Тараудың қорытындылау тестілері Оқушыларға тереңірек білім беріп, ойлау қабілетін дамыту мақсатында генетика негіздері тарауы бойынша құрастырылған тест сұрақтары ұсынылып отыр. 1. Дальтоник ер адамның (рецессивті гені Х хромосомасында орналасқан) қандай жағдайда қызы дальтоник болады? а) әйелі сау және әйелінің ата - анасының да көру қабілеттілігінің жақсы; ә) әйелі сау, ал әкесі дальтоник; б) әйелі су, яғни көру қабілеттілігі жақсы; в) әйелі сау, ал оның отбасында дальтоник болған емес; г) ата - аналарының дені сау. 2. Диплоидтық организмде немесе аллельдік ген белгілері бар? а) 8; ә) 2; б) 4; в) 1; г) 3; 3. Аллельдік гендер қалай орналасады? а) әр жұп хромосомада; ә) гомологты хромосомада; б) жыныс хромосомада; в) бір аутосомда және жыныс хромосомда; г) тақ гендер. 4. Жынысты көбею арқылы (жолымен) белгілердің ұрпақтан ұрпаққа берілуінің негізгі заңдылықтарын алғаш рет дәлелдеген ғалым: а) Г. Мендель; ә) Н. В Цицн;. б) Г. Д. Карпеченко; в) М. В. Мичурин; г) Г. Морган. 5. Фенотип: а) жойылып кететін белгі; ә) көптеген гендердің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде белгілердің дамуы; б) басым белгі; в) ата – анадан алынған гендер жиынтығы; г) сыртқы және ішкі белгілер жиынтығы. 6. Гендердің тізбектелу ілімі бойынша алынған қай факт хромосоманың тұқым қуалаушылық теориясын айқындайды? а) тізбектелу тобының сан гаплоидтық хромосоманың жиынтығының санына сәйкес келуі; ә) бір хромосомада біршене геннің болуы; б) гендердің бірлесіп тұқым қуалаушылығы; в) гендердің дербес тұқым қуалаушылығы; г) дұрыс жауабы жоқ. 7. Адамның кез келген белгілерінің бірнеше ұрпақ бойы тұқым қуалау сипатын зерттеу әдісі: а) биохимиялық; ә) егіздік; б) генеалогиялық; в) цитогенетикалық; г) популяциялық. 8. Организмнің өзінің белгілері мен даму ерекшеліктерін келесі ұрпаққа беру қасиеті: а) генетика; ә) тұқым қуалаушылық; б) өзгергіштік; в) селекция; г) эволюция. 9. Доминантты белгі: а) жойылып кететін белгі; ә) басым белгі; б) ата – анадан алынған гендер жиынтығы; в) гендердің өзара күрделі әрекеттесуі; г) сыртқы және ішкі белгілер жиынтығы. 10. Қандай будандастыру белгілердің 9: 3: 3: 1 ара қатынасы байқалады? а) моногибридті; ә) моногибридті толық доминанттылық; б) талдаушы; в) моногибридті аралық тұқым қуалау; г) дигибридті. 11. Тұқым қуалаушылықпен өзгергіштікті зерттейтін ғылым: а) эволюция; ә) тұқым қуалаушылық; б) селекция; в) өзгергіштік; г) генетика. 12. Қандай белгілерді альтернативті деп атайды? а) гомологты; ә) әр түрлі; б) бірдей; в) қарама - қарсы; г) ұқсас. 13. Адам генетикасының қандай негізгі бірден – бір әдістерін білесіз? а) эмбрологиялық; ә) физиологиялық; б) салыстырмалы – анатомиялық; в) генеалогиялық; г) палеонтологиялық. 14. Хромосоманың атқаратын қызметі: а) фотосинтезге қатысады; ә) клетканың қозғалуына әсер етеді; б) тыныс алуға қатысады; в) көмірсу синтездейді; г) тұқым қуалаушылық ақпараты сақталады. 15. Өсімдіктердің жаңа іріктемелері мен жануарлардың тұқымдарын және ұсақ организмдердің шаруашылыққа қажетті штаммаларын алу әдістерінің жиынтығы: а) селекция; ә) генетика; б) өзгергіштік; в) эволюция; г) тұқым қуалаушылық. 16. Геномдық мутация дегеніміз: а) хромосома санының өзгеруі; ә) хромосоманың бір бөлігінің екінші бөлігіне ауысы; б) жеке гендердің сапалық өзгеруі; в) ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтердің өзгеруі; г) генотипі ауыспалы өзгергіштік. 