынның таралуының қалыпты жылдамдығын көрсет: A) Берілген орындағы жану фронтының беттігіне нормаль бойынша бағытталған реакция аймағының қозғалыс жылдамдығы шыққан қоспаға қатысты; B) реакция аймағының қозғалыс жылдамдығы, Re аз ламинарлы ағысқа сипатты ; C) реакция аймағының қозғалыс жылдамдығы Re көп турбулентты ағысқа сипатты; D) реакция аймағының қозғалыс жылдамдығы, ұсақмасштабты турбулентке сипатты; E) реакция аймағының қозғалыс жылдамдығы, ірімасштабты турбулентке сипатты. 80. Азотты құрамайтын табиғи газды жағу кезінде азот оксидтері қайдан түзіледі: A) ауадан; B) отыннан; C) сулы күкіртен; D) аммиактан; E) меркаптаннан. 81. Газдың жануы кезінде турбулентты диффузиялық жалынның сипатталуын көрсет (ағын қозғалысының тәртібіне сәйкес): A) жану өнімінің аймағында нақты бөлінудің болмауы, жану өнімімен ауа мен газдың қоспасы; B) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; C) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында төрт аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы; D) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: отын және тотығу; E) турбулентті диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты табамыз: жану өнімімен. 82. Газ отынның ауамен концентрациялық қоспаларының жарылыс шектерін сипаттайды: A) концентрацияның диапазоны, сыртқы жану көзі әсерінен бұл қоспалар берілген шектерінде жарылыс болуы мүмкін; B) от алу температурасы; C) жану температурасы; D) диффузиялық аймағында газдың жануы; E) кинетикалық аймағында газдың жануы. 83. Көрсетіңіз, ламинарлық және диффузиялық жалын немен сипатталады (ағын қозғалысының тәртібіне сәйкес): A) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында бес аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы және жану аймағы; B) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында екі аймақты табамыз: жану өнімімен отынның қоспасы; C) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында үш аймақты аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; D) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында төрт аймақты табамыз: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы; E) ламинарлы диффузиялық жану кезінде факелдың аймағында екі аймақты табамыз: отын және тотығу. 84. Бүркігішке келетін, мазутты жылыту (қыздыру) неге керек? A) жіңішке шашырату мақсатымен және жану интенсификациялау: B) жарылыс болдырмау үшін; C) техникалық қауыпсыздықты сақтау үшін; D) қысымды жоғарлату үшін; E) коррозияны болдырмау үшін. 85. ГТП (Газ Таратқыш пункті) не үшін қызмет етеді? A) газдың қысымын төмендету және керек деңгейде ұстау үшін; B) түтіндік газдардың рециркуляциясы үшін; C) жарылыс және отқа қауіпсіздік ережелерін сақтау үшін; D) шықтану нүктенің температурасын жоғарлату үшін; E) газдық шықты аластау үшін. 86. Мазуттың шашырауын қалай іске асырады: A) бумеханикалық әдіспен; B) сипарациондық жабдығымен; C) иондық әдісімен; D) поликонденсациялау; E) экстракциямен. 87. Газдың жану фронты дегеніміз: A) тар зонада газдың жануы, жанған және жеткізілген қоспаның белгіленген тепе – тендігі бір бетікке жеткізілген; B) кокстың қабатпен жануы; C) газдардың өзіндік рециркуляция зонасы: D) көмірдің гетерогендік жануы; E) жылу бөлудің максимальды зонасы. 88. Диффузиалық жану қалай болады? A) оттықта жанар газдың ауамен араласу жолымен; B) мазутты форсункаларымен шашырату; C) алдынала жанар газдың ауамен араласу жолы; D) қайнаған қабатында; E) сүзгілерді регенирациялаудан, сульфокөмірмен жүктелген. 