17. Зиготоға ата – аналарының гаметалары арқылы келіп гетерозиготалы жағдайда үйлесім түзген аллельді гендердің еш уақытта бір - бірімен қосылмауы және өзара әрекеттеспеуі. а) тіркес тұқым қуалау зңы; ә) дигибридті шағылыстыруы; б) гаметалар тазалығы ерекшелігі; в) моногибридті шағылыстыру; г) толымсыз доминанттылық. 18. Ч. Дарвин бойынша тіршіліктің негізгі қозғаушы күші не? а) бір түрдің екінші түрді ығыстыруы және қорек үшін күресте олардың өліп бітуі; ә) тіршілік үшін күрес және тұқым қуалаушылық негіздегі табиғи сұрыптау; б) тірі организмдердің мекені; в) қоршаған ортаға бейімделу; г) жаттығу, жаттықпау. 19. Ч. Дарвин: а) эволюцияның негізгі бағыттарын анықтады; ә) эволюцияның қозғаушы күшін ашты; б) эволюциялық теорияны генетикамен байланыстыра зерттеді; в) организмдерді түрге, туысқа, класқа жіктеді; г) тірі табиғаттың эволюциялық идеяларын баяндады. 20. Гендік рекомбинация ұғымы не мағына береді? а) клеткалардың бөлінуі; ә) кроссинговер кезінде немесе хромосомалар түйісінде гендердің жаңадан құрылуы; б) организмнің өсуі; в) организмнің күрделенуі; г) мейозда. 21. Қандай отбасында альбинос бала болмайды (альбинизм гені рецессивті, аутосомды – а)? а) р АА х аа; ә) р Аа х Аа; б) р Аа х аа; в) р аа х аа; г) р АА х АА. 22. Органикалық дүние эволюциялық қандай бағыты тірі организм құрылысының деңгейін күрделендіреді? а) ароморфоз; ә) дивергенция; б) дегенерация; в) идиоадаптация; г) биологиялық регресс. 23. С. С. Четвериков: а) тірі табиғаттың эволюциялық идеяларын баяндады: ә) эволюциялық теорияны генетикамен байланыстыра зерттеді; б) эволюциялының негізгі бағыттарын анықтады; в) эволюцияның қозғаушы күшін ашты; г) организмдерді түрге, туысқа, класқа жіктеді. 24. Қазақстанның ақбасты тұқымды мүйізді ірі қараларын шығаруға қатынасқан ғалым - селекционер: а) В. Фурсов; ә) Б. Мусин; б) Б. Есенжолов; в) М. Айтхожин; г) Г. Бияшев. 25. Намазшам гүлінің екі формасын (қызыл және ақ гүлді) будандастырғанда 2 - гибридтің ұрпағында қандай белгілер ажырайды? а) 1: 1: 3; ә) 3: 2: 2: 1; б) 1: 2: 1; в) 3: 3: 3: 1; г) 3: 1. 26. Мутация құбылысын зерттеудің практикалық маңызы неде? а) практикалық маңызы жоқ; ә) селекцияда бастапқы материал ретінде пайдалану; б) доминантты белгіні басқару; в) организмнің өсуін реттеу; г) жалпы бұл құбылысты анықтау. 27. Хромосомаға және гендік жиынтыққа байланысты денелік клетка қайсысына сәйкес келеді? а) зиготаға; ә) сперматозоидқа; б) эндосперм клеткасына; в) жұмыртқа клеткасына; г) гаметаға. 28. Ата – аналары бір – бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: а) моногибридті шағылыстыру; ә) гаметалар тазалығы ережесі; б) толымсыз доминанттылық; в) дигибридті шағылыстыру; г) тіркес тұқым қуалау заңы. 29. Егер ұрпағында фенотип 1: 1 қатынаста кездессе, онда ата - аналары туралы не айтуға болады? а) біреуі гетерозиготалы да, ал екіншісі рецессивті гомозиготалы; ә) екеуі де гетерозиготалы б) біреуі гетерозиготалы да, ал екіншісі доминантты гомозиготалы; в) екеуі де гомозиготалы; г) барлық жауаптары дұрыс. 30. Гетерозис құрылысы бірінші ұрпақтан кейін қалай байқалады? а) күшейеді; ә) өледі; б) бірнеше ұрпақтан кейін белгілер пайда болады; в) ұрпақ өскен сайын сақталынады; г) сақталады. Тест сұрақтарының жауаптары 1 - ә, 2 - ә, 3 - ә, 4 - а, 5 - г, 6 - ә, 7 - б, 8 - ә, 9 - ә, 10 - г, 11 - г, 12 - в, 13 - в, 14 - г, 15 - а, 16 - г, 17 - б, 18 - ә, 19 - ә, 20 - ә, 21 - б, 22 - а, 23 - ә, 25 - б, 26 - ә, 27 - а, 28 - а, 29 - а, 30 - ә Генетика негіздері тарауы бойынша. жүктеу