89. Көрсетіңіз, ламинарлы және диффузиялық жану кезінде факелдың қанша және қандай аймақтары бар: A) бес аймақ: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы және жану аймағы; B) екі аймақ: жану өнімімен отынның қоспасы; C) үш аймақ: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; D) төрт аймақ: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы E) екі аймақ: отын және тотығу. 90. Қандай заңмен газды отын жануы болады (қандай заңдылықтармен): A) реакцияның тізбектік тармақталған заңдарымен акад. Н.Н. Семеновпен және К. Хиншельвуд ашылған; B) екісатылы жануы; C) қабаттама жағу (жандыру); D) қайнағыш қабат; E) үш сатылы жану. 91. Газдың жану фронты дегеніміз: A) тар зонада газдың жануы, жанған және жеткізілген қоспаның белгіленген тепе – тендігі бір бетікке жеткізілген; B) кокстың қабатпен жануы; C) газдардың өзіндік рециркуляция зонасы: D) көмірдің гетерогендік жануы; E) жылу бөлудің максимальды зонасы; 92.Әр түрлі мазут маркаларының от алу температурасы қандай болу керек: A) 80-140°С- тан аз емес; B) 450 - 500°С; C) 600°С; D) 160°С- тан көп; E) 600°С- тан аса. 93. Жанар газдың ең маңызды сипаттамасы болады: A) жану жылулығы, тығыздық, бұл газдардың ауамен концентрациялық қоспа жарылыс шектері; B) парафиндердің, олифтердің, балластардың құрамында болуы; C) газ тығыздығы; D) жанбайтын газ мөлшері және су буы; E) түс, иіс. 94. Газдың жану фронты қалай сипатталады: A) тар зонада газдың жануы, жанған және жеткізілген қоспаның белгіленген тепе – тендігі бір бетікке жеткізілген; B) жылу бөлудің максимальды зонасы; C) көмірдің гетерогендік жануы; D) газдардың өзіндік рециркуляция зонасы; E) кокстың қабатпен жануы. 95. Диффузиалық жану қандай жолмен алынады? A) оттықта жанар газдың ауамен араласу жолымен; B) мазутты форсункаларымен шашырату; C) алдынала жанар газдың ауамен араласу жолы; D) қайнаған қабатында; E) сүзгілерді регенирациялаудан, сульфокөмірмен жүктелген. 96. Метанның молекулярлық формуласын көрсетіңіз: A) СН4; B) Н2; C) С2 Н6 ; D) С3Н8; E) С4Н10. 97. Этанның молекулалық формуласын көрсетіңіз: A) С2Н6; B) СН4; C) Н2; D) С3Н8; E) С4Н10. 98. Пропанның молекулалық формуласын көрсетіңіз: A) С3Н8; B) СН4; C) С2Н6; D) Н2; E) С4Н10. 99.Бутанның молекулалық формуласын көрсетіңіз: A) С4Н10; B) СН4; C) С2Н6; D) С3Н8; E) Н2. 100. Аз күкіртті мазутта күкірттің құрамын көрсетіңіз: A) 0,5% дейін; B) 6% шамасында; C) 8° шамасында; D) 2% дейін; E) 3,5 бастап 4,3% дейін. 101. Күкіртті мазутта күкірттің құрамын көрсетіңіз: A) 5 % шамасында; B) 0,5% дейін; C) 7% шамасында; D) 2% дейін; E) 3,5-4,3% дейін. 102. Жоғары күкіртті мазутта күкірттің құрамын көрсетіңіз: A) 3,5-4,3% дейін; B) 0,5 % шамасында; C) 8 % шамасында; D) 2% дейін; E) 6 % шамасында. 103. Турбулентті жалынның қандай үлгісі жорамалдауға негізделген, турбуленттың әрекетінде ламинарлық жалынның жазық фронты қатты майысады және ламинарлы фронттың тығыз өрілген клубогына айналады: A) беттік; B) микрокөлемді; C) макрокөлемді; D) псевдокөлемді; E) көлемді. 104. Турбулентті жалынның қандай үлгісі жорамалдауға негізделген, ламинарлы жалыннан турбулентты жалын өзінің құрылымы бойынша ерекшеленбейді : A) көлемді; B) микрокөлемді; C) макрокөлемді; D) псевдокөлемді; E) беттік. 105. Турбулентті жалынның қандай үлгісі жорамалдауға негізделген, жану ламинарлы жалынның фронтына ұқсас созылған емес аймақта, ал жеке аз көлемде тепе тең емес орналасқан турбулентты жанудың барлық аймағында болады: A) микрокөлемді; B) көлемді; C) макрокөлемді; D) псевдокөлемді; E) беттік. 106. Газдың жануы кезінде турбулентты диффузиялық жалынның сипатталуын көрсет (ағын қозғалысының тәртібіне сәйкес): A) жану өнімінің аймағында нақты бөлінудің болмауы, жану өнімімен ауа мен газдың қоспасы; B) үш аймақ: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы; C) төрт аймақ: отын, тотығу, жану өнімімен отынның қоспасы, жану өнімімен тотығудың қоспасы; D) екі аймақ: отын және тотығу; E) бір аймақ жану өнімімен. 107. Отынның қоспақұрылуы мен тотығу жағу үшіп, қандайжабдықты қолданады: A) оттық; B) газгенератор; C) декарбонизатор; D) циклон; E) қазан барабаны; 108. Тұтандырғыш білте не үшін қызмет етеді: A) қазанды жылыту барысында газды жағу үшін; B) коррозияны болдырмау үшін; C)газ жануын бақылау және жарылысты болдырмау; D)жалынның ішке өтуің болдырмау; E)жалыңның ажырауын болдырмау. 109. Қандай отынның түрін жағу барысында мазуттық жағу шаруашылығы қарастырылады; A) қатты отын; B) мазут; C) жанама газ; D) сұйық отын; E) табиғи газ. 110. Өзіңдік тарту дегеңіміз: A) ыстық жану өнімінің мен сыртқы ауа салқының қысым айырмашылығы; B)экран құбырларында субу қоспасының қозғалысы; C) жану өнімінің авариялық түсірім; D) түтін газдардың өзіңдік рециркуляциясы; E) деаэратордың. 111. Ұшпа заттарының химиялық элементтерін көрсетіңіз: A) СО, СО2, Н2 , СН4 және т.б.; B) Са2+ , Мq2+ , Na+; C) сутектер; D) С+Н+N+O+S+A= 100%; E) Al2O3, SiO3. 112. Отынды жағудың қандай тәсілдері ошақ құрылғыларында ұйымдастырулуы мүмкін: A) қабаттама, жалындық, циклондық, қайнаған қабатында; B) екі және үш сатылы; C) тізбекті тармақталған реакциялар, Н.Н. Семеновпен және К. Хиншельвуд академик ашылған; D) қайнаған қабатында; E) қабаттама. 113. Қатты және сұйық отынның кинематикалық аймақ немен сипатталады: A) беттікте риякцияның жалпы жылдамдығы кинематика – химиялық әрекетпен шектелген; B) тотықтырғышты жеткізу шарттарына байланысты; C) екі процессінен анықталады: диффузиямен және кинематикамен; D) турбуленттік масса аусуы интенсивтілігімен шектелген; E) жанар заттың астынғы шекпен анықталады. 114. Қандай ағынша батырылған (еркін) деп аталады: A) егер ағын үлкен ошақтың көлеміне ағадв және егер қабырғалар ағынның аэродинамикасына едәуір (елеулі) ықпалын тигізбейді; B) егер ағын ошақтың астынан жеткізіледі (беріледі); C) тікелей ағын; D) бұрама ағын; E) турбуленттік ағын. 115. Қатты және сұйық отынның диффузиялық жану аймағы немен сипатталады: жану аймағы, оттектің аз берілуінен жылдамдығы ұсталынады; беттікке жалпы реакция жылдамдығы кинематика химиялық әрекеттермен шектелген; беттікте реакция жылдамдығы оттекті жеткізу жылдамдығымен өлшемдес; екі процесстерімен анықталады: диффузия және кинематика; жанар заттың астыңғы шегінің концентрациясымен анықталады. 116. Отында минералды қоспалардың құрамын қалай біледі? A) күлділік бойынша; B) жанар заттары құрамы бойынша; C) ылғалдылығы бойынша; D) ұшпа заттар құрамы бойынша; E) қышқылдық қалдығы бойынша. 117.Отынның жанбаған бөлігі қалай аталады? A) шоқ қалдықтары; B) шлам; C) көміртегі; D) кольчедан күкірті; E) шаң түрлі фракциялар. 118. Өз бетімен күл мен қождың компоненттері барлығы: A) қиын балқитын; B) балқымайды; C) 300-400º С температура бойынша балқиды; D) 500-600º С температура бойынша балқиды; E) 600-700º С температура бойынша балқиды. 119. Балқу мен жентектелу арқылы жоғары температуралы қыздыру нәтижесінде берік болады, отынның жанды кезінде минералды салмағы қалай аталады? A) күл; B) шла;м C) алас;тау күлі D) қож; E) шаң түрлі фракциялар. 120. Отынның ұнтақ түрлі қалдық жанғаннан кейін қалай аталады? A) күл; B) шлам; C) қож; D) ошақ қалдықтары; E) шаң түрлі фракциялар. 121. Су мен күл қожды заттар қоспасы қалай аталады? A) пульпалық; B) ошақ қалдығы; C) мөлдірлеу шламы; D) жұмыс дене; E) эссенциялық. 122. Қатты және сұйық отынның диффузиялық жану аймағы немен сипатталады: A) жану аймағы, оттектің аз берілуінен жылдамдығы ұстанылады; B) беттікте жалпы реакция жылдамдығы кинематика – химиялық әрекетпен шектелген; C) беттікте реакцияның жалпы жылдамдығы оттекті жеткізу жылдамдығымен өлшемдес; D) екі процестермен анықталады: диффузия және кинематика; E) жанар заттың астыңғы шегінің концентрациясымен анықталады. 123. Қатты және сұйық отынның кинематикалық аймақ немен сипатталады: A) беттікте реакцияның жалпы жылдамдығы кинематика – химиялық әрекетпен шектелген; B) тотықтырғышты жеткізу шарттарына байланысты; C) екі процессінен анықталады: диффузиямен және кинематикамен; D) турбуленттік масса ауысуы интенсивтілігімен шектелген; E) жанар заттың астыңғы шекпен анықталады. 124. Газ жолында коррозияны жою үшін, су күлұстағыш құрылғысы болса, не істейді: A) 21°C аралығында шықтану нүктесінің температурасы арқылы түтіндік газдардың температурасын су күлұстағыштан кейін бұл мәнінде ұстау керек; B) түтіндік газдардың жылдамдығын азайтады; C) түтіндік газдардың температурасын төмеңдетеді; D) түтіндік газдардың қысымын көбейтеді; E) түтіндік газдардың жылдамдығын көбейтеді. 125. Заттарды қыздырғанда және суытқанда не болады: A) кең және сығылады; B) поляризацияланады; C) деполяризацияланады; D) кристаллизацияланады; E) амфотерлі қасиеттерін көрсетеді. 126. Қабыттама қол ошақта отынның қай түрін жандыруға болады: A) ағаш , қоңыр көмір,тас көмірі, антрацит; B) сұйық отын; C) газ тәрізді отын; D) домен газы; E) мазут М- 40. 127. Шаң түрінде отыңды жаққанда ошақ өзіңді қалай ұсынады: A) жағу камерасы, құбырлап экрандалған қабырлар; B) колосник торының шахтасы; C) шахта; D) футерлік камерасы; E) шаң бункері. 128. Жанама отынның маңызды отыны болады: A) кокс; B) тас көмір; C) қоңыр көмір; D) тақтатас; E) антрацит. 129. Оттықтағы көмірлі шаң қалай тасымалдауын көрсетіңіз: A) ауа қоспасымен шаң жоғары ұшпалы және желдеткіш арқылы құбыр өткізгіштері бойынша жылдам тасымалданады; B) шнековты қоректендіру; C) қалақтық қоректендіру; D) су қоспасымен шаң жоғары ұшпалы және сорап арқылы құбыр өткізгіштері бойынша жылдам тасымалданады; E) багерлы сораптар. 130. Шахтаның сепараторлары балғалы диірмен бірге қолданылбайды, өйткені: A) жоғары жарылысқауіптіліктен; B) шанның нашар ұнтақталуынан; C) отынның ылғалдығы жоғары; D) вентиляцияның интенсивтілігінен; E) жоғары абразивтілігінен. 131. Көрсетіңіз, кептіргіштің тұйықталмаған сүлбесімен шаң дайындау қашан қолданылады: A) қатты ылғалдатылған отынды кептіру кезінде; B) жарылысқа қауіпті отынды кептіру кезінде C) коррозияға қауіпті отынды кептіру кезінде; D) фрезерлы торфты кептіру кезінде; E) антрацитты кептіру кезінде. 132. Жатып қалған (слежавщаяся) көмірлі шаң қандай тығыздықты көрсетеді: A) 800-900 кг м3; B) 2300-2500 кг м3; C) 500-600 кг м3; D) 100-200 кг м3; E) 10-20 кг м3. 133. Балқу температурасы келесі температуралық мәндерімен анықталады: A) Деформацияның бастамасы, жібіту; B) Тұтану температурасы; C) Ошақта төбелік температурамен; D) Жентектелу температурасы; E) От алу температурасы. 134. Шаң дайындаудың жеке сүлбесінде диірменннің өнімділігін анықтау үшін формуласын көрсетіңіз: A) B) ; C) . D) ; E)